Το μυστήριο με την γυναίκα του Αγίου Όρους

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι τα οστά που βρέθηκαν θαμμένα σοτ παρεκκλήσι του Αγίου Αθανασίου του Αθωνίτη, ανήκουν στη Στάνα, σύζυγο του Μπάρμπουλ, ενός από τους κτήτορες της Μονής Παντοκράτορος, ο οποίος μόνασε εκεί με τους γιους του, μετά το 1500 μ.Χ.

Τα οστά μιας γυναίκας θαμμένα στο δάπεδο του νάρθηκα, στο παρεκκλήσι του Αγίου Αθανασίου του Αθωνίτη, που αποτελούσε στο παρελθόν κοιμητηριακό ναό της Μονής Παντοκράτορος στο Άγιον Όρος, αποκαλύφθηκαν κατά τη διάρκεια εργασιών αποκατάστασης. Την αρχική έκπληξη των επιστημόνων, διαδέχτηκε μια μεγάλη έρευνα και οι ειδικοί έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα πως αν τελικά επιβεβαιωθούν -μέχρι στιγμής είναι πεπεισμένοι πάνω από 90%- θα πρόκειται για τα οστά της Στάνας, της συζύγου, ενός από τους κτήτορες της Μονής, του Μπάρμπουλ ή Μπάρμπουλη, βλάχικης καταγωγής, ο οποίος μόνασε εκεί μαζί με τους τρεις γιους του.

Το ανέλπιστο εύρημα και οι πρώτες εκτιμήσεις, παρουσίασαν χθες (Κυριακή 8 Δεκεμβρίου) το πρωί στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης, ο αρχιτέκτονας-αναστηλωτής του Κέντρου Διαφύλαξης Αγιορείτικης Κληρονομιάς (ΚΕΔΑΚ), Φαίδωνας Χατζηαντωνίου και η Αμερικανικής καταγωγής ανθρωπολόγος, Λώρα Αντίκας-Γουίν. Η ομιλία τους, έγινε στο πλαίσιο του 4ου Διεθνούς Επιστημονικού Εργαστηρίου της Αγιορείτικης Εστίας, το οποίο κάλυψε τους τομείς της ιστορίας, της αρχαιολογίας, της τέχνης, της θεολογίας, της φιλολογίας, του δικαίου, των θεσμών, της αρχιτεκτονικής, αλλά και του φυσικού περιβάλλοντος στην Αθωνική Πολιτεία και ολοκληρώνεται σήμερα με την ημερίδα για τον Αγιορείτη, Άγιο Σάββα τον Χιλανδαρινό.

agios_athanasios.jpg
agios_athanasios.jpg

Το παρεκκλήσι του Αγίου Αθανασίου του Αθωνίτη

«Από όσο γνωρίζω είναι η πρώτη φορά που εντοπίζονται γυναικεία οστά στο Άγιον Όρος. Η ανακάλυψή τους μας προβλημάτισε ιδιαίτερα, αλλά μετά από πολλή μελέτη καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι αν τελικά επιβεβαιωθεί πως είναι γυναικεία, ανήκουν στην Στάσα, την σύζυγο του Μπάρμπουλ και μεταφέρθηκαν εκεί μετά από ανακομιδή. Το ζευγάρι, όπως και τα παιδιά τους μνημονεύονται ως κτήτορες από την Μονή Παντοκράτορα», αποκάλυψε στο «Έθνος της Κυριακής», ο Φ. Χατζηαντωνίου, προσθέτοντας πως όταν το 1983 πήγε για πρώτη φορά στο Περιβόλι της Παναγίας, ήταν γνωστή η ιστορία ενός μοναχού που πέθανε το 1978. Ο εν λόγω μοναχός γεννήθηκε στο Άγιον Όρος και δεν είχε βγει ποτέ εκτός, γεγονός που σημαίνει ότι η μητέρα του βρέθηκε εκεί έγκυος και γέννησε. «Είναι γνωστό πως στο παρελθόν όταν γινόταν επιδρομές ή υπήρχαν επαναστάσεις, οι μοναχοί άνοιγαν τα σύνορα για να προστατευτεί ο ντόπιος πληθυσμός», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Η ανθρωπολόγος, Λώρα Αντίκας-Γουίν, η οποία μαζί με τον σύζυγό της Θόδωρο Αντίκα ήταν συνεργάτες του Μανόλη Ανδρόνικου στην μελέτη του σκελετικού υλικού των βασιλικών τάφων της Βεργίνας, ανέλαβε να ερευνήσει τα οργανικά στοιχεία που βρέθηκαν στο δάπεδο του νάρθηκα του παρεκκλησιού. «Υπάρχουν τρία θραύσματα οστών που μακροσκοπικά ανήκουν σε κνήμη γυναικείου ποδιού. Έχουν σταλεί στον ΔΗΜΟΚΡΙΤΟ για να μας απαντήσουν με βεβαιότητα ότι είναι πράγματι γυναικεία και στη συνέχεια με ραδιοχρονολόγηση άνθρακα 14 να δούμε σε ποια εποχή χρονολογούνται, ενώ οι αναλύσεις DNA θα πιστοποιήσουν το φύλο. Η Μονή Παντοκράτορος βοηθάει πάρα πολύ και θέλει να δοθούν απαντήσεις», μας λέει η Λ. Αντίκας-Γουίν, προσθέτοντας ότι έχουν επίσης βρεθεί 7 κάτω γνάθοι που ανήκουν σε ισάριθμους άντρες. Τα αποτελέσματα αναμένονται σε περίπου 3 μήνες, αλλά η ομάδα των ερευνητών συνεχίζει την μελέτη του υλικού και όλες οι ενδείξεις συντείνουν στο ότι η γυναίκα, τα οστά της οποίας μεταφέρθηκαν εκεί, ήταν η Στάνα, η αγαπημένη σύζυγος του βλάχου, Μπάρμπουλου, που ήταν μεταξύ των κτητόρων.

hatziantonioy.jpg
hatziantonioy.jpg

Ο αρχιτέκτονας-αναστηλωτής, Φαίδωνας Χατζηαντωνίου, κατά την αποτύπωση στοιχείου χρονολόγησης παλαιάς κατασκευαστικής φάσης

Σύμφωνα με τον κ. Χατζηαντωνίου, τα οστά ήταν θαμμένα στο δάπεδο του νάρθηκα και τοποθετήθηκαν εκεί πιθανόν τον 16ο αιώνα οπότε έγινε μεγάλη επέκταση της Μονής Παντοκράτορα, που συνοδεύτηκε με εργασίες και στο παρεκκλήσι του Αγίου Αθανασίου του Αθωνίτη. Εκείνες οι εργασίες έγιναν με χορηγίες εύπορων Ρουμάνων βλάχων. Ένα δεύτερο σημαντικό στοιχείο της έρευνας δείχνει ότι τα άλλα οστά που βρέθηκαν δεν ανήκουν σε καλόγερους, καθώς σε μια τέτοια περίπτωση θα φυλάσσονταν στο οστεοφυλάκιο της Μονής. Άρα πρόκειται ενδεχομένως για κοσμικούς ίσως για κτήτορες και η οικογένεια Μπάρμπουλη κερδίσει τις περισσότερες πιθανότητες. Οι ταφές βρέθηκαν στη δυτική πλευρά του παρεκκλησιού του Αγίου Αθανασίου του Αθωνίτη. Το παρεκκλήσι είναι χτισμένο στη νοτιοανατολική γωνία της Μονής, σε έναν απόκρημνο βράχο, πάνω στη θάλασσα και ήταν ο κτητορικός κοιμητηριακός ναός της. Διασώζονται αρχιτεκτονικά μέλη της εποχής των Κομνηνών, ενώ και η αρχιτεκτονική τυπολογία του παραπέμπει στην ίδια εποχή. Το σκαρίφημα με μολύβι ενός ιστιοφόρου του 16ου αιώνα, πάνω από την κεντρική είσοδο του ναού, στο παλαιό επίχρισμα της εσωτερικής παρειάς του δυτικού τοίχου του νάρθηκα, χρονολογεί στην ίδια εποχή το λιθόστρωτο δάπεδο του χώρου αυτού.

Όπως λέει, ο κ. Χατζηαντωνίου, μετά τις σοβαρές καταστροφές που προκάλεσε ο μεγάλος σεισμός του 1765 και την κατολίσθηση που παρέσυρε στη θάλασσα τους τάφους δυτικά του ναού, ο Άγιος Αθανάσιος έπαψε να χρησιμοποιείται ως κοιμητηριακός ναός, δίνοντας τη θέση του στο ναό των Αγίων Αναργύρων (1771), στα βορειοδυτικά του μοναστηριού. Η Μονή Παντοκράτορος ιδρύθηκε λίγο πριν το 1357 από δύο αδέρφια, τον Μέγα στρατοπεδάρχη Αλέξιο και τον Μέγα Πριμηκύριο Ιωάννη, που συνδέονταν με τον βασιλικό οίκο των Παλαιολόγων, αλλά και τους Κομνηνούς. Ο Αλέξιος σκοτώθηκε υπερασπιζόμενος το νησί της Θάσου που του ανήκε -όπως και τμήμα της Λήμνου-, σε σκληρές μάχες με τους Τούρκους, ενώ ο Ιωάννης πήγε στο Άγιον Όρος και έμεινε εκεί ως τον θάνατό του, ακολουθώντας τον μοναχισμό. Το μοναστήρι δίνει την εικόνα ενός καλά οχυρωμένου κάστρου, καθώς δεσπόζει ο επιβλητικός πύργος με τις πολεμίστρες, ενώ τα εξωτερικά κτίρια μοιάζουν να προσπαθούν να κρύψουν το καθολικό και ό,τι υπάρχει στο εσωτερικό. Σύμφωνα με νεότερα στοιχεία, η επέκταση των κτισμάτων νοτιοανατολικά έγινε μεταξύ των ετών 1483-1535 και η «νέα αυλή» ήταν έργο του Μπάρμπουλου.

parekklisi_ergasies.jpg
parekklisi_ergasies.jpg

Από τις εργασίες έρευνας και αποκατάστασης του παρεκκλησιού


Ο ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ Ο ΧΙΛΑΝΔΑΡΙΝΟΣ

Η ημερίδα για τον Αγιορείτη Άγιο Σάββα τον Χιλανδαρινό, γίνεται με αφορμή της συμπλήρωση 800 ετών από την χειροτονία του ως πρώτου Αρχιεπισκόπου της εκκλησίας της Σερβίας (1219-2019). Η ημερίδα είναι αφιερωμένη στον βίο και το έργο του Αγίου Σάββα, που υπήρξε κτήτορας της Μονής Χιλανδαρίου και λαμπρή πνευματική φυσιογνωμία του Αγίου Όρους, καθώς επηρέασε βαθύτατα όχι μόνο την οργάνωση του μοναστικού βίου της Μονής Χιλανδαρίου, αλλά και εν γένει του σερβικού μοναχισμού, ενώ παρόμοιες εκδηλώσεις θα γίνουν επίσης στο Βελιγράδι.

Πηγή: ethnos.gr

Αν παρατηρήσετε κάποιο σφάλμα, επισημάνετε το επιθυμητό κείμενο και πιέστε Ctrl + Enter για να ενημερώσετε τον διαχειριστή για αυτό.

Σχόλια

Κοινωνία
Στον οίκο ευγηρίας στο Ασβεστοχώρι Θεσσαλονίκης μεταβαίνει εκτάκτως σήμερα ο Σωτήρης Τσιόδρας, μετά τον εντοπισμό θετικών κρούσματα κορωνοϊού, μεταδίδει το skai.gr. Οι πρώτες πληροφορίες αναφέρουν ότι επτά ηλικιωμένοι θετικοί στην COVID-19 νοσηλεύονται στο νοσοκομείο Παπανικολάου και η κατάσταση της υγείας τους είναι επιβαρυμένη, καθώς έχουν υποκείμενα νοσήματα.  Από τον οίκο ευγηρίας έχουν ληφθεί περισσότερα από 170 δείγματα.
Πολιτική
Επιπλέον -σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες που μεταδίδουν ο “Ελεύθερος Τύπος” και ο ΣΚΑΙ- όλα τα πλοία του Ναυτικού από το Γκιολτζούκ (Προποντίδα) αναμένεται να μεταβούν στη Μεσόγειο. Σημειώνεται πως το πως το Oruc Reis το συνοδεύουν 1 φρεγάτα και 4 κορβέτες, κινείται βορειοανατολικά, πλέει με σταθερή ταχύτητα περίπου 4 κόμβων και βρίσκεται περίπου 40 ναυτικά μίλια από το δυτικό άκρο, εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό παρακολο...
Πολιτισμός
Παναγία Σουμελά: Με περιορισμούς, σύμφωνα με τις οδηγίες της πολιτείας και των ειδικών για την αποφυγή διάδοσης του κορονοϊού, θα πραγματοποιηθεί ο εορτασμός της Παναγίας Σουμελά, στα υψώματα του Βερμίου, στην Καστανιά Ημαθίας. Παναγία Σουμελά: Οπως αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, οι διοργανωτές έχουν ανακοινώσει τους όρους με τους οποίους οι επισκέπτες θα κινηθούν στον χώρο του προσκυνήματος, με τήρηση όλων των προβλεπομένων υγειονομικών κανόνων και των απαραίτητων...
Οικονομία
Ντόμινο οικονομικών επιπτώσεων αναμένεται στην πόλη της Θεσσαλονίκης μετά την ματαίωση της ΔΕΘ. Στην εκπομπή «Κοινωνία Ώρα MEGA» μίλησε για το θέμα ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΘ κ. Κυριάκος Ποζρικίδης. «Oι εξελίξεις στο οικονομικό και κοινωνικό αποτύπωμα θα είναι αρνητικές και θα δούμε πώς θα το ξεπεράσουμε» σημείωσε. Σύμφωνα με εκτιμήσεις «η πόλη θα χάσει περίπου 50 εκατομμύρια ευρώ, ενώ η δική μας απώλεια θα είναι περίπου 5 εκατομμύρια τζίρου» είπε μεταξ...
Διάφορα
Προβληματίζουν οι εικόνες από λαϊκή αγορά του Ελευθερίου - Κορδελιού στις οποίες, όπως μπορείτε να δείτε και στις φωτογραφίες του makthes.gr, τα περιοριστικά μέτρα κατά της διασποράς του κορονοϊού πάνε... περίπατο.  Παρά την αυξημένη κίνηση, πολλοί πωλητές αλλά και καταναλωτές δεν χρησιμοποιούν μάσκα ή γάντια στις αγοραπωλησίες τους ούτε τηρούν και τις απαραίτητες αποστάσεις, όπως προβλέπουν οι ισχύουσες διατάξεις κοινής Υπουργικής Απόφασης για την αποφυγή...
Κοινωνία
Κρούσματα κορωνοϊού εντοπίστηκαν και σε δεύτερο γάμο, αυτή τη φορά πολιτικό, που έγινε στον Έβρο και ήδη έχει προκληθεί αναστάτωση στην περιοχή που πραγματοποιήθηκε. Σύμφωνα με πληροφορίες του evros-news.gr, τόσο ο γαμπρός όσο και η νύφη βρέθηκαν θετικοί στον κορωνοϊό μετά από τεστ που έκαναν. Ήρθαν από το εξωτερικό, όπου αυτό τον καιρό είναι οι επαγγελματικές υποχρεώσεις του γαμπρού και η χώρα στην οποία βρισκόταν έχει σημαντικό πρόβλημα με πολλά κρούσματ...
Υγεία
Λάβρος ο δήμαρχος Σιθωνίας, Κυπαρίσσης Ντέμπλας, κάνει λόγο για «σκοταδισμό του ΕΟΔΥ», μιλώντας στο TyposThes σχετικά με το κρούσμα κορωνοϊού που υπάρχει στην περιοχή. Ειδικότερα, συναγερμός έχει σημάνει στη Νικήτη μετά από κρούσμα κορωνοϊού σε επιχείρηση με τον δήμαρχο, ωστόσο, να θέτει πολύ σοβαρά ζητήματα σχετικά με τη διαχείρηση της κατάστασης από ΕΟΔΥ και Πολιτική Προστασία. Ο ίδιος ο δήμος Σιθωνίας επίσημα δεν έχει ενημερωθεί για τίποτα, καταγγέλλει...
Διάφορα
Πρόστιμα σε 2 καταστήματα στη Θεσσαλονίκη τα οποία παραβίασαν τα νέα μέτρα για τον κορωνοϊό σε ό,τι έχει να κάνει με το ωράριο λειτουργίας των καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος (μπαρ - εστιατόρια) επιβλήθηκαν από την αστυνομία έπειτα από τους ελέγχους που έγιναν χθες το βράδυ κατά την πρώτη μέρα εφαρμογής των νέων μέτρων. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την αστυνομία, πρόστιμο €10.000 επιβλήθηκε σε ένα κατάστημα στο κέντρο και άλλο ένα στην Τούμπα, τα οποία...
Κοινωνία
Την ανιούσα έχει πάρει ο αριθμός των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων κορωνοϊού στη Θεσσαλονίκη. Σύμφωνα με πληροφορίες, επτά ηλικιωμένοι μεταφέρθηκαν το πρωί της Τετάρτης στο Γενικό Νοσοκομείο Παπανικολάου, οι οποίοι φιλοξενούνταν σε οίκο ευγηρίας της Θεσσαλονίκης και είναι θετικοί στην COVID-19. Πρόκειται για πέντε άνδρες και δύο γυναίκες ηλικίας από 80 έως 92 ετών. Όλοι τους νοσηλεύονται εκτός ΜΕΘ, στο απλό τμήμα νοσηλείας για COVID-19. Αυτήν την ώρα, στο ίδιο...