Υπόγεια καταφύγια της Βέρμαχτ στη Θεσσαλονίκη μετατρέπονται σε χώρο βιωματικής μάθησης

Κάθε τόπος έχει μνήμη, κάθε πιθαμή γης έχει και μια ιστορία να αφηγηθεί, υπάρχουν όμως χώροι με βαρύ φορτίο, όπου η διατήρηση της ιστορικής παρακαταθήκης, δεν είναι απλά το ζητούμενο, αλλά εκεί το παρελθόν είναι ακόμα έντονα παρόν.

Ένας τέτοιος χώρος είναι τα υπόγεια καταφύγια -τέσσερα θολωτά δωμάτια- που κατασκεύασαν οι γερμανικές κατοχικές δυνάμεις στα θεμέλια του ιστορικού κτιρίου «Macedonia Hall», του Κολεγίου Ανατόλια, όταν την περίοδο 1941- 1944 ο γερμανικός στρατός κατέλαβε το σχολείο και το χρησιμοποίησε ως έδρα του Γενικού του Επιτελείου για τα Βαλκάνια.

Μάλιστα στο κτιριακό σύμπλεγμα του Κολεγίου, που τότε συμπεριελάμβανε και τη διπλανή έκταση του σημερινού Κέντρου Περίθαλψης Παίδων Άγιος Δημήτριος, προσήλθε ο στρατηγός Τσολάκογλου, για να υπογράψει τη συμφωνία συνθηκολόγησης και παράδοσης του ελληνικού στρατού.

Με το πέρασμα του χρόνου οι βαριές μεταλλικές πόρτες των καταφυγίων διαβρώθηκαν από τη σκουριά, αφήνοντας ωστόσο ορατά τα ίχνη τους. Πώς ιχνηλατείται, όμως, μία ιστορία όχι τόσο μακρινή, ώστε να μην μπορεί να αφήσει ανέγγιχτες τις ευαίσθητες χορδές των παιδιών σήμερα; Αλλά και πώς μπορεί να χωρέσει σε χαρτί κάποιου βιβλίου η ιστορία των 80 μαθητών και αποφοίτων του σχολείου, που μαζί με τους γονείς τους και τους καθηγητές τους εξοντώθηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης;

«Πώς μπορεί να καλυφθεί το κενό πίσω από τον χρόνο, για να μεταφερθεί η Ιστορία στις νέες γενιές;», ήταν το ερέθισμα για την πρωτοβουλία που έβαλε μπρος η διοίκηση του Κολεγίου να «ξαναζωντανέψει» τα υπόγεια καταφύγια, μετατρέποντάς τα σε χώρο βιωματικής μάθησης, όπου μαθητές 10-12 ετών θα μπορούν, αξιοποιώντας τις δυνατότητες της τεχνολογίας και της ψηφιακότητας, να περιηγηθούν στον χωροχρόνο και με όλες τους τις αισθήσεις να βιώσουν ιστορικά γεγονότα, όπως διαδραματίστηκαν στον πραγματικό τους χώρο.

Όπως μεταδίδει το ΑΠΕ-ΜΠΕ βασική ιδέα πίσω από το εγχείρημα είναι η διαχείριση της συλλογικής μνήμης και η πρόσληψη της ιστορίας από τις νεότερες γενιές, οι οποίες έχουν απόσταση - τόσο χρονική όσο και συναισθηματική - από τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα. Το πώς θα προχωρήσει η ιδέα από τη θεωρία στην πράξη αποτέλεσε βασικό ζητούμενο στο συνέδριο με θέμα «Filling the Void: Μελετώντας και μεταφέροντας την Ιστορία σε μία νέα γενιά», που διοργάνωσαν σήμερα το Κολέγιο Ανατόλια και το Γερμανικό Προξενείο της Γερμανίας στη Θεσσαλονίκη στη βιβλιοθήκη Bissell του ACT. Η Κατοχή ως καταλύτης της Ιστορίας στη Βόρεια Ελλάδα, ο σχεδιασμός των μνημείων και το ερώτημα αν η σύγχρονη τεχνολογία μπορεί να υποκαταστήσει τη βιωματική εμπειρία, ήταν οι τρεις ενότητες, όπου κλήθηκαν να τοποθετηθούν ακαδημαϊκοί και επιστήμονες από την Ελλάδα και τη Γερμανία.

«Βομβαρδίζοντας την άγνοια»

Κατά την εποχή της Κατοχής το Κολέγιο Ανατόλια ήταν το στρατηγείο της Βέρμαχτ για ολόκληρη την περιοχή των Βαλκανίων και ένας μεγάλος αριθμός αξιωματικών είχαν την έδρα τους στο σχολείο. Τα υπόγεια καταφύγια που κατασκεύασαν είχαν δύο χρήσεις, όπως εξήγησε ο Δρ. Πάνος Βλάχος, πρόεδρος του Κολεγίου Ανατόλια. Ένα τμήμα τους -το πιο ολοκληρωμένο κατασκευαστικά- χρησιμοποιούνταν ως καταφύγιο στους βομβαρδισμούς, ενώ οι υπόλοιποι χώροι αξιοποιήθηκαν για τη φύλαξη απορρήτων εγγράφων, τιμαλφών και πολύτιμων αντικειμένων, που οι Γερμανοί είχαν κατασχέσει από την περιοχή.

«Αυτό που θέλουμε εμείς σαν σχολείο και το σκεφτόμαστε καιρό είναι να χρησιμοποιήσουμε τα bunkers αυτά, τα υπόγεια καταφύγια, σαν έναν νέο χώρο μάθησης και μνήμης. Χρησιμοποιώντας τη νέα τεχνολογία θέλουμε να φέρουμε κοντά μας παιδιά των τελευταίων τάξεων του Δημοτικού, είτε των πρώτων τάξεων του Γυμνασίου, να τα συνδέσουμε με την ιστορία», ανέφερε ο Δρ. Βλάχος, προσθέτοντας ότι «μαθαίνοντας την ιστορία, όχι μόνο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά γενικότερα κρατώντας μία καλή και σωστή σχέση με την ιστορία, οι μαθητές θα γίνουν πιο προβληματισμένοι πολίτες, ώστε πιθανόν να αποφύγουμε στο μέλλον αυτό που βιώσαμε από έλλειψη αντίληψης του πού οδηγείται μία κοινωνία».

Σε ό,τι αφορά τον σχεδιασμό και το ύφος του εκπαιδευτικού χώρου που θα διαμορφωθεί διευκρίνισε πως «θα είναι ανοιχτός και να απευθύνεται στην ευρύτερη κοινότητα». «Σκοπεύουμε να έχουμε κατά τακτά διαστήματα επισκέψεις σχολείων. Θα αξιοποιήσουμε δυνατότητες που μας παρέχει η υψηλή τεχνολογία. Δε θα είναι μουσειακός χώρος. Θα προσπαθούν οι μαθητές με τη βοήθεια της τεχνολογίας να χτίσουν τις δικές τους ιστορίες, ερχόμενοι σε επαφή με κάποια κομμάτια της ιστορίας. Σκεφτόμαστε ακόμη να έχουμε και ολογράμματα αν μπορούμε, ώστε να υπάρχει διάδραση των μαθητών, που θα τους κινεί το ενδιαφέρον. Θα είναι στην ουσία για αυτούς μία διαδρομή, η οποία δε θα είναι ποτέ ίδια. Είναι κάτι το οποίο δεν έχουμε σχεδιάσει απόλυτα ακόμη. Το συνέδριο αποτελεί ένα εφαλτήριο για να γίνουμε και εμείς καλύτεροι γνώστες του τι πρέπει να γίνει», πρόσθεσε.

Σχετικά με το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του εγχειρήματος, αλλά και τη χρηματοδότησή του σημείωσε: «Το σχολείο βρίσκεται σε μια μεγάλη προσπάθεια δημιουργίας νέων χώρων μάθησης, έχουμε επενδύσει πάρα πολλά χρήματα κι έχουμε φέρει τεχνογνωσία από τις Ηνωμένες Πολιτείες και ένα κομμάτι αυτού του σχεδιασμού στην επόμενη διετία- τριετία πιστεύω θα δούμε να γίνεται πραγματικότητα. Φέραμε ειδικούς από τη Γερμανία, ώστε να μπορέσουμε μαζί να δημιουργήσουμε αυτόν τον νέο χώρο μάθησης και μνήμης. Έχει γίνει και μια πρώτη αρχιτεκτονική μελέτη».

«Μία αφήγηση που αφυπνίζει όλες τις αισθήσεις»

Πώς, όμως, «αναβιώνει» σε έναν χώρο ένα βίαιο παρελθόν, με παιδαγωγικό τρόπο και όχι τραυματικό; Σύμφωνα με την αναπληρώτρια καθηγήτρια και πρόεδρο του Τμήματος Αρχιτεκτόνων ΑΠΘ, Αλκμήνη Πάκα, το ζητούμενο είναι ο χώρος που θα διαμορφωθεί «να μπορέσει να απευθυνθεί σωστά και να εμπλέξει τους επισκέπτες, οι οποίοι θα είναι μαθητές, άρα να μεταφέρει ένα μήνυμα, το οποίο θα έχει μια παιδαγωγική λειτουργία ευαισθητοποίησης, συνειδητοποίησης, ενημέρωσης».

«Ο τρόπος με τον οποίο μπορεί να γίνει βιωματικός ο χώρος είναι καταρχήν από τα μέσα που θα χρησιμοποιηθούν», πρόσθεσε η κ. Πάκα και εξήγησε: «Υπάρχουν τώρα πλέον τα εργαλεία, δηλαδή η τεχνολογία, τα ψηφιακά μέσα για τη δημιουργία μιας αίσθησης, στην οποία να μπορούμε να βυθιστούμε. Μπορούμε να μεταφέρουμε αίσθηση γεγονότων, περιβαλλόντων, ανθρώπινων ιστοριών, συμβάντων και το πολύ θετικό είναι ότι η έκθεση αυτή πρόκειται να γίνει μέσα σε έναν χώρο στον οποίο διαδραματίστηκαν τα γεγονότα. Είναι ο πραγματικός χώρος, που η έκθεση θέλει να αφηγηθεί την ιστορία του και μαζί βέβαια να ''απλώσει'' και να μιλήσει και για την ιστορία του σχολείου, την ιστορία της εβραϊκής κοινότητας, της πόλης, τις εμπειρίες και τι σήμανε αυτή η περίοδος για το μετά».

«Τα μέσα είναι πολλά, η τεχνολογία πια έχει τη δυνατότητα να αναπαράξει περιβάλλοντα, να δημιουργήσει διαδραστικές εφαρμογές, να αναφερθεί σε όλες τις ανθρώπινες αισθήσεις, που είναι η όραση, η ακοή, που είναι ακόμη και η αφή και η οσμή και να κάνει αυτή την εμπειρία αξέχαστη, όπως είναι ο σκοπός των σημερινών μουσείων, δηλαδή να προσφέρει ψυχαγωγία, γνώση και ταυτόχρονα εμπειρία, η οποία προκαλεί τη σκέψη, δημιουργεί ερεθίσματα και μεταφέρει μηνύματα, τα οποία έχουν παρουσιαστεί με τον πιο εύληπτο και παραστατικό και πρωτότυπο τρόπο», επισήμανε η κ. Πάκα.

Πηγή: newsbeast.gr

Αν παρατηρήσετε κάποιο σφάλμα, επισημάνετε το επιθυμητό κείμενο και πιέστε Ctrl + Enter για να ενημερώσετε τον διαχειριστή για αυτό.
Προτείνω
Δεν υπάρχουν ακόμη συστάσεις

Σχόλια

Οικονομία
Τα τέλη κυκλοφορίας 2020 αναμένεται να αναρτηθούν στο Taxisnet έως και τις 15 Νοεμβρίου. Όπως φαίνεται οι πληρωμές δεν θα έχουν καμία μεταβολή από πέρυσι, καθώς οι αλλαγές που σχεδιάζει το οικονομικό επιτελείο, βάσει των ευρωπαϊκών οδηγιών, θα ισχύσουν από το επόμενο έτος.  Καμία ελάφρυνση δεν θα υπάρξει φέτος, αφού στα ταμεία του Δημοσίου υπολογίζεται ότι θα εισρεύσουν 1,2 δισ. ευρώ καθώς οι ιδιοκτήτες των οχημάτων καλούνται να πληρώσουν από 22 ευρώ έως 1...
Διάφορα
Η Λίνα Μενδώνη ξεκαθάρισε πως δεν υπήρξε εντολή στο θέμα του Joker στη συνέντευξη τύπου που παραχώρησε, ενώ πηγές του υπ. Πολιτισμού ανέφεραν ότι η καταγγελία στις δύο υπαλλήλους έφθασε από ανταγωνιστική εταιρεία διανομής ταινιών. Υπενθυμίζεται, πως το πρωί της Δευτέρας η υπουργός Πολιτισμού, η Λίνα Μενδώνη ξεκαθάρισε ότι δεν υπήρξε καμία εντολή από το υπ. Πολιτισμού, κάνοντας λόγο για «ανοίκεια» ενέργεια των δύο υπαλλήλων. «Δεν ρώτησαν ούτε ενημέρωσαν την...
Διάφορα
Σε συμβολική κατάληψη των γραμμών στον σιδηροδρομικό σταθμό στο Άδενδρο λίγο έξω από τη Θεσσαλονίκη προχωρούν το πρωί της Δευτέρας (21/10) ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων Χαλκηδόνος και κάτοικοι της περιοχής. Αίτημα τους είναι η ενίσχυση των εκπαιδευτικών στις σχολικές δομές, καθώς, όπως καταγγέλλουν, υπάρχει σοβαρή έλλειψη ανθρωπίνου δυναμικού. Αμέσως μετά την ολοκλήρωση της κινητοποίησης οι διαμαρτυρόμενοι θα μεταβούν στο κτήριο της Περιφέρειας Κεντρικής...
Διάφορα
Στα χέρια του προέδρου της Αττικό Μετρό ΑΕ, Νίκου Ταχιάου, βρίσκεται αίτημα της αναδόχου εταιρείας για παράδοση του έργου το 2025, και όχι το 2023, που έχει ανακοινώσει ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ.   «Ήδη εδώ και μία βδομάδα ο ανάδοχος έχει υποβάλει αίτημα στην Αττικό Μετρό για παράταση συνολικής προθεσμίας του έργου μέχρι τον Μάρτιο του 2025, εφόσον συνεχίσει με τους σημερινούς ρυθμούς και με τη λύση η οποία είναι εν ισχύι, και μην εκπλαγείτε, δεν είναι η λύση...
Πολιτική
Η ανάπλαση του γηπέδου του ΠΑΟΚ, οι προοπτικές ανάπτυξης του ΟΛΘ καθώς και η επένδυση στο Παλιούρι Χαλκιδικής, συζητήθηκαν μεταξύ άλλων, στη συνάντηση που είχαν σήμερα στο Μέγαρο Μαξίμου, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, με τον επιχειρηματία Ιβάν Σαββίδη. Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του γραφείου Τύπου του πρωθυπουργού: Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συναντήθηκε σήμερα, Δευτέρα 21 Οκτωβρίου 2019, στο Μέγαρο Μαξίμου με τον επιχειρηματία Ιβάν Σαββίδη...
Διάφορα
Κλειστοί δρόμοι για πέντε ημέρες στη Θεσσαλονίκη, για τον εορτασμό του Αγίου Δημητρίου και της 28ης Οκτωβρίου. Ειδικότερα, από τη Διεύθυνση Τροχαίας Θεσσαλονίκης ανακοινώνεται ότι, στα πλαίσια του εορτασμού του Πολιούχου Αγ. Δημητρίου και της Εθνικής Επετείου της 28ης Οκτωβρίου, στον κεντρικό Δήμο της πόλης μας θα λάβουν χώρα εκδηλώσεις, συνεπεία οποίων θα εφαρμοστούν οι ακόλουθες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις: α. ΤΕΤΑΡΤΗ (23-10-2019): Κατά τις ώρες 07.30΄- 16.0...
Διάφορα
Ως ημέρα υποχρεωτικής αργίας ορίζεται η 26η Οκτωβρίου 2019, επέτειος της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης, σύμφωνα με ανακοίνωση του Αντιπεριφερειάρχη Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Κώστα Γιουτίκα. Στη σχετική ανακοίνωση επισημαίνεται ότι ισχύει η απόφαση της πρώην νομαρχίας Θεσσαλονίκης (ΦΕΚ 1558, τεύχος δεύτερο, 15/11/2005 – κανονιστική απόφαση Νομάρχη Θεσσαλονίκης 22/οικ.13248/21-10-2005), η οποία δεν έχει ανακληθεί έως...
Διάφορα
Σε φάση ανάπτυξης, αλλά με σημαντικές προκλήσεις μπροστά της, βρίσκεται η αγορά ακινήτων στη χώρα μας Σε φάση ανάπτυξης, αλλά με σημαντικές προκλήσεις μπροστά της, βρίσκεται η αγορά ακινήτων στη χώρα μας, που κινείται πλέον σε θετικούς ρυθμούς μετά μια σχεδόν δεκαετία κρίσης.   Οι τιμές των κατοικιών, όπως αναφέρεται σε πρόσφατη μελέτη της Alpha Bank, που βασίζεται και σε στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ακολουθούν έντονα ανοδική πορεία, η οποία επιταχύνθηκε ιδιαίτερα...
Διάφορα
Από τις 8 έως τις 10 Νοεμβρίου 2019 στο Ξενοδοχείο Porto Palace Η KEM Franchise ενημερώνει το επενδυτικό κοινό πως η 14η Έκθεση KEM Franchise Βορείου Ελλάδος θα πραγματοποιηθεί για ακόμη μία χρονιά, από τις 8 έως τις 10 Νοεμβρίου 2019 στο Ξενοδοχείο Porto Palace στην Θεσσαλονίκη (26ης Οκτωβρίου 65, Νέο Λιμάνι). Στην έκθεση συμμετέχουν επιτυχημένες αλυσίδες franchise καθώς και πολλές νεοεισερχόμενες στον κλάδο. Οι επισκέπτες θα έχουν την δυνατότητα να διαλέ...