Τι βρίσκεται πίσω από το έθιμο των «κόκκινων αυγών»;

Oι περισσότεροι ερευνητές συμφωνούν ότι το αυγό υπήρξε ένα ειδωλολατρικό σύμβολο της ανοιξιάτικης γονιμότητας, της ζωής και της αναγέννησης από τις προχριστιανικές ημέρες. Οι παλαιοί Χριστιανοί αργότερα προσάρμοσαν το σύμβολο στην πίστη τους, με το κέλυφος να αντιπροσωπεύει τον θνητό κόσμο. Όταν σπάσει, ήταν σαν να πεθαίνει ο κόσμος και αυτό που παρέμενε σήμαινε την αναγέννηση, ακριβώς όπως η Σταύρωση έφερε την αιώνια ζωή.  Γιατί όμως το Πάσχα βάφουμε κόκκινα τα αυγά;

Οι Ορθόδοξοι πιστοί εντοπίζουν την κόκκινη βαφή στο μύθο ότι η Μαίρη Μαγδαληνή, πιστή οπαδός του Ιησού, περιπλανιόταν στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία κηρύσσοντας την Ανάσταση και μεταφέροντας αυγά ως ένα είδος οπτικής βοήθειας. Όταν συναντήθηκε με τον Ρωμαίο αυτοκράτορα, τον Τιβέριο, αυτός ήταν αρκετά σκεπτικός και της είπε ότι θα πίστευε ότι ο Ιησούς αναστήθηκε από τους νεκρούς αν τα αυγά στο καλάθι γίνονταν κόκκινα. Έτσι και έγινε. Μερικοί ανατολικοευρωπαίοι μύθοι δεν πιστώνουν στη Μαίρη Μαγδαληνή, αλλά στη μητέρα του Ιησού Μαρία, την πηγή της παράδοσης των βαμμένων αυγών. Σύμφωνα με αυτούς, η Παναγία ήταν παρούσα στη σταύρωση του γιου της την Μεγάλη Παρασκευή και έφερε τα αυγά μαζί της. Μια εκδοχή αναφέρει ότι το αίμα από τις πληγές του Ιησού πέφτει στα αυγά, χρωματίζοντας τα κόκκινα. Ένας άλλος θρύλος θέλει την Παναγία να κλαίει, ικετεύοντας τους στρατιώτες στο σταυρό να είναι λιγότερο σκληροί με το γιο της. Τους προσφέρει αυγά και  καθώς τα δάκρυά της πέφτουν πάνω τους, βάφονται κόκκινα.

Οι ερευνητές πάνε πέρα από αυτούς τους μύθους σχετίζοντας τα κόκκινα αβγά με το αρχαίο έθιμο των «καλενδών», που είχαν να κάνουν με θυσίες αρχικά στην Ήρα κι έπειτα και στον Ιανό των Ρωμαίων και γίνονταν κάθε πρωτομηνιά. Το βάψιμό τους ξεκίνησε μάλλον από την Αίγυπτο, όπου τα πρωτοσυναντάμε γύρω στον δέκατο αιώνα, αν και κόκκινα αβγά ξέρουμε ότι υπήρχαν και στην Κίνα από τον πέμπτο αιώνα. Από τον 17ο αιώνα, κόκκινα αβγά βρίσκονται σε χριστιανούς και μουσουλμάνους στη Μεσοποταμία αρχικά κι έπειτα στη Συρία, την Περσία και τα Βαλκάνια. Γενικά, πιστεύεται ότι διαδόθηκαν σε Ευρώπη και Ασία και συνδέθηκαν με λατρευτικούς σκοπούς, διαφορετικούς σε κάθε τόπο κι άσχετους μεταξύ τους.

Κόκκινο είναι και το χρώμα της χαράς.  Χαράς για την Ανάσταση του Χριστού. Είναι παράλληλα όμως και χρώμα αποτρεπτικό. Κόκκινες βελέντζες και κόκκινα μαντίλια κρεμούσαν τη Μεγάλη Πέμπτη στην Καστοριά οι γυναίκες για το καλό. Κόκκινο πανί έβαφαν μαζί με τα αυγά τους στη Μεσημβρία και το κρεμούσαν στο παράθυρο για σαράντα μέρες, για να μην τους πιάνει το μάτι. Το βάψιμο των αυγών γινόταν τη Μεγάλη Πέμπτη γι αυτό και την έλεγαν Κόκκινη Πέφτη ή Κοκκινοπέφτη.   Η κατσαρόλα που θα έβαφαν τα αυγά πρέπει να ήταν καινούργια και ο αριθμός τους ορισμένος.  Τη μπογιά τη φύλαγαν σαράντα μέρες και δεν την έχυναν πιστεύοντας ότι ήταν το αίμα του Χριστού, αλλά την παράχωναν.  Τα χρώματα για τα αυγά τα έφτιαχναν από διάφορα φυτά. Από κρεμμύδια γινόταν το μελί, από άχυρο ή από φύλλα αμυγδαλιάς το κίτρινο, το ανοικτό κόκκινο από παπαρούνες. Το κόκκινο όμως χρώμα ήταν και είναι πάντα το πιο αγαπημένο. Το πρώτο αυγό που έβαφαν ήταν της Παναγίας και το έβαζαν στο εικονοστάσι και το φύλαγαν εκεί μέχρι το επόμενο Πάσχα. Το αυγό ήταν κάτι σαν φυλαχτό για το σπίτι, τα χωράφια και τα ζώα.  Με αυτό σταύρωναν τα παιδιά από το κακό το μάτι. Σε μερικά μέρη έβαζαν σε ένα κουτάκι τόσα αυγά όσα ήταν τα μέλη της οικογένειας και τα πήγαιναν το βράδυ στην εκκλησία, για να διαβαστούν στα 12 Ευαγγέλια. Τα άφηναν κάτω από την Αγία Τράπεζα ως την Ανάσταση. Αυτά τα αυγά ήταν "ευαγγελισμένα" και τα τσόφλια τους τα παράχωναν στους κήπους και τις ρίζες των δέντρων για να καρπίσουν. Παρόμοια τύχη είχαν και τα αυγά που έκαναν οι κότες τη Μεγάλη Πέμπτη. Αν η κότα ήταν μαύρη, ακόμα καλύτερα. Είχαν θαυμαστές ιδιότητες και μπορούσαν να διώξουν κάθε κακό. Τα αυγά τα Μεγαλοπεφτιάτικα περνούσαν τον πονόλαιμο, φύλαγαν το αμπέλι από το χαλάζι, έδιωχναν μακριά το σκαθάρι.

Οι γυναίκες και τα κορίτσια στόλιζαν τα αυγά, τα "έγραφαν", τα "κεντούσαν". Πάνω στα άσπρα αυγά έγραφαν με λειωμένο κερί ευχές, σχεδίαζαν σκηνές από τη ζωή του Χριστού, πουλιά κ.ά. Έριχναν μετά τα αυγά στην κόκκινη μπογιά και μέχρι να λειώσει το κερί έμεναν τα γράμματα και τα σχέδια άσπρα. Τα έλεγαν "ξομπλωτά" ή "κεντημένα" αυγά και στη Μακεδονία  "πέρδικες, μια και συχνά είχαν πάνω τους πουλιά, ή ίσως και γιατί ξεχώριζαν, όπως κι οι πέρδικες, για την ομορφιά τους.  Αυτά έστελναν δώρο οι αρραβωνιασμένες στο γαμπρό και οι βαφτισιμιές στους νονούς και τις νονές τους, αλλά και σε όλα τα αγαπημένα πρόσωπα. Άλλοτε πάλι τα κορίτσια πρόσθεταν στα αυγά φτερά από χρωματιστό χαρτί, ουρά και μύτη από ζυμάρι και τα κρεμούσαν στο ταβάνι, έτοιμα να πετάξουν. Πλούσια είναι η παράδοση για τον συμβολισμό των αυγών του Πάσχα. Στα Βυζαντινά χρόνια έφτιαχναν κουλούρα που στην μέση της είχε ένα κόκκινο αυγό. Το αυγό, από το οποίο βγαίνουν τα πουλιά, συμβολίζει την ζωή, ενώ το κόκκινο είναι το χρώμα της ζωής. Το βάψιμο των αυγών, για λατρευτικούς σκοπούς απαντάται σε διάφορους τόπους του κόσμου.

Πηγή: itrofi.gr

Αν παρατηρήσετε κάποιο σφάλμα, επισημάνετε το επιθυμητό κείμενο και πιέστε Ctrl + Enter για να ενημερώσετε τον διαχειριστή για αυτό.
Δεν υπάρχουν ακόμη συστάσεις
Log in ,
to rate and recommend

Σχόλια

Διάφορα
Αλλάζει από την Τσικνοπέμπτη 20 Φεβρουαρίου το σκηνικό του καιρού στη χώρα μας. Η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία προβλέπει νεφώσεις με βροχές και σποραδικές καταιγίδες, αρχικά στα δυτικά και γρήγορα και στην υπόλοιπη χώρα, την Πέμπτη. Η πρόγνωση της ΕΜΥ για τον καιρό μέχρι και την Κυριακή: Τετάρτη 19-02-2020 Λίγες νεφώσεις που βαθμιαία από τα δυτικά και βόρεια θα αυξηθούν. Από το βράδυ στα δυτικά θα σημειωθούν τοπικές βροχές που τη νύχτα στα βορειοδυτικά θα...
Κοινωνία
Σοκ προκαλεί το πόρισμα του ιατροδικαστή για το μόλις 11 μηνών βρέφος που πέθανε αφότου μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο «Παίδων» την Κυριακή. Σύμφωνα με όσα προέκυψαν από την ιατροδικαστική εξέταση, το μωρό είχε υποστεί σεξουαλική κακοποίηση. Το μωρό, σύμφωνα με πήγες από το «Παίδων Αγλαΐα Κυριακού», διακομίστηκε στις 10 το πρωί της Κυριακής με ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ. Ήταν χωρίς σφυγμό και απνοϊκό. Έγιναν προσπάθειες ανάνηψης από τους γιατρούς, αλλά χωρίς αποτέλεσ...
Διάφορα
Ημέρα απεργίας αύριο Τρίτη (18/2), ωστόσο, στη Θεσσαλονίκη τα δρομολόγια του ΟΑΣΘ θα πραγματοποιηθούν κανονικά καθώς οι εργαζόμενοι του Οργανισμού δεν συμμετέχουν στην απεργία. Ο πρόεδρος των εργαζομένων ΟΑΣΘ, κ. Δημήτρης Τσερμενίδης, επιβεβαίωσε στο TyposThes πως αύριο δεν θα απεργήσουν και έτσι η πόλη θα έχει κανονικά λεωφορεία στους δρόμους. Σημειώνεται πως για αύριο το ΠΑΜΕ έχει απευθύνει κάλεσμα για συγκέντρωση στο άγαλμα Βενιζέλου στις 10:30 ενάντια...
Πολιτική
Απαντήσεις σχετικά με την ακύρωση της μεγάλης αποκριάτικης παρέλασης που θα πραγματοποιούνταν στη Θεσσαλονίκη έδωσε ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνος Ζέρβας. “Αναφορικά με το καρναβάλι στη Θεσσαλονίκη, δεν θέλαμε να βγάλουμε κάτι το οποίο δεν θα είχε την ποιότητα και το αποτέλεσμα που θέλαμε. Από τη στιγμή που ο ιδιώτης που το είχε αναλάβει δήλωσε ότι δεν μπορεί να το φέρει σε πέρας το αναβάλαμε ώστε να μην έχουμε μία ταλαιπωρία στην πόλη” δήλωσε ο δήμ...
Πολιτική
«Παγώνουν» οι διαδικασίες για την επίταξη των εκτάσεων στα πέντε νησιά του Αιγαίου, όπου θα γίνουν νέες κλειστές δομές για πρόσφυγες και μετανάστες όπως αποκάλυψε ο υπουργός Μετανάστευσης, Νότης Μηταράκης. Όπως είπε, αυτό θα γίνει για να διευκολυνθεί η διαδικασία επανέναρξης του διαλόγου με την τοπική αυτοδιοίκηση στα πέντε νησιά και να ενημερωθούν οι κάτοικοι. Ο υπουργός είπε στην ΕΡΤ ότι η επίταξη δεν είναι τίποτε άλλο από μια αναγκαστική ενοικίαση των σ...
Διάφορα
Με μια δυσάρεστη είδηση άρχισε η μέρα στα ΜΜΕ της Θεσσαλονίκης, καθώς όπως έγινε γνωστό, ο Arena FM 89.4 ανακοίνωσε την αναστολή της λειτουργίας του. Ειδικότερα, ο αθλητικός ραδιοφωνικός σταθμός ArenaFM 89,4 σταμάτησε να εκπέμπει στα ερτζιανά της Θεσσαλονίκης, καθώς από το πρωί της Δευτέρας (17/9) παίζει μόνο μουσική και ο ιδιοκτήτης του σταθμού Δημήτρης Παπαιωάννου ενημέρωσε για την απόφασή του να σταματήσει τη λειτουργία του. Στο μήνυμα του ο ιδιοκτήτης...
Διάφορα
Το ενδεχόμενο ανάθεσης της λειτουργίας του μετρό Θεσσαλονίκης σε ιδιωτικό φορέα εξετάζεται σοβαρά από το υπουργείο Υποδομών σύμφωνα με πληροφορίες. Στελέχη της κυβέρνησης τονίζουν ότι η επιλογή ανάθεσης του συγκοινωνιακού έργου σε ιδιώτη εργολάβο ξεκίνησε να εξετάζεται σοβαρά, μετά από τις πρόσφατες κινητοποιήσεις των συνδικάτων στο μετρό της Αθήνας. «Πρέπει να σκεφτούμε σοβαρά αν θέλουμε μία ακόμα ΣΤΑΣΥ στη Θεσσαλονίκη, η οποία θα μπορεί να εκβιάζεται από...
Πολιτισμός
Ραντεβού με τους νεαρούς δημότες του δήμου, αλλά και τους Θεσσαλονικείς δίνει ο Δήμος Πυλαίας-Χορτιάτη την Τσικνοπέμπτη, διοργανώνοντας αποκριάτικες εκδηλώσεις και συμμετέχοντας σε ένα παραδοσιακό αλλά και ποιοτικό γλέντι. Οι εκδηλώσεις οι οποίες πραγματοποιούνται κάθε χρόνο σε διαφορετική δημοτική ενότητα θα γίνουν φέτος στο Πανόραμα και την Πυλαία, όπου μικροί και μεγάλοι είναι καλεσμένοι. Το φετινό πρόγραμμα των εκδηλώσεων της Τσικνοπέμπτης περιλαμβάνει...
Κοινωνία
Με σκοπό να προπαγανδίσουν την αυριανή τους κινητοποίηση μέλη του ΠΑΜΕ πριν από λίγη ώρα κρέμασαν πανό στην πρόσοψη του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, στη Θεσσαλονίκη. Στη δράση συμμετέχουν και μέλη φοιτητικών συλλόγων. «Να αποσυρθεί ο νόμος λαιμητόμος Κατρούγκαλου - Βρούτση» είναι το μήνυμα του γιγαντοπανό που ανήρτησαν τα μέλη του ΠΑΜΕ. πηγή: thestival.gr