Μια Θεσσαλονίκη συγκλονιστική και αγνώριστη

Θεσσαλονίκη 1915. Ο πόλεμος φτάνει εδώ ως απόηχος, ως μια υποψία ότι συμβαίνει μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα παραπάνω. Η πόλη γεμίζει στρατιώτες με στολές διαφόρων στρατών. Γεμίζει όμως και με διερχόμενους. Ζει στη σκιά του πολέμου χωρίς να βυθίζεται στον ίλιγγο του. Ξεφυλλίζοντας τις πρώτες σελίδες αυτού του συναρπαστικού λευκώματος αισθάνεσαι μόνο δέος και περιέργεια. Στα ίδια ακριβώς χώματα που εσύ πατάς σήμερα, στις ίδιες γεωγραφικές συντεταγμένες που η δική σου ζωή κυλά,  διαδραματίζονταν ένα συναρπαστικό παραμύθι. Και ποιος είναι πιο κατάλληλος να το αφηγηθεί από τον Βασίλη Κολώνα. Αυτόν τον θησαυροφύλακα της μνήμης της πόλης.

Φθινόπωρο 1915. Η Αντάντ έχει ήδη μετατρέψει την Θεσσαλονίκη σε κέντρο ανεφοδιασμού των στρατευμάτων της. Ο Βενιζέλος δίνει την άδεια και συναινεί στη μετατροπή από τους συμμάχους της πόλης σε ένα τεράστιο στρατόπεδο. 225 χιλιάδες Άγγλοι και Γάλλοι στρατιώτες στρατοπεδεύουν εδώ. Ζουν, αναπνέουν, τρώνε, διασκεδάζουν εντός των τειχών της.

H Θεσσαλονίκη, που έναν αιώνα μετά θα ζούσε αποκλεισμένη από τον έξω κόσμο, στη δεύτερη δεκαετία του εικοστού αιώνα διέθετε 4 σιδηροδρομικές συνδέσεις, με την Αθήνα, το Μοναστήρι, την Κωνσταντινούπολη και το Βελιγράδι. Διέθετε ένα λιμάνι ολοζώντανο που έφταναν εκεί πλοία μεταφέροντας εμπορεύματα, πολεμοφόδια και ανθρώπους.

Καθώς οι μήνες περνούν και ο πόλεμος φουντώνει, από τη σημερινή Σταυρούπολη μέχρι τον Αξιό και ψηλά τη λίμνη του Λαγκαδά, ανάμεσα σε έλη, σε βάλτους και λασπουριά, συνωστίζονται σε σκηνές και πρόχειρα καταλύματα 600.000 στρατιώτες. Σε συνθήκες εξαιρετικά ανθυγιεινές. Στρατιώτες που οφείλει να τους εξυπηρετήσει μια πόλη. Στρατιώτες από κάθε γωνιά της γης που βρέθηκαν εδώ να πολεμήσουν για έναν σκοπό. Που περνούσαν τις μέρες και τις νύχτες τους ανάμεσα στην πολεμική αναμονή κάνοντας αθλοπαιδιές, πίνοντας ποτά, γευματίζοντας ή φωτογραφίζοντας τις εξοχές

Και η ίδια η πόλη. Μια κοσμοπολίτισσα πλανεύτρα, που κρατά το ανατολίτικο στοιχείο της στις οθωμανικές συνοικίες ψηλά στα Κάστρα και προσφέρει στο διψασμένο ξένο στρατιώτη ή τον ταξιδιώτη της εποχής το όνειρο μιας ευρωπαϊκής μεγαλούπολης. Με προκυμαίες, ξενοδοχεία θρυλικά όπως το Olympos Palace, Grande Bretagne, Rome, Imperial και Splendind Palace την εντυπωσιακή Πλατεία Ελευθερίας με κοσμοπολίτικα καταστήματα ενδυμάτων όπως το Stein, τον κινηματογράφο Pathe που παίζει ταινίες που ταυτόχρονα βλέπει το Παρίσι και το Λονδίνο, το Crystal και τα άλλα μυθικά καφέ που γίνεται το αδιαχώρητο από Ευρωπαίους που πίνουν τα απεριτίφ τους. Κοστουμαρισμένοι ή με λασπωμένες στολές, λαμπερά κορίτσια των καμπαρέ πλάι σε αρτίστες. Ένα πολύβουο πλήθος που κορυφώνονταν κάθε απόγευμα αποθεώνοντας τη ζωή ενάντια στον πόλεμο.

Και φυσικά η συνοικία των εξοχών! Αυτό το κομψό προάστιο στα ανατολικά της πόλης που μόνο απομεινάρια του σήμερα μαρτυρούν το αρχιτεκτονικό του μεγαλείο. Εκεί στις επαύλεις διέμεναν οι ανώτεροι αξιωματικοί, μακριά από σκηνές, έλη και χαρτόνια. Σε ένα περιβάλλον που τους θυμίζει τις πατρίδες τους, σε επαύλεις με κήπους και κτίρια που θα μπορούσαν να βρίσκονται σε μεγάλες πρωτεύουσες της Ευρώπης και τον απόηχο της Μπελ Επόκ να φτάνει εδώ για έναν αιώνα που όφειλε να κυλήσει λαμπερά και αισιόδοξα.

Αυτή την Θεσσαλονίκη, τη Βαβέλ του κοσμοπολιτισμού αλλά και των κατασκόπων, της λάσπης και της λάμψης, των σπουδαίων εμπορικών με τα φίνα υφάσματα και των σκεπαστών αγορών με τα ανατολίτικα μπαχαρικά, των πρωτοσέλιδων στις εφημερίδες και τα περιοδικά της Δύσης με εγκωμιαστικά σχόλια ως προορισμό, των φινετσάτων ξενοδοχείων και των ανατολίτικων λουτρών, των καζίνο και των υπαίθριων κινηματογράφων, των δεκάδων γλωσσών που μιλιούνται στους δρόμους της και των εκατοντάδων χιλιάδων ψυχών που συνυπάρχουν μοναδικά.

Αυτή την Θεσσαλονίκη περιγράφει μοναδικά ο Κολώνας σε αυτό το πολύτιμο λεύκωμα, που διαβάζω και ξαναδιαβάζω μέρες τώρα. Γιατί κάθε φορά που το τελειώνω αναρωτιέμαι που πήγε στα αλήθεια αυτή η πόλη;

Η Θεσσαλονίκη στη σκιά του Μεγάλου Πολέμου, 1915-1918

Εκδόσεις University Studio Press

Πηγή:parallaximag.gr

Αν παρατηρήσετε κάποιο σφάλμα, επισημάνετε το επιθυμητό κείμενο και πιέστε Ctrl + Enter για να ενημερώσετε τον διαχειριστή για αυτό.
Προτείνω
Δεν υπάρχουν ακόμη συστάσεις

Σχόλια

Διάφορα
Στην ερώτηση της βουλευτού Α΄ Θεσσαλονίκης της ΝΔ, Έλενας Ράπτη σχετικά με την διαχείριση και αξιοποίηση του χώρου του πρώην στρατοπέδου Καρατάσιου απαντάει ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νικόλαος Παναγιοτόπουλος. Όπως αναφέρει ο κ. Παναγιοτόπουλος η αξιοποίηση του πρώην στρατοπέδου βρίσκεται στο σχέδιο του υπουργείου Εθνικής Άμυνας. Διαβάστε παρακάτω ολόκληρη την απάντηση: “Σε απάντηση της σχετικής Ερώτησης που κατέθεσε η βουλευτής κα Έλενα Ράπτη με θέμα «Δια...
Σπορ
Αίσθηση προκάλεσε τις προηγούμενες ημέρες η μορφή του Νίκου Γκάλη που έγινε γκράφιτι σε τοίχο, σε δρόμο της Αθήνας. Ένας καλλιτέχνης έφτιαξε ένα εντυπωσιακό γκράφιτι σε δρόμο της πρωτεύουσας με τον κορυφαίο Έλληνα καλαθοσφαιριστή να φοράει την φανέλα του Άρη. Ωστόσο μέσα σε λίγες μέρες άγνωστοι δε δίστασαν να «αμαυρώσουν» το γκράφιτι, γράφοντας από πάνω συνθήματα αντίπαλης ομάδας και μουτζουρώνοντας τη μορφή του Νίκου Γκάλη. Δείτε τη φωτογραφία με το «βεβη...
Πολιτισμός
Τρεις τόνοι χρώματος θα απλωθούν στον ουρανό της Θεσσαλονίκης την Κυριακή 1 Σεπτεμβρίου. Για όγδοη χρονιά οι Θεσσαλονικείς για μια ημέρα θα βαφτούν πολύχρωμοι, θα νιώσουν και πάλι παιδιά και θα διασκεδάσουν σε ένα μεγάλο πάρτι. Οι διοργανωτές της «Μέρας με τα Χρώματα» όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος ετοιμάζουν πολλές εκπλήξεις για όλους στο γήπεδο Α.Ε.Ν Κρήνης. Μιλώντας στο makthes.gr ο Μάριος Σπύρογλου, υπεύθυνος του φεστιβάλ, δήλωσε πως φέτος περιμένουν...
Οικολογία
Ο λόγος για μια ομάδα Ελλήνων και ξένων τουριστών, οι οποίοι καθάρισαν το περασμένο Σάββατο την παραλία της Καναπίτσας, στην περιοχή του Παλιουρίου, στη Χαλκιδική.  Ωστόσο, παρά την καλή διάθεση των ιδίων να συμβάλλουν στον ευπρεπισμό της περιοχής, όπως καταγγέλλουν, δεν είχαν την ίδια καλή διάθεση οι τοπικές αρχές.  Αρκετές από τις σακούλες με τα απορρίμματα που συγκεντρώθηκαν παραμένουν ακόμη και σήμερα, τέσσερις ημέρες μετά, εκεί.  Ορισμένοι από τους επ...
Περιστατικά
Μεγάλη κινητοποίηση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας για φωτιά που ξέσπασε πριν λίγη ώρα σε κατάστημα της Θεσσαλονίκης. Η πυρκαγιά ξέσπασε σε καφετέρια που στεγάζεται σε ισόγειο επί της οδού Παπαναστασίου 58. Στο σημείο έχουν σπεύσει και επιχειρούν για την κατάσβεσή της 15 πυροσβέστες με 5 οχήματα. Σύμφωνα με την Πυροσβεστική Υπηρεσία η φωτιά είναι υπό έλεγχο και δεν απειλούνται ζωές. (σ.σ φωτογραφία αρχείου) Πηγή: thesstoday.gr
Περιστατικά
Τις σορούς τριών ανδρών εντόπισαν και ανέσυραν άνδρες του κλιμακίου της Μονάδας Υποβρυχίων Αποστολών του λιμενικού στη θαλάσσια περιοχή του διαύλου Πόρου-Γαλατά. Στις 15:40 το ιδιωτικό ελικόπτερο στο οποίο επέβαιναν κατέπεσε στη θαλάσσια περιοχή νότιας της εισόδου στο λιμάνι του Πόρου. Σύμφωνα με πληροφορίες, στο μοιραίο ελικόπτερο επέβαιναν δύο Ρώσοι κι ένας Έλληνας. Στο σημείο εντοπίστηκαν τα συντρίμμια του. Κατά πάσα πιθανότητα το ελικόπτερο ακούμπησε σ...
Εγκληματικότητα
Θρασύτατοι διαρρήκτες άνοιξαν ΙΧ σε πάρκινγκ μεγάλης αλυσίδας μέρα μεσημέρι στη Θεσσαλονίκη. Συγκεκριμένα περίπου στις 14:00 η ιδιοκτήτρια του οχήματος διαπίστωσε είχε κλαπεί μία τσάντα από το αυτοκίνητο της που ήταν παρκαρισμένο σε γνωστό πολυκατάστημα με είδη σπιτιού και κήπου. Το παράδοξο είναι πως δεν υπήρχαν ίχνη παραβίασης κάποιας πόρτας του αυτοκινήτου ή σπασμένα τζάμια, σαν να είχε ανοίξει το όχημα με κλειδί. Σύμφωνα με το θύμα της κλοπής, στην τσά...
Υγεία
Με στόχο την πρόληψη & προστασία της Δημόσιας Υγείας, το Τμήμα Προστασίας και Προαγωγής της Δημόσιας Υγείας (Δημοτικά Ιατρεία) της Διεύθυνσης Κοινωνικής Προστασίας και Δημόσιας Υγείας του Δήμου Θεσσαλονίκης, ξεκινά την λειτουργία  Πνευμονολογικού ιατρείου, με εθελοντή ιατρό Πνευμονολόγο. Η υπηρεσία παρέχεται σε  κατοίκους/δημότες του Δήμου Θεσσαλονίκης,  ανασφάλιστους ή δικαιούχους του κοινωνικού εισοδήματος αλληλεγγύης (ΚΕΑ). Το ιατρείο θα λειτουργεί στο...
Εγκληματικότητα
Στη σύλληψη ενός 38χρονου προέβησαν χθες το μεσημέρι, στελέχη του Γραφείου Ασφάλειας / Δίωξης Ναρκωτικών του Κεντρικού Λιμεναρχείου Καβάλας, για παράβαση του Νόμου περί εξαρτησιογόνων ουσιών και άλλες διατάξεις. Συγκεκριμένα, κατά τη διάρκεια ελέγχου στον 38χρονο, που πραγματοποιήθηκε στην περιοχή «ΣΚΑΛΑ ΜΑΡΙΕΣ» Θάσου,  με τη συνδρομή του αστυνομικού σκύλου ανίχνευσης ναρκωτικών ουσιών Κ-9 ''ΔΙΑΣ'', παρέδωσε ποσότητα ακατέργαστης ινδικής κάνναβης σε διαφαν...
Σχετικά νέα
Αντιδράσεις για τα σχέδια αξιοποίησης του στρατοπέδου Καρατάσιου – Τι λέει το ΥΠΕΘΑ
Χωρίς ρεύμα για έξι ώρες σήμερα περιοχή της Χαλκιδικής
Τι αποφάσισε η κυβέρνηση για την Σαμοθράκη
Έλεγχοι σε επιχειρήσεις και στη Χαλκιδική – «Λουκέτο» σε εστιατόριο
Νέο ξενοδοχείο από Ισραηλινό επιχειρηματία στο κέντρο της Θεσσαλονίκης
Αίσιο τέλος στις αναζητήσεις για 60χρονο που έκανε κανό – καγιάκ και εξαφανίστηκε στη Θάσο
Πως θα είναι ο καιρός το επόμενο 10ήμερο – Η ανάρτηση του Σάκη Αρναούτογλου
Καθυστέρηση σε τραίνο από Θεσσαλονίκη για Αθήνα
Τα τρία ελληνικά νησιά με τους περισσότερους τουρίστες για το 2019
Λίγες νεφώσεις τις θερμές ώρες της Κυριακής: Μελτέμι στο Αιγαίο και ζέστη