Μια Θεσσαλονίκη συγκλονιστική και αγνώριστη

Θεσσαλονίκη 1915. Ο πόλεμος φτάνει εδώ ως απόηχος, ως μια υποψία ότι συμβαίνει μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα παραπάνω. Η πόλη γεμίζει στρατιώτες με στολές διαφόρων στρατών. Γεμίζει όμως και με διερχόμενους. Ζει στη σκιά του πολέμου χωρίς να βυθίζεται στον ίλιγγο του. Ξεφυλλίζοντας τις πρώτες σελίδες αυτού του συναρπαστικού λευκώματος αισθάνεσαι μόνο δέος και περιέργεια. Στα ίδια ακριβώς χώματα που εσύ πατάς σήμερα, στις ίδιες γεωγραφικές συντεταγμένες που η δική σου ζωή κυλά,  διαδραματίζονταν ένα συναρπαστικό παραμύθι. Και ποιος είναι πιο κατάλληλος να το αφηγηθεί από τον Βασίλη Κολώνα. Αυτόν τον θησαυροφύλακα της μνήμης της πόλης.

Φθινόπωρο 1915. Η Αντάντ έχει ήδη μετατρέψει την Θεσσαλονίκη σε κέντρο ανεφοδιασμού των στρατευμάτων της. Ο Βενιζέλος δίνει την άδεια και συναινεί στη μετατροπή από τους συμμάχους της πόλης σε ένα τεράστιο στρατόπεδο. 225 χιλιάδες Άγγλοι και Γάλλοι στρατιώτες στρατοπεδεύουν εδώ. Ζουν, αναπνέουν, τρώνε, διασκεδάζουν εντός των τειχών της.

H Θεσσαλονίκη, που έναν αιώνα μετά θα ζούσε αποκλεισμένη από τον έξω κόσμο, στη δεύτερη δεκαετία του εικοστού αιώνα διέθετε 4 σιδηροδρομικές συνδέσεις, με την Αθήνα, το Μοναστήρι, την Κωνσταντινούπολη και το Βελιγράδι. Διέθετε ένα λιμάνι ολοζώντανο που έφταναν εκεί πλοία μεταφέροντας εμπορεύματα, πολεμοφόδια και ανθρώπους.

Καθώς οι μήνες περνούν και ο πόλεμος φουντώνει, από τη σημερινή Σταυρούπολη μέχρι τον Αξιό και ψηλά τη λίμνη του Λαγκαδά, ανάμεσα σε έλη, σε βάλτους και λασπουριά, συνωστίζονται σε σκηνές και πρόχειρα καταλύματα 600.000 στρατιώτες. Σε συνθήκες εξαιρετικά ανθυγιεινές. Στρατιώτες που οφείλει να τους εξυπηρετήσει μια πόλη. Στρατιώτες από κάθε γωνιά της γης που βρέθηκαν εδώ να πολεμήσουν για έναν σκοπό. Που περνούσαν τις μέρες και τις νύχτες τους ανάμεσα στην πολεμική αναμονή κάνοντας αθλοπαιδιές, πίνοντας ποτά, γευματίζοντας ή φωτογραφίζοντας τις εξοχές

Και η ίδια η πόλη. Μια κοσμοπολίτισσα πλανεύτρα, που κρατά το ανατολίτικο στοιχείο της στις οθωμανικές συνοικίες ψηλά στα Κάστρα και προσφέρει στο διψασμένο ξένο στρατιώτη ή τον ταξιδιώτη της εποχής το όνειρο μιας ευρωπαϊκής μεγαλούπολης. Με προκυμαίες, ξενοδοχεία θρυλικά όπως το Olympos Palace, Grande Bretagne, Rome, Imperial και Splendind Palace την εντυπωσιακή Πλατεία Ελευθερίας με κοσμοπολίτικα καταστήματα ενδυμάτων όπως το Stein, τον κινηματογράφο Pathe που παίζει ταινίες που ταυτόχρονα βλέπει το Παρίσι και το Λονδίνο, το Crystal και τα άλλα μυθικά καφέ που γίνεται το αδιαχώρητο από Ευρωπαίους που πίνουν τα απεριτίφ τους. Κοστουμαρισμένοι ή με λασπωμένες στολές, λαμπερά κορίτσια των καμπαρέ πλάι σε αρτίστες. Ένα πολύβουο πλήθος που κορυφώνονταν κάθε απόγευμα αποθεώνοντας τη ζωή ενάντια στον πόλεμο.

Και φυσικά η συνοικία των εξοχών! Αυτό το κομψό προάστιο στα ανατολικά της πόλης που μόνο απομεινάρια του σήμερα μαρτυρούν το αρχιτεκτονικό του μεγαλείο. Εκεί στις επαύλεις διέμεναν οι ανώτεροι αξιωματικοί, μακριά από σκηνές, έλη και χαρτόνια. Σε ένα περιβάλλον που τους θυμίζει τις πατρίδες τους, σε επαύλεις με κήπους και κτίρια που θα μπορούσαν να βρίσκονται σε μεγάλες πρωτεύουσες της Ευρώπης και τον απόηχο της Μπελ Επόκ να φτάνει εδώ για έναν αιώνα που όφειλε να κυλήσει λαμπερά και αισιόδοξα.

Αυτή την Θεσσαλονίκη, τη Βαβέλ του κοσμοπολιτισμού αλλά και των κατασκόπων, της λάσπης και της λάμψης, των σπουδαίων εμπορικών με τα φίνα υφάσματα και των σκεπαστών αγορών με τα ανατολίτικα μπαχαρικά, των πρωτοσέλιδων στις εφημερίδες και τα περιοδικά της Δύσης με εγκωμιαστικά σχόλια ως προορισμό, των φινετσάτων ξενοδοχείων και των ανατολίτικων λουτρών, των καζίνο και των υπαίθριων κινηματογράφων, των δεκάδων γλωσσών που μιλιούνται στους δρόμους της και των εκατοντάδων χιλιάδων ψυχών που συνυπάρχουν μοναδικά.

Αυτή την Θεσσαλονίκη περιγράφει μοναδικά ο Κολώνας σε αυτό το πολύτιμο λεύκωμα, που διαβάζω και ξαναδιαβάζω μέρες τώρα. Γιατί κάθε φορά που το τελειώνω αναρωτιέμαι που πήγε στα αλήθεια αυτή η πόλη;

Η Θεσσαλονίκη στη σκιά του Μεγάλου Πολέμου, 1915-1918

Εκδόσεις University Studio Press

Πηγή:parallaximag.gr

Αν παρατηρήσετε κάποιο σφάλμα, επισημάνετε το επιθυμητό κείμενο και πιέστε Ctrl + Enter για να ενημερώσετε τον διαχειριστή για αυτό.
Δεν υπάρχουν ακόμη βαθμολογίες
Προτείνω
Δεν υπάρχουν ακόμη συστάσεις

Σχόλια

Κοινωνία
Συνολικά 85 παραβάσεις βεβαίωσαν αστυνομικοί του Τμήματος Τροχαίας Θέρμης σε στοχευμένη επιχειρησιακή δράση με στόχο την οδική ασφάλεια. «Η Διεύθυνση Τροχαίας Θεσσαλονίκης δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στη διευκόλυνση και προστασία του συνόλου των χρηστών των οδικών δικτύων (πεζών και οχημάτων), στην τήρηση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και στη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων πραγματοποιεί, πέραν των καθημερινών περιπολιών και ελέγχων, στοχευμένες επιχειρησια...
Διάφορα
Η καθολική εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου είναι πλέον γεγονός. Τα αυστηρά πρόστιμα, οι εντατικοί έλεγχοι και o ντόρος στα ΜΜΕ, οι συζητήσεις και οι καταγγελίες που γίνονται μεταξύ σοβαρού και αστείου στο «1142» δείχνουν κάτι που φάνταζε ακατόρθωτο. Το κάπνισμα «κόπηκε» σε δημόσια κτίρια, χώρους εργασίας αλλά το κυριότερο σε καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος και κέντρα διασκέδασης. Τις τελευταίες τρεις εβδομάδες ο καπνός έχει εξαφανιστεί από τα περ...
Διάφορα
Ένα ανορθόδοξο «μονοπάτι» θα ακολουθήσει ο καιρός μέχρι τη γιορτινή περίοδο των Χριστουγέννων, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των μετεωρολόγων. Η κακοκαιρία «Ετεοκλής», με τα έντονα φαινόμενα και τους πολύ θυελλώδεις ανέμους, αναμένεται να υποχωρήσει από το βράδυ του Σαββάτου, με τον καιρό να… ηρεμεί σημαντικά. Οπως εξηγεί στο iefimerida.gr ο δρ. Κώστας Λαγουβάρδος, διευθυντής ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (meteo.gr) «πλέον αναμένουμε καλό καιρό μέχ...
Διάφορα
Νέοι ακτοπλοϊκοί προορισμοί, που για πρώτη φορά θα συνδέσουν τη Θεσσαλονίκη με νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου, αλλά και την Κρήτη με νησιά των Δωδεκανήσων, εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών. Όπως ανέφερε, με σημερινές του δηλώσεις, ο υπουργός Ναυτιλίας Γιάννης Πλακιωτάκης, εγκρίθηκαν 18 νέοι απομακρυσμένοι προορισμοί που βρίσκονται, κυρίως, στην ακριτική γραμμή του βορειονατολικού και νοτιοανατολικού Αιγαίου, με χρηματοδότηση από το...
Διάφορα
Προγραμματισμένη διακοπή ρεύματος αύριο, Κυριακή, σε περιοχές της Θεσσαλονίκης. ΑΠΟ ΗΜ/ΝΙΑ ΚΑΙ ΩΡΑ ΕΩΣ ΗΜ/ΝΙΑ ΚΑΙ ΩΡΑ ΔΗΜΟΣ/ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ             15/12/2019 8:00:00 πμ 15/12/2019 11:00:00 πμ ΘΕΡΜΗΣ Δ.Δ. ΘΕΡΜΗΣ ΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΒΙΟΜ. ΠΕΡΙΟΧΗ ΘΕΡΜΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΕΑΤΑΓΡΑ ΘΕΡΜΗΣ ΜΕΧΡΙ ΤΟ GRAND MAΣΟΥΤΗ, ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΚΟΛΟΡΑ, ΜΑΛΑΜΙΔΗΣ - ΙΝΟΒΑ, ΑΔΑΜΙΔ...
Διάφορα
Κάθε εποχή έχει τη δική της ομορφιά και χάρη. Έχοντας μπει στον χειμώνα με τα πρώτα χιόνια να έχουν κάνει την εμφάνισή τους σε ορεινές περιοχές, οι λάτρεις της εποχής αυτής μπορούν να κάνουν τον προγραμματισμό τους για τις χειμερινές τους εξορμήσεις. Ιδανικά μέσα σε αυτές θα πρέπει να περιλαμβάνεται και μία εξόρμηση σε κάποια από τις λίμνες της χώρας μας. Το σκηνικό που στήνεται στις περισσότερες από αυτές, είναι απλά μαγευτικό. Και κάθε φορά που έρχεσαι α...
Κοινωνία
Με στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση εγκύων και των συντρόφων τους σε θέματα εγκυμοσύνης-τοκετού-θηλασμού, το Τμήμα Προστασίας και Προαγωγής της Δημόσιας Υγείας της Διεύθυνσης Κοινωνικής Προστασίας και Δημόσιας Υγείας του Δήμου Θεσσαλονίκης, συνεχίζει και φέτος να  διοργανώνει δωρεάν Σεμινάρια Προετοιμασίας Μητρότητας σε συνεργασία με εθελόντρια μαία. Τα μαθήματα θα διεξάγονται κάθε Τετάρτη και ώρες : 12:00-14:00  στο Δημοτικό Γυμναστήριο που βρίσκετ...
Διάφορα
Μελέτη για τα ευρωπαϊκά συλλογικά σήματα και την περίπτωση των μακεδονικών προϊόντων, παρουσιάστηκε σε συνάντηση εργασίας στη Θεσσαλονίκη, με θέμα, «Ευρωπαϊκά συλλογικά σήματα και περιφερειακή ανάπτυξη: Η περίπτωση των μακεδονικών προϊόντων», η οποία πραγματοποιήθηκε, με πρωτοβουλία της ευρωβουλευτή της Νέας Δημοκρατίας και αντιπροέδρου της επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 'Αννας Μισέλ Ασημακοπούλου. Η συνάντηση διοργανώθηκε με την...
Διάφορα
Με μπουφάν, πανωφόρια και ζακέτες για μικρούς και μεγάλους ετοιμάζονται να "ντυθούν" τα δέντρα της Έδεσσας! Όχι για ...διακοσμητικούς λόγους αλλά στο πλαίσιο της κοινωνικής δράσης "Κανείς μόνος στο κρύο!" που διοργανώνει ο Σύλλογος Καλλιτεχνών "Heart in the city" σε συνεργασία με τον δήμο Έδεσσας. Στόχος της όλης προσπάθειας, που γίνεται για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, είναι να ντυθούν και να ζεσταθούν άνθρωποι που έχουν πραγματικά ανάγκη και λόγω των οικον...