Ο Σαλονικιός γεωλόγος που αναλύει το DNA των παγετώνων

Ως επικεφαλής των αποστολών του Πολυτεχνείου Λωζάνης, ο Ελληνας επιστήµονας και γνωστό µέλος της διεθνούς ορειβατικής κοινότητας ταξιδεύει από τη Γροιλανδία µέχρι τη Νέα Ζηλανδία, προκειµένου να µελετήσει µικροοργανισµούς οι οποίοι, όπως υπογραµµίζει, «µπορούν να βοηθήσουν την ανθρωπότητα να προσαρµοστεί σε ακραίες περιβαλλοντικές συνθήκες».

Τα ίχνη ζωής που κρύβουν πανάρχαιοι αλπικοί παγετώνες σε όλο τον κόσµο αναζητά µια επιστηµονική οµάδα του Πολυτεχνείου της Λωζάνης στο πλέον πρωτοποριακό ερευνητικό πρόγραµµα, επικεφαλής του οποίου είναι ο διδάκτωρ Γεωλογίας και γνωστό µέλος της διεθνούς ορειβατικής κοινότητας µε επιτυχηµένες αποστολές στο Εβερεστ και αλλού, ο Θεσσαλονικιός, Μιχάλης Στύλλας.

Αυτό το διάστηµα η ερευνητική αποστολή, στην οποία συµµετέχουν άλλοι δύο επιστήµονες από την Ελλάδα, η Παρασκευή Πραµατεφτάκη και ο Στέλιος Φοντελιανάκης, βρίσκεται στη Νέα Ζηλανδία και µελετά τους µικροοργανισµούς που κρύβουν τα ρέµατα, τα οποία δηµιουργήθηκαν από αλπικούς παγετώνες. «Το πρωτοποριακό αυτό πρόγραµµα ονοµάζεται Vanishing Glaciers, που σε   ελεύθερη µετάφραση θα έλεγα ότι σηµαίνει “Αλπικοί Παγετώνες. Ενα ακόµα ζωντανό είδος προς εξαφάνιση”».

Στόχος του είναι να µελετήσει το γενετικό υλικό (DNA και RNA) από τους µικροοργανισµούς, δηλαδή τα µικρόβια, τα βακτήρια και άλλα, που ζουν µέσα σε ποτάµια, τα οποία σχηµατίζονται από το λιώσιµο των παγετώνων» λέει στο «Εθνος» ο Μιχάλης Στύλλας και προσθέτει: «Χρησιµοποιώντας πρωτοποριακές εργαστηριακές και µαθηµατικές µεθόδους, θα µπορέσουµε να καταλάβουµε πώς αυτοί οι µικροσκοπικοί οργανισµοί, που είναι χίλιες φορές µικρότεροι από ένα χιλιοστό, έχουν καταφέρει να προσαρµοστούν σε τέτοια ακραία υδάτινα περιβάλλοντα, όπου η θερµοκρασία του νερού δεν ξεπερνάει τους 3ο C.

Στο άµεσο µέλλον και εξαιτίας της κλιµατικής αλλαγής αυτά τα πολύ ευαίσθητα οικοσυστήµατα θα χαθούν και µαζί τους και όλες οι πληροφορίες, οι οποίες µπορούν να µας βοηθήσουν να προσαρµοστούµε ως ανθρωπότητα σε πιο ακραίες περιβαλλοντικές συνθήκες. Επίσης χάνοντας αυτά τα “αόρατα” οικοσυστήµατα θα υποστούµε σηµαντικές συνέπειες στην τροφική αλυσίδα των ποταµών (φυτά, δέντρα, ψάρια κ.λπ.), αλλά και των ωκεανών που ήδη υποφέρουν από τη µόλυνση των πλαστικών και τις αυξηµένες θερµοκρασίες».

Η ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΝ ΟΛΥΜΠΟ

Η επιλογή του Μιχάλη Στύλλα, από τον καθηγητή και διευθυντή του Εργαστηρίου Ερευνας των Αλπικών Οικοσυστηµάτων του Οµοσπονδιακού Πολυτεχνείου της Λωζάνης (Ecole Polytechnique Fédérale Lausanne - EPFL), Tom Battin, δεν έγινε τυχαία. Ο Eλληνας γεωλόγος, µε µεταπτυχιακό στην Ωκεανογραφία, έκανε τη µεταδιδακτορική του έρευνα πάνω στην εξέλιξη των παγετώνων του Ολύµπου τα τελευταία 15.000 χρόνια, µε χρηµατοδότηση του Ιδρύµατος Λάτση και σε συνεργασία µε το Γαλλικό Ινστιτούτο Ερευνών CNRS. Ασφαλώς ωστόσο µέτρησαν στα υπέρ του και οι πολλές ορειβατικές αποστολές του σε όλο τον κόσµο. Στο project αυτό ο Μιχάλης Στύλλας είναι αρχηγός όλων των αποστολών που θα γίνουν σε όλο τον κόσµο µέχρι το 2021 και είναι υπεύθυνος τόσο για την επιλογή των παγετώνων, όσο και για τη µελέτη των γεωλογικών τους χαρακτηριστικών. Παρότι επικεφαλής, είναι αυτός που πρώτος θα πλησιάσει τους παγετώνες, θα βρει τα ποτάµια που σχηµατίζονται και θα συλλέξει το πολύτιµο για την έρευνα υλικό.

Μετά τη Νέα Ζηλανδία, η ερευνητική αποστολή θα βρεθεί στη Γροιλανδία και στην οροσειρά του Καυκάσου (Γεωργία και Ρωσία), ενώ µεγάλος όγκος δουλειάς τους περιµένει στις ευρωπαϊκές Αλπεις (Σλοβενία, Αυστρία, Ιταλία, Ελβετία και Γαλλία), αλλά και στην οροσειρά Sierra Nevada της Ισπανίας, όπου υπάρχουν και οι νοτιότεροι παγετώνες της Ευρώπης. Για το επόµενο έτος το πρόγραµµα είναι ιδιαίτερα φορτωµένο µε επισκέψεις στην οροσειρά των Ανδεων (Βολιβία, Περού, Χιλή, Αργεντινή), των Ιµαλαΐων (Ινδία, Νεπάλ, Κιργιζία και Ρωσία), αλλά και στους παγετώνες της Σκανδιναβίας και των Πυρηναίων. Η τρίτη και τελευταία χρονιά θα τους οδηγήσει στους εναποµείναντες παγετώνες της αφρικανικής ηπείρου, των βορειοδυτικών ΗΠΑ, του Καναδά και της Αλάσκας, ενώ τελευταίος σταθµός θα είναι οι παγετώνες των ηφαιστείων της Καµτσιάτκας. Συνολικά µέχρι το 2021 θα έχουν επισκεφτεί 15 χώρες και στις τέσσερις γωνιές του πλανήτη και µέχρι στιγµής έχουν χαρτογραφήσει για να εξερευνήσουν πάνω από 200 ποτάµια και ρέµατα που προήλθαν από το λιώσιµο των παγετώνων. «Η οργάνωση όλων αυτών των αποστολών είναι πάρα πολύ δύσκολη σε σχέση µε τις ορειβατικές αποστολές που πραγµατοποιήσαµε σε πολλά από αυτά τα µέρη. Για να φέρουµε σε πέρας την έρευνά µας χρειαζόµαστε σε κάθε ταξίδι ιδιαίτερο εξοπλισµό και υγρό άζωτο, όπου και παγώνουµε ακαριαία τα δείγµατα ιζηµάτων και νερού, ώστε να διατηρηθεί το γενετικό τους υλικό (DNA και RNA) για τις εργαστηριακές αναλύσεις» αναφέρει ο Μιχάλης Στύλλας. Με τη µελέτη των µικροοργανισµών που συλλέγουν, η επιστηµονική οµάδα θα είναι σε θέση να εξηγήσει πώς προσαρµόστηκαν αυτοί στις ακραίες συνθήκες των παγετώνων, πώς επιβίωσαν µέσα σε αυτούς και πώς µεταβάλλονται όταν λιώνουν οι πάγοι.

 Το ενδιαφέρον για τους επιστήµονες είναι το πώς αυτοί οι οργανισµοί έχουν προσαρµοστεί στη διάρκεια χιλιετιών και επιβίωσαν µε το ίδιο -ή µήπως όχι;- DNA και τι είδους αλλαγές -αν χρειάστηκε- έκαναν στο γενετικό τους υλικό. Την πολύχρονη και εξαιρετικά δύσκολη έρευνα χρηµατοδοτεί το Ελβετικό Iδρυµα ΝΟΜIS και στόχος του καθηγητή Tom Battis είναι να δηµιουργηθεί µια τράπεζα δεδοµένων για τους επιστήµονες του σήµερα και του αύριο, όταν πια δεν θα υπάρχουν αυτά τα ίχνη ζωής. «Ταξιδεύουµε στις οροσειρές του κόσµου για να µελετήσουµε την αφανή οικολογία των ρυακιών, που τροφοδοτούνται από τους παγετώνες» µας λέει ο Μ. Στύλλας, ενώ το πιο συναρπαστικό κοµµάτι της αποστολής είναι όταν εντοπίζονται οι µικροοργανισµοί και τοποθετούνται µέσα σε υγρό άζωτο, που τους εξασφαλίζει έναν ακαριαίο και παγωµένο θάνατο, ώστε να διατηρηθεί αναλλοίωτο το γενετικό τους υλικό, το οποίο θα µελετηθεί στο εργαστήριο της Λωζάνης.

Ο Μιχάλης Στύλλας αρέσκεται στις προκλήσεις και στα δύσκολα ταξίδια. Αλλωστε µοιράζει τον χρόνο του µεταξύ Γαλλίας, όπου βρίσκεται η σύντροφός του, AnneViry-Babel, δηµοσιογράφος και δηµιουργός ντοκιµαντέρ της γαλλικής τηλεόρασης µε θεµατολογία την άγρια φύση και ο γιος τους, Οδυσσέας, και Ολύµπου όπου µαζί µε τα αδέρφια του είναι υπεύθυνοι για το καταφύγιο «Χρήστος Κάκαλος».

neazilandia21.jpg

Με βάση και µε αφετηρία τον Όλυµπο, τον οποίο γνωρίζει σπιθαµή προς σπιθαµή, τα τελευταία 20 χρόνια έχει πραγµατοποιήσει δεκάδες ορειβατικές αποστολές και είναι ένας από τους 9 Ελληνες ορειβάτες που το 2004 πάτησαν στην ψηλότερη κορυφή του κόσµου, στο Eβερεστ. Eχει επίσης φέρει σε πέρας δύσκολες ορειβατικές αποστολές σε άλλες κορυφές των Ιµαλαΐων, στον Ινδοκαύκασο στο Πακιστάν, στις Περουβιανές Αλπεις, στη Βόρεια Αµερική, ενώ στα πολυάριθµα ταξίδια που έχει πραγµατοποιήσει στην Ευρώπη έχει καταφέρει να αναρριχηθεί σε κάποιες από τις δύσκολες βόρειες ορθοπλαγιές των Aλπεων.

Παράλληλα ασχολείται εντατικά µε το ορειβατικό σκι, ενώ είναι δροµέας µεγάλων αποστάσεων µε τερµατισµούς σε δύσκολους αγώνες αποστάσεων µεγαλύτερων των 200 χιλιοµέτρων, µε πιο χαρακτηριστικούς τον Badwater στο DeathValley της Καλιφόρνια, το Iditasport (130 miles) στην Αλάσκα, ενώ στην Ελλάδα αρέσκεται συχνά να δοκιµάζεται στον πιο δύσκολο αγώνα ορεινού τρεξίµατος το RodopiAdvendurun των 165 χιλιοµέτρων

Πηγή: ethnos.gr

Αν παρατηρήσετε κάποιο σφάλμα, επισημάνετε το επιθυμητό κείμενο και πιέστε Ctrl + Enter για να ενημερώσετε τον διαχειριστή για αυτό.
Προτείνω
Δεν υπάρχουν ακόμη συστάσεις

Σχόλια

Διάφορα
Δύο δήμοι της Θεσσαλονίκης προγραμματίζουν «Λευκές Νύχτες» με ανοιχτά καταστήματα Δύο δήμοι της Θεσσαλονίκης έχουν ανακοινώσει πως θα πραγματοποιήσουν φέτος «Λευκές Νύχτες» με ανοιχτά καταστήματα μέχρι αργά το βράδυ, εν όψει των Χριστουγέννων. Ειδικότερα, πρόκειται για το δήμο Θέρμης και τον δήμο Ωραιοκάστρου. Λευκή Νύχτα το Σάββατο στο δήμο Θέρμης Με το Χρήστο Φερεντίνο να αναλαμβάνει την παρουσίαση, στις 7 Δεκεμβρίου 2019 ανοίγει τις πύλες της  η φετινή...
Κοινωνία
Έκτακτη οικονομική ενίσχυση 700 ευρώ σε 250.000 νοικοκυριά με 953.000 μέλη ανακοίνωσε από το βήμα της Βουλής ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας. Πρόκειται για το κοινωνικό μέρισμα που θα καταβληθεί τις επόμενες ημέρες στους δικαιούχους και το οποίο προέκυψε από τον δημοσιονομικό χώρο που δημιουργήθηκε κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Η έκτακτη οικονομική ενίσχυση ανέρχεται συνολικά σε 175 εκατομμύρια ευρώ και όπως δήλωσε ο Χ. Σταικούρας «τις τελευ...
Κοινωνία
Η πρόβλεψη υπάρχει σε τροπολογία του υπουργείου Οικονομικών στο φορολογικό νομοσχέδιο που ψηφίζεται σήμερα. Τη μείωση του συντελεστή ΦΠΑ, από το 13% στο 6%, σε σημαντικά φάρμακα και εμβόλια προβλέπει τροπολογία του υπουργείου Οικονομικών, στο «φορολογικό νομοσχέδιο» που ψηφίζεται αύριο από την ολομέλεια της Βουλής. Όπως είπε ο υπουργός Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρας η ρύθμιση αφορά σε φαρμακευτικά προϊόντα τα οποία χορηγούνται σε ασθενείς με δυσίατα νοσήματα,...
Εκπαίδευση
Με το νέο σύστημα, συμμετέχουν υποχρεωτικά όλοι οι μαθητές της τελευταίας τάξης ΓΕΛ  Απόφαση σχετικά με τον τρόπο εξέτασης των πανελλαδικά εξεταζομένων μαθημάτων για εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση υποψηφίων Γενικού Λυκείου από το ακαδημαϊκό έτος 2020-2021 υπέγραψε η υπουργός Παιδείας Νίκη Κεραμέως.Αφορά στην ουσία στο σύστημα που έχει ανακοινωθεί από την προηγούμενη σχολική χρονιά και θα ισχύσει για πρώτη φορά στις πανελλαδικές εξετάσεις του 2020 με...
Περιστατικά
Οι κυκλοφοριακές ρυθμίσεις και η προειδοποίηση από τον δήμο Θεσσαλονίκης Σήμερα Παρασκευή 6 Δεκεμβρίου είναι η επέτειος από την δολοφονία του 15χρονου τότε Αλέξη Γρηγορόπουλου από τον ειδικό φρουρό Επαμεινώνδα Κορκονέα και στη Θεσσαλονίκη θα υπάρξουν πορείες στη μνήμη του Γρηγορόπουλου, ενώ η αστυνομία προχωράει ήδη σε κυκλοφοριακές ρυθμίσεις για το κέντρο της πόλης με κλείσιμο δρόμων και απαγόρευση στάσης και στάθμευσης κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων...
Περιστατικά
Πυρκαγιά στον 4ο όροφο εγκαταλελειμμένου κτιρίου επί της Λεωφόρου Βασιλίσσης Όλγας, στη Θεσσαλονίκη, ξέσπασε χθές. Στο κτίριο στεγαζόταν παλαιότερα το Ιταλικό Ινστιτούτο Πολιτισμού. Στο σημείο έσπευσαν άμεσα και επιχείρησαν δώδεκα πυροσβέστες με πέντε οχήματα. Σύμφωνα με πληροφορίες, η φωτιά προκλήθηκε από άστεγους οι οποίοι έκαψαν παλέτα προκειμένου να ζεσταθούν. πηγή: thestival.gr
Διάφορα
Στη Θεσσαλονίκη αναμένονται αραιές νεφώσεις που κατά περιόδους θα είναι πυκνότερες. Οι άνεμοι θα πνέουν από μεταβαλλόμενες διευθύνσεις έως 2 μποφόρ. Η ορατότητα κατά τη διάρκεια της νύχτας θα είναι τοπικά περιορισμένη. Η θερμοκρασία στο κέντρο της πόλης θα κυμανθεί από 6 έως 10 βαθμούς. πηγή: ΜΕΤΕΟ
Διάφορα
Αυξημένα αναμένεται να είναι τα μέτρα της Αστυνομίας στη Θεσσαλονίκη για τις εκδηλώσεις που θα γίνουν αύριο, με αφορμή την επέτειο της δολοφονίας του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου. Σύμφωνα με πληροφορίες, στις 17 Νοεμβρίου είχαν απομακρυνθεί περίπου 400 κάδοι απορριμμάτων, ενώ για την αυριανή μέρα προβλέπεται να έχουν απομακρυνθεί περισσότεροι από 500. “Θα απομακρύνουμε πάνω από 500 κάδους, γιατί οι πορείες αύριο θα είναι αρκετές και οι διαδρομές διαφορετικές σ...
Διάφορα
Νέα πορεία το απόγευμα Πορεία στο κέντρο της πόλης πραγματοποίησαν μέλη φοιτητικών συλλόγων τμημάτων του ΑΠΘ. Φωνάζοντας συνθήματα κατά του σχεδίου νόμου  του υπουργείου Παιδείας για τα ΑΕΙ, που έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, οι φοιτητές κατευθύνθηκαν στο υπουργείο Μακεδονίας - Θράκης. Στη συνέχεια επέστρεψαν πίσω στην Πολυτεχνική Σχολή του ΑΠΘ, όπου πραγματοποίησαν συνελεύσεις για την κλιμάκωση των κινητοποιήσεών τους ενόψει της εισαγωγής του νομοσχεδ...