Δίκταμος ή Ερωντας: Το… θεϊκό βοτάνι της κρητικής γης

Φημισμένο από την αρχαιότητα, με πλούσιες θεραπευτικές ιδιότητες

O Θεόφραστος στο έργο του «Περί Φυτών ιστορίες» γράφει: «Το δε δίκταµνον ίδιον της Κρήτης», δηλαδή το δίκταμο είναι φυτό που βγαίνει μόνο στην Κρήτη. Γνωστό από την αρχαιότητα για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες, πήρε το όνομά του από το κρητικό όρος, Δίκτη και τη λέξη θάμνος (∆ίκταµνος ο Θάµνος της ∆ίκτης).

Με την επιστημονική ονομασία Origanum dictamnus λέγεται επίσης, έρωντας, σταθάρι, σταμνόχορτο, σταματόχορτο, στομαχόχορτο ενώ συγκαταλέγεται σε ένα από τα πιο φημισμένα κρητικά ενδημικά φυτά.

Το Δίκταμο φυτρώνει σε ορεινές και απότομες ασβεστολιθικές εκτάσεις, σε απότομες πλαγιές φαραγγιών και χαράδρων αλλά και σε απόκρημνους παραλιακούς βράχους με υψόμετρο από 0 έως 1900 μέτρα. Φυτό της οικογένειας των Xειλανθών (Labiate) θα το ξεχωρίσετε από την τριχωτή και βελούδινη υφή του, τα πρασινόλευκα φύλλα του, τα ροζ λουλούδια του και το θεσπέσιο άρωμά του.

Θεραπευτικό βότανο στην αρχαιότητα

Όπως αρκετά βότανα που εντοπίζουμε στα ελληνικά βουνά, έτσι και το Δίκταμο είναι γνωστό από την αρχαιότητα. Είναι χαρακτηριστικό πως το άγαλμα της θεάς Aρτέμιδος, η οποία εκτός των άλλων ήταν και προστάτης των επιλόχων γυναικών, έφερε στο κεφάλι της στεφάνι από δίκταμο. Την εποχή εκείνη μάλιστα θεωρούσαν πως το φυτό ήταν ικανό να απορρίπτει τα σιδερένια τόξα από τα πληγωμένα σώματα. Σύμφωνα με τους αρχαίους συγγραφείς αυτό έγινε γνωστό από τα αγριοκάτσικα της Kρήτης, τους Kρητικούς Aίγαγρους, τα οποία όταν πληγώνονταν και έμενε το βέλος στο σώμα τους, έτρωγαν δίκταμο και αυτό έπεφτε αμέσως.

Ουκ ολίγοι είναι οι συγγραφείς που κάνουν ιδιαίτερη μνεία στο Δίκταμο. Εκτός από τον Θεόφραστο, οι Διοσκουρίδης, Γαληνός, Όμηρος, Πλούταρχος, Πλίνιος, Aπούλιος , Αριστοτέλης και άλλοι αναφέρονται σ’ αυτό. Παράλληλα, ο Bιργίλιος στο 12ο βιβλίο της «Aινειάδας», διηγείται ότι όταν πληγώθηκε ο Aινείας από βέλος, η μητέρα του η Aφροδίτη πήγε και μάζεψε δίκταμο στο όρο Ίδη της Kρήτης «φυτόν ύπερ επιζητεί η άγρια αίξ, όταν το ταχύ βέλος του κυνηγού την πληγώση». Οι Μινωίτες παρασκεύαζαν από αυτό αλοιφές, αρώματα και αρωματικά λάδια και το πρόσφεραν στους θεούς τους και στους βασιλιάδες ενώ ο Ιπποκράτης τον χρησιμοποιούσε κατά των παθήσεων του στομάχου και του πεπτικού συστήματος, κατά των ρευματισμών και των αρθριτικών, κατά των πληγών -τραυμάτων και της γρίπης.

Το ταξίδι του στην ιστορία και η συνθήκη της Βέρνης

Η χάρη του Δίκταμου έφτασε μέχρι το Βυζάντιο, το οποίο εισαγήγαγε από την Κρήτη μεγάλες ποσότητες του φυτού για την παρασκευή κυρίως αλοιφών, ενώ οι Ευρωπαίοι τον Μεσαίωνα αρωμάτιζαν με αιθέριο έλαιο δίκταμου ηδύποτα όπως η βενεδικτίνη και η τραπιστίνη. Όσοι ήθελαν να το συλλέξουν έπρεπε να κατέχουν αναρριχητικές γνώσεις, καθώς έπρεπε να δεθούν με σκοινιά και να κρεμαστούν από τους βράχους. Λόγω της μεγάλης αυτής επικινδυνότητας, ονομάστηκε «Έρωντας» εφόσον μόνο όποιος έχει του έρωτα τα πάθη, διακινδυνεύει την ζωή του τόσο πολύ για να τον μαζέψει. Τα συχνότατα ατυχήματα ανάγκασαν τους Κρητικούς να ξεκινήσουν την συστηματική καλλιέργεια του, από το 1920.

Η οικονομική σημασία του συγκεκριμένου βοτάνου, από την αρχαιότητα μάλιστα, μέχρι σήμερα, που οδήγησε στην υπερβολική εκμετάλλευση και κατά συνέπεια, στην εξαφάνισή του, «ανάγκασαν» στην προστασία του από τη συνθήκη της Βέρνης. Το φυτό εξαιτίας των φαρμακευτικών και αρωματικών του ιδιοτήτων, έγινε πασίγνωστο παγκοσμίως, γεγονός που οδήγησε στην εξαγωγή ποσοτήτων του στο εξωτερικό και ιδιαίτερα στην Ιταλία, Γαλλία, Βέλγιο, Αγγλία και Γερμανία.

Οι θεραπευτικές του ιδιότητες

Το δίκταμο είναι γνωστό για τις αναζωογονητικές του ιδιότητες. Χρησιμοποιείται ως τονωτικό αφέψημα για να καταπραΰνει τους πονοκεφάλους, τις νευραλγίες, τις στομαχικές διαταραχές και τις παθήσεις του συκωτιού… Διεγείρει το πεπτικό σύστημα, καταπολεμά την ατονία, τα κρυολογήματα και το βήχα, είναι αφροδισιακό και λειτουργεί ως σπασμολυτικό, στυπτικό, επουλωτικό, καταπραϋντικό των πόνων του στομαχιού και των εντέρων.

Το δίκταμο είναι επίσης διουρητικό, χολαγωγικό, εμμηναγωγό, καταπολεμά τις αμοιβάδες, καταπραΰνει τον πονοκέφαλο και τον πονόδοντο. Δρα σπασμολυτικά και συμβάλει στην πρόληψη και στην αντιμετώπιση των κυκλοφορικών και καρδιολογικών προβλημάτων ενώ έχει αντιοξειδωτική και αντιμικροβιακή δράση.

Εκτός από κυτταροτοξική, το αιθέριο έλαιο του Origanum dictamnus εμφανίζει και εντομοκτόνο δράση. Χρησιμοποιείται επίσης στη βιομηχανία τροφίμων και στην κοσμετολογία.

Σήμερα, λόγω της υψηλής του ζήτησης, απειλείται με εξαφάνιση. Για το λόγο αυτό απαγορεύεται να μαζεύει κανείς μεγάλες ποσότητες ενώ έχει κηρυχθεί προστατευτέο φυτικό είδος, με Προεδρικό Διάταγμα.

Οι χρήσεις του δίκταμου

Αρκετά είναι τα σκευάσματα του φυτού αυτού, που είτε χρησιμοποιούνται από παλιά και ως τις μέρες μας και προέρχονται από τη λαϊκή θεραπευτική, είτε έχουν τη βάση τους στις σημερινές γνώσεις των επιστημόνων. Αυτά διακρίνονται σε εγχύματα, βάμματα, οίνους, αφεψήματα, επιθέματα-καταπλάσματα, σκόνες, μίγματα, αλοιφές και λουτρά.

Για την παρασκευή του εγχύματος αρκεί να τοποθετήσουμε 5-10gr σε 1 λίτρο βραστού νερού και να τα αφήσουμε εκεί για περίπου 10 λεπτά. Στη συνέχεια μπορούμε να πίνουμε δύο φλιτζάνια την ημέρα.

Παρενέργειες

Λίγα στοιχεία που αναφέρονται στη βιβλιογραφία για πιθανές παρενέργειες που μπορεί να έχει η χρήση του βοτάνου. Ωστόσο έχουν αναφερθεί αλλεργικές αντιδράσεις.

Λόγω έλλειψης σχετικών μελετών δε συνιστάται η χρήση του δίκταμου από εγκύους και θηλάζουσες.

*Αξίζει να υπενθυμίσουμε πως τα βότανα δεν αντικαθιστούν τα φάρμακα και είναι καλό για τη σωστή χρήση τους να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας.

Πηγή φωτό: artic.gr
Με πληροφορίες από wikipedia.org και life-events.gr

Αν παρατηρήσετε κάποιο σφάλμα, επισημάνετε το επιθυμητό κείμενο και πιέστε Ctrl + Enter για να ενημερώσετε τον διαχειριστή για αυτό.
Προτείνω
Δεν υπάρχουν ακόμη συστάσεις

Σχόλια

Κοινωνία
Tην διοργάνωση του ΕuroPride 2020, εξασφάλισε η Θεσσαλονίκη, μετά από την κατάθεση υποψηφιότητας τον περασμένο χρόνο, από το δήμο Θεσσαλονίκης, ώστε  να προκύψει το µέγιστο δυνατό όφελος, τόσο για τη Θεσσαλονίκη, όσο και για το ευρωπαϊκό LGBT κίνηµα. Το ΕuroPride είναι µια πολυσυλλεκτική, ανοιχτή σε όλους, γιορτή της Ευρώπης, η οποία θα φιλοξενηθεί στη Θεσσαλονίκη τον Ιούνιο του 2020. Προσβλέπει στην διεθνοποίηση της πόλης, στην αύξηση των τουριστικών αφίξ...
Περιστατικά
Οδηγός αυτοκινήτου παρέσυρε και χτύπησε 36χρονη πεζή  στις 10.30 το πρωί επί της Αγίου Δημητρίου, μπροστά από τον Ιερό Ναό. Σύμφωνα με τις  πρώτες πληροφορίες, ο οδηγός φέρεται να εγκατέλειψε την 36χρονη στο σημείο. Η γυναικά μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ, στο νοσοκομείο Παπανικολάου.  πηγή: seleo.gr
Κοινωνία
Φύλακας άγγελος ενός νεογέννητου παιδιού αποδείχθηκε ένας αστυνομικός της ομάδας «Ζ», στη Θεσσαλονίκη. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του Thestival.gr, το περιστατικό σημειώθηκε το βράδυ της Τετάρτης στις 22:30. Το βρέφος έχασε τις αισθήσεις του, ενώ βρισκόταν στο σπίτι μαζί με τους γονείς του στην οδό Προξένου Κορομηλά, στο κέντρο της πόλης. Οι γονείς του παιδιού ειδοποίησαν το ΕΚΑΒ και στη συνέχεια ενημέρωσαν το κέντρο της Άμεσης Δράσης. Στο σημείο...
Κοινωνία
Τι παρεμβάσεις θα γίνουν Το "πράσινο φως" για τη δημιουργία Ανοιχτών Κέντρων Εμπορίου στο Καπάνι και στη Δημητρίου Γούναρη, στο δήμο Θεσσαλονίκης, έδωσε το υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης. Στο πλαίσιο της δράσης θα γίνουν μια σειρά από έργα (τεχνικά έργα, αισθητικές παρεμβάσεις στις προσόψεις καταστημάτων, ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών, εκδηλώσεις κλπ) που αναμένεται να δώσουν νέα "πνοή" στις συγκεκριμένες εμπορικές αγορές της πόλης με στόχο να τονωθεί η...
Εκπαίδευση
Για τις πρωτοπόρες σε διεθνές επίπεδο εφαρμογές του για την υποστήριξη των φοιτητών με πρόβλημα όρασης Την πρώτη θέση και το χρυσό βραβείο στην κατηγορία «Τριτοβάθμια Δημόσια Εκπαίδευση: Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες» απέσπασε το «Εργαστήριο Προσβασιμότητας και Υποστήριξης Ατόμων με Αναπηρία», του Τμήματος Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας κατά την απονομή των βραβείων της εκδήλωσης «Education Leaders Awards 2019», που πρα...
Σπορ
Ο αρχηγός του Δικεφάλου για τον επόμενο στόχο της ομάδας και το πρόγραμμα αποθεραπείας του, δίνοντας υπόσχεση πως θα επιστρέψει δυνατότερος Στη... βάση του επέστρεψε ο αρχηγός του ΠΑΟΚ Αντελίνο Βιεϊρίνια, που αφίχθη σήμερα το πρωί στη Θεσσαλονίκη ολοκληρώνοντας το πρώτο στάδιο της αποθεραπείας του, μετά την επέμβαση στην οποία υπεβλήθη στην Πορτογαλία για τον σοβαρό τραυματισμό του. Σε δηλώσεις του από το αεροδρόμιο «Μακεδονία», ο Πορτογάλος άσος των «ασπρ...
Κοινωνία
Οι εργασίες συντήρησης θα αρχίσουν από σήμερα και θα συνεχιστούν έως και την Πέμπτη 6 Ιουνίου 2019, με ώρα έναρξης στις 7 το πρωί. Εργασίες συντήρησης στην Εθνική Οδό Θεσσαλονίκης-Νέων Μουδανίων θα πραγματοποιηθούν από τη Διεύθυνση Τεχνικών Έργων της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας από την σήμερα έως και την Πέμπτη 6 Ιουνίου 2019. Πιο αναλυτικά, θα πραγματοποιηθούν, ανάλογα με τις επικρατούσες καιρικές συνθήκες, οι εξής εργασίες: Αντικατάσταση στηθαίων: Θ...
Οικονομία
Έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον από δύο εταιρίες για τη λουτρόπολη του δήμου Βόλβης. Η επίσκεψη στενού συνεργάτη του μεγαλομετόχου του ΠΑΟΚ Επενδυτικό ενδιαφέρον προσελκύουν τα Λουτρά Νέας Απολλωνίας, καθώς μετά το εκπεφρασμένο ενδιαφέρον της «G. Stathopoulos Enterprise», που ήδη δραστηριοποιείται επενδυτικά στη γειτονική Ασπροβάλτα, αποκαλύπτεται και ενεργό ενδιαφέρον του Ιβάν Σαββίδη. Τα Λουτρά Νέας Απολλωνίας έχουν μπει στο στόχαστρο του ομογενούς επιχειρη...
Εγκληματικότητα
«Δύο μηχανισμοί είναι μέσα στο Μέγαρο. Λευτεριά στους επαναστάτες», είπε άγνωστος χωρίς να δίνει χρονικό περιθώριο ή παραπάνω στοιχεία. Κινητοποίηση της αστυνομίας βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και λίγη ώρα μετά από προειδοποιητικό τηλεφώνημα στον ραδιοφωνικό σταθμό Ράδιο Θεσσαλονίκη για ύπαρξη εκρηκτικών μηχανισμών πιθανότατα στο Δικαστικό Μεγαρο της πόλης. Άγνωστος τηλεφώνησε περίπου στις 8:50 στο Ράδιο Θεσσαλονίκη προειδοποιώντας για ύπαρξη δύο εκρηκτικών μη...
Σχετικά νέα