Απειλή για τις ορχιδέες στην Πίνδο, η ανεξέλεγκτη συλλογή τους

Απαραίτητο συστατικό για την παρασκευή του σαλεπιού και του παγωτού ντουντουρμά, η ορχιδέα, που σχηματίζει πολύχρωμα «χαλιά» στην Πίνδο, απειλείται από την ανεξέλεγκτη συλλογή καθώς, λόγω της τεράστιας ζήτησής της και από την Τουρκία, η τιμή της στο παράτυπο εμπόριο έχει εκτοξευθεί φτάνοντας τα 90 με 120 ευρώ/κιλό σε ξερή μορφή!

Μελέτη για την κατάσταση των πληθυσμών και την ιστορία των ορχιδεών, που συλλέγονται και καταναλώνονται ως σαλέπι και στην Πίνδο, υλοποιούν οι Κ. Στάρα, Μ. Χαριτωνίδου, Α. Τζωρτζάκη Α. και J. M. Halley από το Εργαστήριο Οικολογίας, Τμήμα Βιολογικών Εφαρμογών και Τεχνολογιών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, στο πλαίσιο του έργου «Εκτίμηση των επιπτώσεων της συλλογής ορχεοειδών (σαλέπι) στην αφθονία και τη δυναμική αυτοφυών πληθυσμών στη Βόρεια Πίνδο» που εντάσσεται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση 2014-2020».

«Όλες οι αυτοφυείς ορχιδέες προστατεύονται αυστηρά από την ελληνική νομοθεσία, αλλά ο περισσότερος κόσμος δεν το ξέρει. Αν και τα ως τώρα αποτελέσματά μας, δείχνουν ότι η τοπική παραδοσιακή συλλογή είναι σχετικά περιορισμένης έκτασης και κλίμακας, ωστόσο, τα τελευταία χρόνια παρατηρούνται όλο και συχνότερα φαινόμενα ληστρικής συλλογής που αφορούν εκτός από τις ορχιδέες και άλλα φαρμακευτικά φυτά, βότανα, εδώδιμα μανιτάρια και τρούφες, ως αποτέλεσμα μιας παγκόσμια πίεσης για "άγρια", "παραδοσιακά" προϊόντα» εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Στάρα προσθέτοντας ότι το «φαΐ που άλλοτε ήταν του φτωχού, τείνει να γίνει το φαΐ του πλούσιου».

Στην Ελλάδα, η ποικιλότητα των ορχιδεών είναι μεγάλη, με περιοχές όπως αυτή της ΒΔ Ελλάδας να χαρακτηρίζονται από υψηλά επίπεδα ποικιλομορφίας και ενδημισμού. «Παρά το γεγονός όμως», λέει η κ. Στάρα, «ότι η προστασία των ορχιδέων από διεθνείς συνθήκες και ευρωπαϊκές οδηγίες έχει κυρωθεί στην ελληνική νομοθεσία, η συλλογή ορχεοειδών για την παραγωγή σαλεπιού εικάζεται πως είναι ένας από τους παράγοντες για την αύξηση της τρωτότητας των ειδών αυτών προς εξαφάνιση».

Τα είδη που μελετούνται στην έρευνα είναι τα Dactylorhiza sambucina και Orchis mascula ssp. mascula, δύο από τα συνηθέστερα συλλεγόμενα για παραγωγή σαλεπιού είδη στην Ελλάδα.

«Η Dactylorhiza sambucina είναι είδος σχετικά κοινό ακόμη στη Βόρεια Ελλάδα και απαντάται κατά κύριο λόγο σε φωτεινές θέσεις σε ορεινά λιβάδια ή σπανιότερα σε ανοίγματα δασών. Στην εργασία μελετήθηκε ως τώρα η παρουσία της σε 5 περιοχές στην Ήπειρο, όπου εκτιμήθηκε ότι η αφθονία επηρεάζεται από τα συμφύοντα είδη και τη διαθέσιμη εδαφική επιφάνεια αλλά και από ανθρωπογενείς παράγοντες, όπως η προσβασιμότητα λόγω εγγύτητας του οδικού δικτύου, η βόσκηση και η υπερσυλλογή για σαλέπι».

Συλλογή με σκεπαρνάκι κατά παραγγελία!

«Τη δεκαετία του '60, κάτοικοι της Πίνδου γυρνούσαν στα βουνά της περιοχής τους και μάζευαν "σαλέπι", όπως έλεγαν το φυτό, είτε για ιδιωτική τους χρήση είτε το πουλούσαν σε ζαχαροπλάστες. Ήταν μια συλλογή που απαιτούσε πολύ κόπο και την έκαναν λίγοι. Μάζευαν δε τους κονδύλους, με ειδικά σκεπαρνάκια, κατασκευασμένα με παραγγελία από σιδερά, για να μην τους "πληγώνουν". Η συλλογή ξεκινούσε τον Ιούνιο όταν το άνθος είχε μαραθεί, έβγαζαν τον φρέσκο κόνδυλο και ξανατοποθετούσαν τον παλιό στην γη «για να το βρουν και του χρόνου», όπως λένε οι ίδιοι. Στη συνέχεια, έπλεναν και άπλωναν τους κονδύλους για να ξεραθούν σε μεγάλα άσπρα σεντόνια. Μετά, ή τον έκαναν σκόνη σε πέτρινο γουδί που λεγόταν "τουμπέκι" ή με μια βελόνα περνούσαν τους βολβούς σε μια κλωστή», αναφέρει η κ. Στάρα.

Εντούτοις, συμπληρώνει, «μπορεί η καλλωπιστική ορχιδέα να καλλιεργείται αλλά δεν συμβαίνει το ίδιο και με τις άγριες ορχιδέες καθώς έχουν ιδιαίτερη βιολογία αναπαραγωγής».

«Οι ορχιδέες έχουν άμεση ανάγκη από τη συμβίωσή τους με μύκητες που ζουν κάτω από το έδαφος και υποστηρίζουν την ανάπτυξή τους στα πρώτα στάδια της ζωής τους, κάτι που δυσχεραίνει την καλλιέργειά τους. Ωστόσο αν και είναι δύσκολο να καλλιεργηθούν, γίνονται πολλές ερευνητικές προσπάθειες σε Τουρκία και Ελλάδα και αλλού στην Ευρώπη», καταλήγει η κ. Στάρα, η οποία πιστεύει ότι στην κατεύθυνση της προστασίας της ορχιδέας, μοναδική λύση αποτελεί η επίτευξη της καλλιέργειάς της ενώ γενικότερα, υπάρχει επιτακτική ανάγκη εύρεσης λύσεων αειφορικής διαχείρισης για άγρια είδη της ελληνικής χλωρίδας μεγάλου εμπορικού ενδιαφέροντος.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αν παρατηρήσετε κάποιο σφάλμα, επισημάνετε το επιθυμητό κείμενο και πιέστε Ctrl + Enter για να ενημερώσετε τον διαχειριστή για αυτό.
Προτείνω
Δεν υπάρχουν ακόμη συστάσεις

Σχόλια

Περιστατικά
«Την Πέμπτη 14 Ιούνη,απόγευμα και ενώ εργαζόμουν στον φούρνο ακούγοντας στο ραδιόφωνο αθλητικές εκπομπές,όπως κάθε απόγευμα,δέχθηκα την επίσκεψη κάποιας κυρίας Τ.Χ.Μου έδειξε μια κάρτα με την φωτογραφία της και μου είπε ότι «είμαστε για τις άδειες». Συνοδεύονταν από έναν κύριο,συνάδελφο της,φίλο της,δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω γιατί δεν μου παρουσίασε κάποιο έγγραφο.»Ποιες άδειες ρώτησα. Η άδεια του καταστήματος είναι κορνιζαρισμενη στον τοίχο και την βλέ...
Κοινωνία
Ο ΕΦΕΤ διαπίστωσε έπειτα από δειγματοληψία και εργαστηριακή ανάλυση που διενεργήθηκε σε εξειδικευμένο εργαστήριο δοκιμών στη Γαλλία, ότι το προϊόν «Καφές espresso αλεσμένος 100% Arabica Gold, συσκευασμένος, με εμπορική ονομασία Danesi Caffe Espresso Italiano Gold Quality, βάρους 250 g, αριθμού παρτίδας L12, ημερομηνίας λήξης 19/12/2020, προέλευσης Ιταλίας, εταιρείας παραγωγής και συσκευασίας DANESI CAFFE SPA – ROMA», είναι νοθευμένο σε υψηλό ποσοστό με καφ...
Διάφορα
Η θερμοκρασία στην περιοχή της Κεντρικής Μακεδονίας θα φτάσει στους 33 βαθμούς Κελσίου το Σάββατο και στους 36 την Κυριακή. Πολύ καλές καιρικές συνθήκες θα επικρατήσουν το Σαββατοκύριακο σε όλη την Κεντρική Μακεδονία, με τοπικές μόνο βροχοπτώσεις στα ορεινά το μεσημέρι και απόγευμα του Σαββάτου 20/07 και ηλιοφάνεια την Κυριακή 21/07. Η θερμοκρασία θα φτάσει τους 33 βαθμούς το Σάββατο και τους 36 την Κυριακή. Σύμφωνα με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών / mete...
Πολιτική
Αμέσως μετά τις ανακοινώσεις, ο υπουργός αναμένεται να έλθει στη Θεσσαλονίκη προκειμένου να εγκαταστήσει τη νέα διοίκηση στον ΟΑΣΘ Γράφει ο Σαλονικιός Σε ένα διαρκές γράψε – σβήσε επιδίδονται, μαθαίνω, στο γραφείο του υπουργού Υποδομών και Μεταφορών Κώστα Καραμανλή όσον αφορά την επιλογή της νέας ηγεσίας του ΟΑΣΘ. Στο υπουργικό τραπέζι έπεσαν περισσότερα από δεκαπέντε ονόματα, τεχνοκρατών και πολιτικών προσώπων και από χθες, η υπόθεση βρίσκεται στο τελικό...
Κοινωνία
Θα πραγματοποιηθούν από την περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας Εργασίες συντήρησης θα πραγματοποιηθούν στην 67η Εθνική Οδό Θεσσαλονίκης-Αεροδρομίου «Μακεδονία» από τη Διεύθυνση Τεχνικών Έργων της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας από τη Δευτέρα 22 Ιουλίου 2019 έως την Πέμπτη 25 Ιουλίου 2019 και από τη Δευτέρα 29 Ιουλίου 2019 έως την Πέμπτη 1 Αυγούστου 2019. Πιο αναλυτικά, θα πραγματοποιηθούν εργασίες αντικατάστασης κατεστραμμένων στηθαίων ασφαλείας ή τοποθέτησ...
Πολιτική
Κατά τη συνεδρίαση των νέων βουλευτών του κόμματος και μετά από πρόταση του Κ. Μητσοτάκη Ομόφωνα και δια βοής εξελέγη ο Σταύρος Καλαφάτης νέος γραμματέας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ, έπειτα από πρόταση του πρωθυπουργού. Νωρίτερα κατά την ομιλία του στην έναρξη της συνεδρίασης, όπως μεταδίδει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο κ. Μητσοτάκης κάλεσε τους βουλευτές να υπερψηφίσουν τον κ. Καλαφάτη και να «μην του κάνουν τη ζωή δύσκολη». πηγή: typosthes.gr
Κοινωνία
«Θα κυκλοφορήσουν για πρώτη φορά στην Ευρώπη», είπε σε δηλώσεις του ο διευθύνων σύμβουλος της ΤΡΑΙΝΟΣΕ Με τρένα "ιδιαίτερα νέας τεχνολογίας", που "θα κυκλοφορήσουν για πρώτη φορά στην Ευρώπη", θα εξυπηρετείται το επιβατικό κοινό της Ελλάδας και δη όσοι θα ταξιδεύουν από την Αθήνα προς τη Θεσσαλονίκη και αντίστροφα, από τα τέλη του 2021. Αυτό δήλωσε, μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό του ΑΠΕ- ΜΠΕ, "Πρακτορείο 104,9 FM", ο Φίλιππος Τσαλίδης, διευθύνων σύμβουλ...
Κοινωνία
"Θερινό όνειρο" κινδυνεύουν να αποτελέσουν οι καλοκαιρινές διακοπές για χιλιάδες δικαιούχους του προγράμματος Κοινωνικού Τουρισμού του ΟΑΕΔ καθώς ακόμη δεν έχει ολοκληρωθεί η σχετική διαδικασία. Η πλατφόρμα κατάθεσης των αιτήσεων έκλεισε στις 14 Ιουνίου και μέχρι τις 3 Ιουλίου θα έπρεπε να έχουν αναρτηθεί οι προσωρινοί πίνακες. Παρ όλα αυτά η διαδικασία έχει "κωλύσει" με συνέπεια όλο το πρόγραμμα που θα ξεκινούσε την 1η Αυγούστου να πηγαίνει πίσω. Να σημει...
Διάφορα
Στον εσωτερικό ηλεκτρονικό «Διάλογο» της ακαδημαϊκής κοινότητας διατυπώνεται πλήθος απόψεων, κυρίως επικριτικών, για την επιτιμοποίηση του μητροπολίτη Αντιπαραθέσεις στο εσωτερικό του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου έχει προκαλέσει η επιτιμοποίηση του μητροπολίτη Θεσσαλονίκης κ. Άνθιμου ο οποίος, αναγορεύτηκε προ ημερών επίτιμος διδάκτωρ του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής. Στον εσωτερικό ηλεκτρονικό «Διάλογο» μεταξύ των μελ...
Σχετικά νέα
Γείτονας εκπέμπει SOS για την έλλειψη… λογικής στην πόλη!
Συναγερµός για το έντοµο-φονιάς στο Σέιχ Σου!
"Ελάτε να καθαρίσουμε μία από τις πιο ρυπασμένες περιοχές της Ελλάδας"
Το 50% των απορριμμάτων των ελληνικών θαλασσών είναι κουτιά αλουμινίου, πλαστικά μπουκάλια και σακούλες
Το Zero Waste Lab, το πρώτο κέντρο ανακύκλωσης και κυκλικής οικονομίας στην Ελλάδα, άνοιξε επίσημα τις πόρτες του και σε προκαλεί να το ανακαλύψεις!
Ξανά στα… «κόκκινα» ο Θερμαϊκός
Πιο φιλική στο περιβάλλον η Θεσσαλονίκη. Έργα εκατ. ευρώ σε τρεις περιοχές
Πικροδάφνες, ακακίες και δενδρολίβανο «προστατεύουν» από τις φωτιές
Θεσσαλονίκη: Καθαρισμός τη μοναδικής φυσικής ακτής του Κελλάριου Όρμου (ΦΩΤΟ)
Ευτ. Σαρτζετάκης: Με ετήσιες μειώσεις 2% του ελληνικού ΑΕΠ έως το 2050 "απειλεί" η κλιματική αλλαγή την Ελλάδα