Απειλή για τις ορχιδέες στην Πίνδο, η ανεξέλεγκτη συλλογή τους

Απειλή για τις ορχιδέες στην Πίνδο, η ανεξέλεγκτη συλλογή τους
Απειλή για τις ορχιδέες στην Πίνδο, η ανεξέλεγκτη συλλογή τους, φωτογραφία-1
Απειλή για τις ορχιδέες στην Πίνδο, η ανεξέλεγκτη συλλογή τους, φωτογραφία-1

Απαραίτητο συστατικό για την παρασκευή του σαλεπιού και του παγωτού ντουντουρμά, η ορχιδέα, που σχηματίζει πολύχρωμα «χαλιά» στην Πίνδο, απειλείται από την ανεξέλεγκτη συλλογή καθώς, λόγω της τεράστιας ζήτησής της και από την Τουρκία, η τιμή της στο παράτυπο εμπόριο έχει εκτοξευθεί φτάνοντας τα 90 με 120 ευρώ/κιλό σε ξερή μορφή!

Μελέτη για την κατάσταση των πληθυσμών και την ιστορία των ορχιδεών, που συλλέγονται και καταναλώνονται ως σαλέπι και στην Πίνδο, υλοποιούν οι Κ. Στάρα, Μ. Χαριτωνίδου, Α. Τζωρτζάκη Α. και J. M. Halley από το Εργαστήριο Οικολογίας, Τμήμα Βιολογικών Εφαρμογών και Τεχνολογιών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, στο πλαίσιο του έργου «Εκτίμηση των επιπτώσεων της συλλογής ορχεοειδών (σαλέπι) στην αφθονία και τη δυναμική αυτοφυών πληθυσμών στη Βόρεια Πίνδο» που εντάσσεται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση 2014-2020».

«Όλες οι αυτοφυείς ορχιδέες προστατεύονται αυστηρά από την ελληνική νομοθεσία, αλλά ο περισσότερος κόσμος δεν το ξέρει. Αν και τα ως τώρα αποτελέσματά μας, δείχνουν ότι η τοπική παραδοσιακή συλλογή είναι σχετικά περιορισμένης έκτασης και κλίμακας, ωστόσο, τα τελευταία χρόνια παρατηρούνται όλο και συχνότερα φαινόμενα ληστρικής συλλογής που αφορούν εκτός από τις ορχιδέες και άλλα φαρμακευτικά φυτά, βότανα, εδώδιμα μανιτάρια και τρούφες, ως αποτέλεσμα μιας παγκόσμια πίεσης για "άγρια", "παραδοσιακά" προϊόντα» εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Στάρα προσθέτοντας ότι το «φαΐ που άλλοτε ήταν του φτωχού, τείνει να γίνει το φαΐ του πλούσιου».

Στην Ελλάδα, η ποικιλότητα των ορχιδεών είναι μεγάλη, με περιοχές όπως αυτή της ΒΔ Ελλάδας να χαρακτηρίζονται από υψηλά επίπεδα ποικιλομορφίας και ενδημισμού. «Παρά το γεγονός όμως», λέει η κ. Στάρα, «ότι η προστασία των ορχιδέων από διεθνείς συνθήκες και ευρωπαϊκές οδηγίες έχει κυρωθεί στην ελληνική νομοθεσία, η συλλογή ορχεοειδών για την παραγωγή σαλεπιού εικάζεται πως είναι ένας από τους παράγοντες για την αύξηση της τρωτότητας των ειδών αυτών προς εξαφάνιση».

Τα είδη που μελετούνται στην έρευνα είναι τα Dactylorhiza sambucina και Orchis mascula ssp. mascula, δύο από τα συνηθέστερα συλλεγόμενα για παραγωγή σαλεπιού είδη στην Ελλάδα.

«Η Dactylorhiza sambucina είναι είδος σχετικά κοινό ακόμη στη Βόρεια Ελλάδα και απαντάται κατά κύριο λόγο σε φωτεινές θέσεις σε ορεινά λιβάδια ή σπανιότερα σε ανοίγματα δασών. Στην εργασία μελετήθηκε ως τώρα η παρουσία της σε 5 περιοχές στην Ήπειρο, όπου εκτιμήθηκε ότι η αφθονία επηρεάζεται από τα συμφύοντα είδη και τη διαθέσιμη εδαφική επιφάνεια αλλά και από ανθρωπογενείς παράγοντες, όπως η προσβασιμότητα λόγω εγγύτητας του οδικού δικτύου, η βόσκηση και η υπερσυλλογή για σαλέπι».

Συλλογή με σκεπαρνάκι κατά παραγγελία!

«Τη δεκαετία του '60, κάτοικοι της Πίνδου γυρνούσαν στα βουνά της περιοχής τους και μάζευαν "σαλέπι", όπως έλεγαν το φυτό, είτε για ιδιωτική τους χρήση είτε το πουλούσαν σε ζαχαροπλάστες. Ήταν μια συλλογή που απαιτούσε πολύ κόπο και την έκαναν λίγοι. Μάζευαν δε τους κονδύλους, με ειδικά σκεπαρνάκια, κατασκευασμένα με παραγγελία από σιδερά, για να μην τους "πληγώνουν". Η συλλογή ξεκινούσε τον Ιούνιο όταν το άνθος είχε μαραθεί, έβγαζαν τον φρέσκο κόνδυλο και ξανατοποθετούσαν τον παλιό στην γη «για να το βρουν και του χρόνου», όπως λένε οι ίδιοι. Στη συνέχεια, έπλεναν και άπλωναν τους κονδύλους για να ξεραθούν σε μεγάλα άσπρα σεντόνια. Μετά, ή τον έκαναν σκόνη σε πέτρινο γουδί που λεγόταν "τουμπέκι" ή με μια βελόνα περνούσαν τους βολβούς σε μια κλωστή», αναφέρει η κ. Στάρα.

Εντούτοις, συμπληρώνει, «μπορεί η καλλωπιστική ορχιδέα να καλλιεργείται αλλά δεν συμβαίνει το ίδιο και με τις άγριες ορχιδέες καθώς έχουν ιδιαίτερη βιολογία αναπαραγωγής».

«Οι ορχιδέες έχουν άμεση ανάγκη από τη συμβίωσή τους με μύκητες που ζουν κάτω από το έδαφος και υποστηρίζουν την ανάπτυξή τους στα πρώτα στάδια της ζωής τους, κάτι που δυσχεραίνει την καλλιέργειά τους. Ωστόσο αν και είναι δύσκολο να καλλιεργηθούν, γίνονται πολλές ερευνητικές προσπάθειες σε Τουρκία και Ελλάδα και αλλού στην Ευρώπη», καταλήγει η κ. Στάρα, η οποία πιστεύει ότι στην κατεύθυνση της προστασίας της ορχιδέας, μοναδική λύση αποτελεί η επίτευξη της καλλιέργειάς της ενώ γενικότερα, υπάρχει επιτακτική ανάγκη εύρεσης λύσεων αειφορικής διαχείρισης για άγρια είδη της ελληνικής χλωρίδας μεγάλου εμπορικού ενδιαφέροντος.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αν παρατηρήσετε κάποιο σφάλμα, επισημάνετε το επιθυμητό κείμενο και πιέστε Ctrl + Enter για να ενημερώσετε τον διαχειριστή για αυτό.

Σχόλια

Οικονομία
Την είσοδο της Green Cola στην αμερικανική αγορά και τη μέχρι τώρα πορεία της, περιγράφουν στο insider.gr o Γιάννης Χήτος, Πρόεδρος Δ.Σ. Green Cola και ο Γιώργος Βενιέρης, Διευθύνων Σύμβουλος Green Cola. Στην αγορά των ΗΠΑ, της χώρας με την υψηλότερη κατανάλωση αναψυκτικών σε όγκο παγκοσμίως «μπήκε» δυναμικά εντός του 2020 η Green Cola ενώ τον Σεπτέμβριο εγκαινίασε και τη συνεργασία της με την αμερικανική αλυσίδα Whole Foods αποτελώντας το μοναδικό προϊόν...
Διάφορα
Σε μια σημαντική αποκάλυψη προχώρησε ο πρόεδρος της Αττικό Μετρό, Νίκος Ταχιάος, δημοσιεύοντας φωτογραφίες με συνεργεία του Μετρό που απομακρύνουν αρχαία από εργοτάξιο. Οι φωτογραφίες τραβήχτηκαν το 2017 όταν την χώρα κυβερνούσε ο ΣΥΡΙΖΑ. Σύμφωνα με τον κ. Ταχιάο, οι ίδιοι άνθρωποι που σήμερα μπλοκάρουν την ολοκλήρωση του έργου για να μην αποσπαστούν αρχαιότητες από τον σταθμό Βενιζέλου, το 2017 επέτρεψαν ή και έδωσαν εντολή να αποσπαστούν τμήματα αρχαιοτή...
Περιστατικά
64 κρούσματα συνδέονται με γνωστές συρροές και 35 εντοπίστηκαν κατόπιν ελέγχων στις πύλες εισόδου της χώρας - Πέντε νέοι θάνατοι  Νέο αρνητικό ρεκόρ λοιμώξεων σημειώθηκε σήμερα στην χώρα μας καθώς ο ΕΟΔΥ ανακοίνωσε 1690 νέα κρούσματα κορωνοϊού.Από το σύνολο των κρουσμάτων τα 64 συνδέονται με γνωστές συρροές και 35 εντοπίστηκαν κατόπιν ελέγχων στις πύλες εισόδου της χώρας. Ο συνολικός αριθμός των κρουσμάτων είναι 37196, εκ των οποίων το 55.2% άνδρες. 4083 (...
Πολιτισμός
Αναστέλλονται όλες οι προγραμματισμένες συναυλίες και παραστάσεις του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης, συμπεριλαμβανομένης και της συναυλίας «Bach» του 4ου Φεστιβάλ Μπαρόκ Μουσικής, που επρόκειτο να δοθεί απόψε, 30 Οκτωβρίου, μετά την υπαγωγή της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης στο Επίπεδο 4 του Χάρτη Υγειονομικής Ασφάλειας και Προστασίας. Η αναστολή των εκδηλώσεων θα διαρκέσει όσο και η παραμονή της περιοχής στο συγκεκριμένο επίπεδο αυξημένου κινδύνου....
Κοινωνία
Η αλυσίδα super market My market σε συνεργασία με τη Viva Wallet λανσάρει μία νέα, πρωτοποριακή υπηρεσία, διαθέσιμη σε όλη την Ελλάδα, διατηρώντας πάντοτε στο επίκεντρο την καλύτερη εξυπηρέτηση και τη διευκόλυνση των πελατών της! Οι πελάτες της αλυσίδας, μπορούν πλέον να κάνουν ανάληψη μετρητών από τα ταμεία των καταστημάτων με τη χρήση καρτών Visa και Mastercard οποιασδήποτε Τράπεζας! Ο τρόπος είναι απλός και δε διαφέρει από τη διαδικασία ανάληψης χρημάτω...
Υγεία
Ανεβάζοντας ένα σκαλί ακόμη πιο ψηλά τη Μικροχειρουργική του Λεμφοιδήματος στην Ελλάδα, πραγματοποιήθηκε στο Νοσοκομείο Παπαγεωργίου, για πρώτη φορά στην Ελλάδα και από τις πρώτες παγκοσμίως, πρωτοποριακή επέμβαση αντιμετώπισης της ελεφαντίασης. Η πάθηση, που οφείλεται σε υπερτροφία τμημάτων του ανθρωπίνου σώματος με συνέπεια την παραμόρφωσή τους, αντιμετωπίστηκε με μια καινοτόμα τεχνική μεταμόσχευσης λεμφαδένων. Μετά την πολυετή προσφορά της ομάδας του Ει...
Κοινωνία
Τα περισσότερα νοσοκομεία της Θεσσαλονίκης και της Βόρειας Ελλάδας δέχονται σημαντική πίεση λόγω του κορονοϊού, σε ό,τι αφορά το ποσοστό κάλυψης των κρεβατιών στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας και στις κλινικές covid-19, ωστόσο, τουλάχιστον αυτήν τη στιγμή το σύστημα Υγείας στη Μακεδονία και τη Θράκη αντέχει. Τα παραπάνω ανέφερε στο ethnos.gr η επικεφαλής της Επιχειρησιακής Ομάδας Βόρειας Ελλάδας του Εθνικού Κέντρου Επιχειρήσεων Υγείας (ΕΚΕΠΥ), Τζίνα Λεπτοκ...
Υγεία
Μιλώντας, μέσω τηλεδιάσκεψης, στο 31ο Πανελλήνιο Αιματολογικό Συνέδριο, ο καθηγητής Λοιμωξιολογίας τόνισε ότι ο λόγος που η ασθένεια εξελίχθηκε σε πανδημία είναι ότι δεν υπάρχει ανοσία στον γενικό πληθυσμό. Ο Σωτήρης Τσιόδρας τόνισε ότι το ποσοστό ασθενών που νοσηλεύεται ανέρχεται σε 9,2%, ενώ στο 21,3% είναι το ποσοστό νοσηλευόμενων ηλικίας 45-54 ετών. Την ίδια ώρα, ο κ. Τσιόδρας υπογράμμισε ότι υπάρχει αύξηση στους νέους ηλικίας 18-24 ετών. Παράλληλα, ο...
Πολιτική
Μιλώντας στο «Πρακτορείο 104,9Fm» είπε πως οι επόμενες «δύο εβδομάδες είναι ένα κρίσιμο διάστημα», ωστόσο εκτίμησε πως «θα πρέπει όλο το μήνα να παλέψουμε πολύ σκληρά τον κορωνοϊό, για να μπούμε στον Δεκέμβριο με καλύτερα επιδημιολογικά στοιχεία και να μπορέσουμε να έχουμε ανάκαμψη της οικονομίας». «Προφανώς η υγεία έρχεται πρώτη, προφανώς πρέπει να εφαρμόσουμε τα μέτρα για να σταματήσουμε τον ιό, αλλά πρέπει να σκεφτόμαστε και την επόμενη μέρα. Κι εγώ το...