Απειλή για τις ορχιδέες στην Πίνδο, η ανεξέλεγκτη συλλογή τους

Απαραίτητο συστατικό για την παρασκευή του σαλεπιού και του παγωτού ντουντουρμά, η ορχιδέα, που σχηματίζει πολύχρωμα «χαλιά» στην Πίνδο, απειλείται από την ανεξέλεγκτη συλλογή καθώς, λόγω της τεράστιας ζήτησής της και από την Τουρκία, η τιμή της στο παράτυπο εμπόριο έχει εκτοξευθεί φτάνοντας τα 90 με 120 ευρώ/κιλό σε ξερή μορφή!

Μελέτη για την κατάσταση των πληθυσμών και την ιστορία των ορχιδεών, που συλλέγονται και καταναλώνονται ως σαλέπι και στην Πίνδο, υλοποιούν οι Κ. Στάρα, Μ. Χαριτωνίδου, Α. Τζωρτζάκη Α. και J. M. Halley από το Εργαστήριο Οικολογίας, Τμήμα Βιολογικών Εφαρμογών και Τεχνολογιών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, στο πλαίσιο του έργου «Εκτίμηση των επιπτώσεων της συλλογής ορχεοειδών (σαλέπι) στην αφθονία και τη δυναμική αυτοφυών πληθυσμών στη Βόρεια Πίνδο» που εντάσσεται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση 2014-2020».

«Όλες οι αυτοφυείς ορχιδέες προστατεύονται αυστηρά από την ελληνική νομοθεσία, αλλά ο περισσότερος κόσμος δεν το ξέρει. Αν και τα ως τώρα αποτελέσματά μας, δείχνουν ότι η τοπική παραδοσιακή συλλογή είναι σχετικά περιορισμένης έκτασης και κλίμακας, ωστόσο, τα τελευταία χρόνια παρατηρούνται όλο και συχνότερα φαινόμενα ληστρικής συλλογής που αφορούν εκτός από τις ορχιδέες και άλλα φαρμακευτικά φυτά, βότανα, εδώδιμα μανιτάρια και τρούφες, ως αποτέλεσμα μιας παγκόσμια πίεσης για "άγρια", "παραδοσιακά" προϊόντα» εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Στάρα προσθέτοντας ότι το «φαΐ που άλλοτε ήταν του φτωχού, τείνει να γίνει το φαΐ του πλούσιου».

Στην Ελλάδα, η ποικιλότητα των ορχιδεών είναι μεγάλη, με περιοχές όπως αυτή της ΒΔ Ελλάδας να χαρακτηρίζονται από υψηλά επίπεδα ποικιλομορφίας και ενδημισμού. «Παρά το γεγονός όμως», λέει η κ. Στάρα, «ότι η προστασία των ορχιδέων από διεθνείς συνθήκες και ευρωπαϊκές οδηγίες έχει κυρωθεί στην ελληνική νομοθεσία, η συλλογή ορχεοειδών για την παραγωγή σαλεπιού εικάζεται πως είναι ένας από τους παράγοντες για την αύξηση της τρωτότητας των ειδών αυτών προς εξαφάνιση».

Τα είδη που μελετούνται στην έρευνα είναι τα Dactylorhiza sambucina και Orchis mascula ssp. mascula, δύο από τα συνηθέστερα συλλεγόμενα για παραγωγή σαλεπιού είδη στην Ελλάδα.

«Η Dactylorhiza sambucina είναι είδος σχετικά κοινό ακόμη στη Βόρεια Ελλάδα και απαντάται κατά κύριο λόγο σε φωτεινές θέσεις σε ορεινά λιβάδια ή σπανιότερα σε ανοίγματα δασών. Στην εργασία μελετήθηκε ως τώρα η παρουσία της σε 5 περιοχές στην Ήπειρο, όπου εκτιμήθηκε ότι η αφθονία επηρεάζεται από τα συμφύοντα είδη και τη διαθέσιμη εδαφική επιφάνεια αλλά και από ανθρωπογενείς παράγοντες, όπως η προσβασιμότητα λόγω εγγύτητας του οδικού δικτύου, η βόσκηση και η υπερσυλλογή για σαλέπι».

Συλλογή με σκεπαρνάκι κατά παραγγελία!

«Τη δεκαετία του '60, κάτοικοι της Πίνδου γυρνούσαν στα βουνά της περιοχής τους και μάζευαν "σαλέπι", όπως έλεγαν το φυτό, είτε για ιδιωτική τους χρήση είτε το πουλούσαν σε ζαχαροπλάστες. Ήταν μια συλλογή που απαιτούσε πολύ κόπο και την έκαναν λίγοι. Μάζευαν δε τους κονδύλους, με ειδικά σκεπαρνάκια, κατασκευασμένα με παραγγελία από σιδερά, για να μην τους "πληγώνουν". Η συλλογή ξεκινούσε τον Ιούνιο όταν το άνθος είχε μαραθεί, έβγαζαν τον φρέσκο κόνδυλο και ξανατοποθετούσαν τον παλιό στην γη «για να το βρουν και του χρόνου», όπως λένε οι ίδιοι. Στη συνέχεια, έπλεναν και άπλωναν τους κονδύλους για να ξεραθούν σε μεγάλα άσπρα σεντόνια. Μετά, ή τον έκαναν σκόνη σε πέτρινο γουδί που λεγόταν "τουμπέκι" ή με μια βελόνα περνούσαν τους βολβούς σε μια κλωστή», αναφέρει η κ. Στάρα.

Εντούτοις, συμπληρώνει, «μπορεί η καλλωπιστική ορχιδέα να καλλιεργείται αλλά δεν συμβαίνει το ίδιο και με τις άγριες ορχιδέες καθώς έχουν ιδιαίτερη βιολογία αναπαραγωγής».

«Οι ορχιδέες έχουν άμεση ανάγκη από τη συμβίωσή τους με μύκητες που ζουν κάτω από το έδαφος και υποστηρίζουν την ανάπτυξή τους στα πρώτα στάδια της ζωής τους, κάτι που δυσχεραίνει την καλλιέργειά τους. Ωστόσο αν και είναι δύσκολο να καλλιεργηθούν, γίνονται πολλές ερευνητικές προσπάθειες σε Τουρκία και Ελλάδα και αλλού στην Ευρώπη», καταλήγει η κ. Στάρα, η οποία πιστεύει ότι στην κατεύθυνση της προστασίας της ορχιδέας, μοναδική λύση αποτελεί η επίτευξη της καλλιέργειάς της ενώ γενικότερα, υπάρχει επιτακτική ανάγκη εύρεσης λύσεων αειφορικής διαχείρισης για άγρια είδη της ελληνικής χλωρίδας μεγάλου εμπορικού ενδιαφέροντος.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αν παρατηρήσετε κάποιο σφάλμα, επισημάνετε το επιθυμητό κείμενο και πιέστε Ctrl + Enter για να ενημερώσετε τον διαχειριστή για αυτό.
Προτείνω
Δεν υπάρχουν ακόμη συστάσεις

Σχόλια

Υγεία
Το τμήμα Δημόσιας Υγείας της Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας εξέδωσε ανακοίνωση  παρέχοντας οδηγίες για την εποχική γρίπη και τον αντιγριπικό εμβολιασμό. Διαβάστε την ανακοίνωση: “Η γρίπη ανήκει στα υποχρεωτικώς Δηλούμενα Νοσήματα που επιτηρείται και παρακολουθείται διαχρονικά στην Ελλάδα από τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ). Στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας η επιτήρηση του νοσήματος γί...
Διάφορα
Συνάντηση με τον εντεταλμένο δημοτικό σύμβουλο για τις δράσεις της δημοτικής αστυνομίας του δήμου Θεσσαλονίκης Δημήτρη Δαγκλή, είχαν ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Σωματείων Επαγγελματιών Παραγωγών Πωλητών Λαϊκών Αγορών Μακεδονίας- Θεσσαλίας- Θράκης Άγγελος Δερετζής και ο πρόεδρος του σωματείου Παραγωγών, Επαγγελματιών, Μικροπωλητών Λαϊκών Αγορών Θεσσαλονίκης «Η ΟΜΟΝΟΙΑ» Λάζαρος Παυλίδης, Κατά τη διάρκεια της συνάντησης οι δύο συνδικαλιστές έθεσαν τα ζητήματα...
Διάφορα
Σοκ προκαλεί η καταγγελία από την ομάδα του Think Simple, με ένα τρομακτικό περιστατικό σε λεωφορείο ΟΑΣΘ. Σύμφωνα με την καταγγελία, άνδρας αυτοϊκανοποιήθηκε μπροστά σε δύο 20χρονες κοπέλες. Ειδικότερα, όπως αναφέρει το Think Simple: «Απίστευτο περιστατικό στο λεωφορείο που εκτελούσε το δρομολόγιο τις γραμμής 57 με κατεύθυνση το κέντρο, με πρωταγωνιστή έναν 65χρονο επιδειξία και δύο 20χρονες στις 13:30 στην στάση Εργατικές Κατοικίες (οδό Λαγκαδά).  Ο άνδρ...
Πολιτισμός
Τη γλυκιά πτυχή της γαστρονομικής ταυτότητας της Θεσσαλονίκης, με τα τρίγωνα Πανοράματος και το σουσαμένιο κουλούρι- σήμα κατατεθέν της πόλης να ευφραίνουν τους ουρανίσκους τους, είχαν τη δυνατότητα να απολαύσουν-μεταξύ άλλων εδεσμάτων- δέκα σπουδαστές ζαχαροπλαστικής της Κολωνίας, ηλικίας από 17 έως 22 χρόνων, οι οποίοι κατά την πολυήμερη παραμονή τους στην πόλη μπήκαν στα εργαστήρια Ελλήνων συναδέλφων τους και πειραματίστηκαν με νέα υλικά, δοκιμάζοντας τ...
Διάφορα
Αύριο Παρασκευή 18 Οκτωβρίου 2019, στις 10.30 το πρωί θα πραγματοποιηθεί η τελετή των επίσημων εγκαινίων του νέου Κτιρίου Υπηρεσιών της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας στη Θεσσαλονίκη. Τα εγκαίνια θα πραγματοποιήσει ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, στον αίθριο χώρο του κτιρίου υπηρεσιών, επί της 26ης Οκτωβρίου 64 (παλαιά δυτική είσοδος Θεσσαλονίκης). Πηγή: makthes.gr
Εγκληματικότητα
Κύκλωμα το οποίο εμπορευόταν μεγάλες ποσότητες ναρκωτικών από την Αλβανία εξάρθρωσαν οι Αρχές με τη βοήθεια του σκύλου «Άις». Όπως προέκυψε από την αστυνομική έρευνα, αρχηγικό μέλος του αποτελούσε 41χρονος Αλβανός, ο οποίος οργάνωνε τη μεταφορά από την Αλβανία και τη διακίνηση στην Ελλάδα -κυρίως στη Θεσσαλονίκη- ποσοτήτων κοκαΐνης, ηρωίνης και κάνναβης. Τα υπόλοιπα μέλη είχαν ρόλο την απόκρυψη-αποθήκευση και τη διακίνηση των ναρκωτικών ουσιών. Το απόγευμα...
Διάφορα
Συναγερμός σήμερα το πρωί στο τουρκικό προξενείο στη Θεσσαλονίκη, καθώς υπήρξε «εισβολή» ομάδας ατόμων του αντιεξουσιαστικού χώρου ως διαμαρτυρία για την εισβολή της Τουρκίας στη Συρία. Ειδικότερα, η ομάδα αποτελούνταν από άτομα από την Ελευθεριακή Πρωτοβουλία Θεσσαλονίκης και την αναρχική συλλογικότητα Ρουβίκωνας με στόχο την παρέμβαση αλληλεγγύης στην αγωνιζόμενη Ροζάβα. Δείτε το βίντεο της παρέμβασης. Πηγή: typosthes.gr
Υγεία
«Αυτή τη στιγμή, σχεδόν μια εβδομάδα από την ημέρα που ξεκινήσαμε να εμβολιάζουμε, η πρώτη παρτίδα (αντιγριπικών) εμβολίων κοντεύει να εξαντληθεί στη Θεσσαλονίκη» δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος του Φαρμακευτικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, Διονύσης Ευγενίδης. «Ο αντιγριπικός εμβολιασμός ήδη έχει ξεκινήσει πριν από τις 10 Οκτωβρίου, πάρα την καλοκαιρία και θα συνεχιστεί σε όλη τη διάρκεια του Οκτωβρίου και του Νοεμβρίου. Αυτή είναι η εμβολιαστική περίοδος» διευκρ...
Πολιτισμός
Τα 60 χρόνια του δημιουργήματος του Έλληνα Σερ Άλεκ Ισιγόνη, του εμβληματικού "Mini" του 1959, θα γιορταστούν στις 10 Νοεμβρίου στην Πλατεία Αριστοτέλους στην Θεσσαλονίκη. "Ελάτε να βγάλουμε τη μεγαλύτερη φωτογράφιση με Mini στην Ελλάδα", σημειώνει ο Γιώργος Μιτολίδης, πρόεδρος της μη κερδοσκοπικής λέσχης φίλων και ιδιοκτητών MININORTH. Η Λέσχη ετοιμάζεται για μια μεγάλη εκδήλωση, που στην καρδιά της θα έχει ένα από τα διασημότερα μικρά μοντέλα αυτοκινήτου...