Σε συρρίκνωση η Θεσσαλονίκη με μαζική έξοδο του πληθυσμού και πριν από την οικονομική κρίση

Η Θεσσαλονίκη συρρικνώνεται και αυτό ξεκίνησε να εξελίσσεται πριν από την έναρξη της οικονομικής κρίσης. Την εικόνα αυτή μαρτυρούν τα μεγέθη, τα οποία ορίζουν μία «συρρικνούμενη πόλη» (shrinking city), δηλαδή «μία πυκνοκατοικημένη αστική περιοχή με πληθυσμό τουλάχιστον 10.000 κατοίκων, η οποία αντιμετωπίζει μία συνεχή μείωση του πληθυσμού της, για περίοδο τουλάχιστον δύο ετών, ενώ συντελούνται οικονομικές αλλαγές και υπάρχουν συμπτώματα δομικής κρίσης».

Τα στοιχεία που αποτυπώνουν την αστική συρρίκνωση της δεύτερης μεγαλύτερης πόλης της χώρας παρουσιάζονται, μεταξύ πολλών ερευνητικών εργασιών, στο Διεθνές Διεπιστημονικό Συνέδριο με τίτλο «Πόλη υπό κατασκευή: σχέδια διαδικασίες και πρακτικές για τον χώρο της Θεσσαλονίκης», που διοργανώνει, σήμερα και αύριο, ο Τομέας Πολεοδομίας, Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ).

«Μείωση 38% στην πληθυσμιακή ομάδα 6-14 και αύξηση 85% στους 80+»

«Αν εξετάσουμε τα δημογραφικά στοιχεία για πολλές υπο-περιοχές του Πολεοδομικού Συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης , η συρρίκνωση ανάγεται πριν από την έναρξη της οικονομικής κρίσης. Για παράδειγμα ο πληθυσμός του Δήμου Θεσσαλονίκης μεταξύ 2001 και 2011 μειώθηκε κατά 13,4%, και μάλιστα η μείωση αυτή είναι ιδιαίτερα έντονη στις μικρές και παραγωγικές ηλικίες: Για την ηλικιακή ομάδα 6-14 ετών η μείωση είναι 37,85%, για την ομάδα 15-24 είναι 25,79% και για την ομάδα 25-39 είναι 24,01%. Μιλάμε, δηλαδή, για πραγματική έξοδο πληθυσμού από τον κεντρικό Δήμο», εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η δρ. Αρχιτέκτων Μηχανικός του Τμήματος Μηχανικών Χωροταξίας και Ανάπτυξης του ΑΠΘ, Φυλλιώ Κατσαβουνίδου, για την εργασία που εκπόνησε από κοινού με την δρ. Αρχιτέκτονα μηχανικό Παρασκευή Κούρτη.

Θα πρέπει να σημειωθεί πως η μόνη ηλικιακή ομάδα που παρουσιάζει αύξηση την ίδια χρονική περίοδο είναι τα άτομα ηλικίας 80 και άνω (+84,71%).

«Άδεια η πόλη, πού πήγαν όλοι...»

«Αναμφίβολα, αφού ήδη το 2011 η εικόνα ήταν αυτή, μπορούμε να υποθέσουμε, και δεδομένης της συνεχόμενης μείωσης του πληθυσμού της Ελλάδας συνολικά, ότι σε τρία χρόνια που θα γίνει η επόμενη απογραφή, θα είναι ακόμη δυσμενέστερη», προβλέπει η κ. Κατσαβουνίδου, ενώ σε ό,τι αφορά τα υπόλοιπα στοιχεία που ορίζουν την αστική συρρίκνωση διευκρινίζει: «Τα κενά καταστήματα είναι τα πιο ορατά σημάδια της συρρίκνωσης, η απώλεια πληθυσμού είναι όμως η περισσότερο δύσκολη να μελετηθεί, γιατί φυσικά πρέπει να αναρωτηθούμε πού πήγε όλος αυτός ο πληθυσμός, πού έχει μετοικήσει, για ποιους λόγους έχει φύγει και φυσικά να διερευνήσουμε ποια στοιχεία του αστικού χώρου συνετέλεσαν σ' αυτήν την έξοδο, μαζί φυσικά με κοινωνικο-οικονομικούς παράγοντες. Η ποιότητα και/ή η παλαιότητα του διαθέσιμου κτιριακού αποθέματος, η κατάσταση και ποιότητα των δημόσιων χώρων, η επάρκεια ή μη σε κοινωφελείς και κοινόχρηστες υποδομές, είναι μερικοί τέτοιοι παράγοντες. Παραδείγματος χάριν, οικογένειες με μικρά παιδιά αναζήτησαν άλλες περιοχές κατοικίας με περισσότερους δημόσιους χώρους, πιο ήσυχους δρόμους, εγγύτερους στη φύση, με καλύτερες παροχές σε σχολεία».

Άλλωστε, και από τα δημογραφικά στοιχεία φαίνεται ότι η συρρίκνωση των κεντρικών περιοχών πυροδότησε ακριβώς τη μεγέθυνση των περιαστικών περιοχών -χαρακτηριστικά, το Ρεντζίκι (Πεύκα) διπλασίασε τον πληθυσμό του μεταξύ 2001-2011, η Ευκαρπία τον υπερδιπλάσιασε (αύξηση 110,74%).

Ερωτηθείσα εάν με την παρατήρηση της εξέλιξης του φαινομένου της αστικής συρρίκνωσης μπορεί να γίνει προβολή του και στο μέλλον, ώστε να οδηγήσει και στον σχεδιασμό πολιτικών για την αναστροφή του η κ. Κατσαβουνίδου απαντά: «Ένα σημαντικό ζήτημα που υπάρχει στη χώρα μας είναι το πώς χαράσσονται και σχεδιάζονται οι πολιτικές και κυρίως πότε. Πολλές φορές αυτό δυστυχώς συμβαίνει όταν είναι πια πολύ αργά! Η συρρίκνωση είναι ένα κατεξοχήν πολυ-παραγοντικό αστικό φαινόμενο, είναι απόλυτα υπαρκτό στη Θεσσαλονίκη, αλλά δεν έχει μέχρι τώρα αναδειχθεί στη δημόσια συζήτηση, ούτε και στην ακαδημαϊκή σφαίρα, ως πρόβλημα. [...] Οπωσδήποτε, θα πρέπει στη συνέχεια η διερεύνηση του φαινομένου της συρρίκνωσης να προχωρήσει σε μικρο-γεωγραφική ανάλυση, αφού επιλέξουμε χαρακτηριστικές, συγκεκριμένες, μικρές σε έκταση υπο-περιοχές, και να φτάσουμε μέχρι την κλίμακα του οικοδομικού τετραγώνου. Η χωρική έρευνα είναι επίπονη και χρονοβόρα, αλλά πιστεύουμε ότι για να γίνει αυτή η προβολή στο μέλλον, απαραίτητο είναι να γνωρίζουμε το σήμερα, και εδώ η χώρα μας πάσχει».

«Ο χάρτης της πόλης στην εποχή του Airbnb»

Πώς όμως αλλάζουν τον αστικό χάρτη νέες δραστηριότητες και κυριαρχούσες τάσεις, όπως για παράδειγμα η αξιοποίηση των ακινήτων για βραχυχρόνια ενοικίαση μέσα από πλατφόρμες τύπου Airbnb;

«Η βραχυχρόνια μίσθωση μπορεί εφήμερα να γεμίζει τα κενά στο κτηριακό απόθεμα, αλλά δεν μπορεί να αποτελεί μια στρατηγική επανάκαμψης της αστικής ζωής. Ως πρακτική, είναι μία ακόμη έκφανση της μετατροπής του αστικού χώρου σε εμπόρευμα, άρσης της τοπικότητας και του δικαιώματος στην πόλη, που ανήκει πρωτίστως στους κατοίκους της», απαντά η κ. Κατσαβουνίδου.

«Η συρρίκνωση και ταυτόχρονη γήρανση του πληθυσμού στις κεντρικές περιοχές δημιουργεί, μικρογεωγραφικά, συνθήκες υποβάθμισης, άλλες πολύ ορατές -π.χ. μακριές σειρές από άδεια καταστήματα στους συνοικιακούς δρόμους- και άλλες λιγότερο, όπως η ερήμωση των δρόμων και των δημόσιων χώρων από ανθρώπους και το αίσθημα ανασφάλειας, η σμίκρυνση του σχολικού πληθυσμού, αλλά και μια σειρά από φαύλους κύκλους, που προκαλούν τα κενά διαμερίσματα, όπως πρακτικές δυσκολίες στη συντήρηση των πολυκατοικιών, και άρα ακόμη μεγαλύτερη υποβάθμιση», εξηγεί.

«Θεσσαλονίκη όπως Ρίγα»

Προφανώς, η Θεσσαλονίκη δεν είναι η μοναδική συρρικνούμενη πόλη ούτε στην Ελλάδα ούτε στην Ευρώπη . «Σε εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αν δει κανείς τον χάρτη των ευρωπαϊκών πόλεων όσον αφορά τη μεταβολή πληθυσμού, η Θεσσαλονίκη κατατάσσεται στην ίδια κατηγορία -δηλαδή έχει παρόμοιο μέγεθος και παρόμοια συρρίκνωση- με τη Ρίγα, την πρωτεύουσα της Λετονίας, που θεωρείται «η πρωτεύουσα των άδειων χώρων (The Capital of Empty Spaces)», σημειώνει η κ.Κατσβαουνίδου καταλήγοντας, όμως, με μία αισιόδοξη διαπίστωση: «Στον ίδιο χάρτη, ως μητροπολιτική περιοχή και όχι ως πόλη, η Θεσσαλονίκη φαίνεται ότι αυξάνει τον πληθυσμό της, εμφανίζεται ως αναπτυσσόμενη! Αυτό, με απλά λόγια, σημαίνει ότι η συρρίκνωση συμβαίνει ταυτόχρονα με τη διάχυση - και άρα τίθεται ένα θέμα σχέσης κέντρου-περιφέρειας, μία ιδιάζουσα πόλωση, και άρα πρέπει κι αυτό να ληφθεί υπόψη στην έρευνα».

  Πηγή: https://www.amna.gr/macedonia/article/300546/Se-surriknosi-i-Thessaloniki-me-maziki-exodo-tou-plithusmou-kai-prin-apo-tin-oikonomiki-krisi

Αν παρατηρήσετε κάποιο σφάλμα, επισημάνετε το επιθυμητό κείμενο και πιέστε Ctrl + Enter για να ενημερώσετε τον διαχειριστή για αυτό.
Προτείνω
Δεν υπάρχουν ακόμη συστάσεις

Σχόλια

Πολιτική
Μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση για την ελληνικότητα της Μακεδονίας έστειλε ο περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας, Απόστολος Τζιτζικώστας, μιλώντας στην πρωινή εκπομπή του ΣΚΑΙ και στον Γιώργο Αυτιά. «Για μένα ήταν είναι και θα παραμείνουν Σκόπια εφόσον επιλέγουν ένα όνομα που δεν περιγράφει την ιστορία τους. Στους δρόμους της Περιφέρειάς μου οι πινακίδες θα γράφουν Σκόπια εφόσον επιλέγουν ένα όνομα που δεν τους ανήκει» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Τζιτζικώστας. Σ...
Πολιτική
Η Συμφωνία των Πρεσπών «αφήνει πίσω τις σκιές του παρελθόντος και ανοίγει δρόμους για ειρηνική συνύπαρξη και συνεργασία» τόνισε, αναφερόμενη στην γενικότερη επίδραση της συμφωνίας στην ευρύτερη περιοχή της Βαλκανικής, η απερχόμενη υφυπουργός Εσωτερικών (Μακεδονίας - Θράκης), Κατερίνα Νοτοπούλου, κατά τη διάρκεια του χαιρετισμού της στο Thessaloniki Regional Foroum 2019. Η κ. Νοτοπούλου υπογράμμισε ότι η Ελλάδα ανακτά το ρόλο της ως ένας κομβικός παράγοντας...
Πολιτική
Για ανάφλεξη της ελληνικής οικονομίας μέσα σε δέκα μήνες, υπό την προϋπόθεση ότι θα απελευθερωθούν οι δημιουργικές δυνάμεις του Έλληνα, έκανε λόγο κατά τη διάρκεια χθεσινοβραδυνής εκδήλωσης του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης (ΒΕΘ), ο πρόεδρος της Ελληνικής Επιτροπής του Διεθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου, Πέτρος Δούκας, λέγοντας χαρακτηριστικά «μπορούμε να φέρουμε τα πάνω κάτω στην ελληνική οικονομία, εάν κάνουμε τα σωστά πράγματα και επιστρατεύοντας...
Υγεία
1) Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης - Γεώργιος Γεννηματάς Εθν.Αμύνης 41, Θεσσαλονίκη 231 3308100 08:00-08:00 (Επομένης) Καρδιολογική, Ορθοπαιδική, Ουρολογική, Παθολογική, Παιδοορθοπαιδική, Παιδοχειρουργική, Χειρουργική 2)  Ιπποκράτειο - Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Κωνσταντινουπόλεως 49, Θεσσαλονίκη 231 3312000 08:00-08:00 (Επομένης) Γυναικολογική, Μαιευτική, Νεογνολογική, Παιδοψυχιατρική 3)  Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης - ΑΧΕΠΑ Κυριακίδη...
Πολιτισμός
Γράφει: Τάσος Θωμάς Η Θεσσαλονίκη έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια πολύ μεγάλη διεθνή προβολή και δημοσιότητα με μεγάλα παγκόσμιας εμβέλειας ΜΜΕ να κάνουν τα δικά τους αφιερώματα στην πόλη. Τελευταίοι επισκέπτες ήταν οι βρετανικοί «The Times» που ήρθαν στη Θεσσαλονίκη και την αποθεώνουν, τόσο για τον πλούτο των μνημείων της, όσο και για την γαστρονομική της σκηνή. Οι Times ξεχωρίζουν τα μνημεία της UNESCO και το Αρχαιολογικό Μουσείο για να περάσουν στη σ...
Πολιτική
Ομιλία του πρώην πρωθυπουργού από τη Θεσσαλονίκη «Να μετατρέψουμε τη νέα πραγματικότητα σε ευκαιρία συνύπαρξης, ανάπτυξης, σταθερότητας και να περιθωριοποιήσουμε ό,τι ενδέχεται να έχει παραμείνει από τις ακραίες εθνικιστικές και αλυτρωτικές τάσεις», τόνισε ο πρώην πρωθυπουργός και πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς Γιώργος Παπανδρέου, μιλώντας για την περιφερειακή συνεργασία μετά την επικύρωση της Συμφωνίας των Πρεσπών, στο Περιφερειακό Συνέδριο 2019. Όπω...
Κοινωνία
Προγραμματισμένη διακοπή ηλεκτροδότησης, την Κυριακή, σε περιοχές της Θεσσαλονίκης.   ΑΠΟ ΗΜ/ΝΙΑ ΚΑΙ ΩΡΑ ΕΩΣ ΗΜ/ΝΙΑ ΚΑΙ ΩΡΑ ΔΗΜΟΣ/ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ             17/2/2019 8:00:00 πμ 17/2/2019 11:15:00 πμ ΒΟΛΒΗΣ ΟΛΟΣ Ο ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΣΠΡΟΒΑΛΤΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΑΠΟ ΓΕΦΥΡΑ ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΩΝ ΕΩΣ ΚΑΙ ΓΕΦΥΡΑ ΠΡΙΝ ΟΙΚΙΣΜΟ ΡΙΒΙΕΡΑ ΜΑΖΙ ΜΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ, ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ, ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ, ΦΟΥΡΝΟΥΣ Κ.Λ.Π.   Λειτουργία 17/2/2019 8:00:00 πμ 17/...
Πολιτισμός
Tο Έτος του Χοίρου Ξεκίνησαν οι εκδηλώσεις στη Θεσσαλονίκη, για τον εορτασμό της Κινέζικης Πρωτοχρονιάς.  Η πομπή με τον κινέζικο δράκο έχει ξεκινήσει από την οδό Αισώπου και αναμένεται να καταλήξει σε δυο ώρες στην πλατεία Αριστοτελέλους, όπου και θα κορυφωθούν οι εκδηλώσεις. Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν ανάμεσα σε άλλους ο Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Απόστολος Τζιτζικώστας, ο Αντιδήμαρχος Αλέξανδρος Θάνος  ο υποψήφιος δήμαρχος Θεσσαλονίκης Πέτρος Λ...
Κοινωνία
Ως επικεφαλής των αποστολών του Πολυτεχνείου Λωζάνης, ο Ελληνας επιστήµονας και γνωστό µέλος της διεθνούς ορειβατικής κοινότητας ταξιδεύει από τη Γροιλανδία µέχρι τη Νέα Ζηλανδία, προκειµένου να µελετήσει µικροοργανισµούς οι οποίοι, όπως υπογραµµίζει, «µπορούν να βοηθήσουν την ανθρωπότητα να προσαρµοστεί σε ακραίες περιβαλλοντικές συνθήκες». Τα ίχνη ζωής που κρύβουν πανάρχαιοι αλπικοί παγετώνες σε όλο τον κόσµο αναζητά µια επιστηµονική οµάδα του Πολυτεχνεί...