Σε συρρίκνωση η Θεσσαλονίκη με μαζική έξοδο του πληθυσμού και πριν από την οικονομική κρίση

Η Θεσσαλονίκη συρρικνώνεται και αυτό ξεκίνησε να εξελίσσεται πριν από την έναρξη της οικονομικής κρίσης. Την εικόνα αυτή μαρτυρούν τα μεγέθη, τα οποία ορίζουν μία «συρρικνούμενη πόλη» (shrinking city), δηλαδή «μία πυκνοκατοικημένη αστική περιοχή με πληθυσμό τουλάχιστον 10.000 κατοίκων, η οποία αντιμετωπίζει μία συνεχή μείωση του πληθυσμού της, για περίοδο τουλάχιστον δύο ετών, ενώ συντελούνται οικονομικές αλλαγές και υπάρχουν συμπτώματα δομικής κρίσης».

Τα στοιχεία που αποτυπώνουν την αστική συρρίκνωση της δεύτερης μεγαλύτερης πόλης της χώρας παρουσιάζονται, μεταξύ πολλών ερευνητικών εργασιών, στο Διεθνές Διεπιστημονικό Συνέδριο με τίτλο «Πόλη υπό κατασκευή: σχέδια διαδικασίες και πρακτικές για τον χώρο της Θεσσαλονίκης», που διοργανώνει, σήμερα και αύριο, ο Τομέας Πολεοδομίας, Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ).

«Μείωση 38% στην πληθυσμιακή ομάδα 6-14 και αύξηση 85% στους 80+»

«Αν εξετάσουμε τα δημογραφικά στοιχεία για πολλές υπο-περιοχές του Πολεοδομικού Συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης , η συρρίκνωση ανάγεται πριν από την έναρξη της οικονομικής κρίσης. Για παράδειγμα ο πληθυσμός του Δήμου Θεσσαλονίκης μεταξύ 2001 και 2011 μειώθηκε κατά 13,4%, και μάλιστα η μείωση αυτή είναι ιδιαίτερα έντονη στις μικρές και παραγωγικές ηλικίες: Για την ηλικιακή ομάδα 6-14 ετών η μείωση είναι 37,85%, για την ομάδα 15-24 είναι 25,79% και για την ομάδα 25-39 είναι 24,01%. Μιλάμε, δηλαδή, για πραγματική έξοδο πληθυσμού από τον κεντρικό Δήμο», εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η δρ. Αρχιτέκτων Μηχανικός του Τμήματος Μηχανικών Χωροταξίας και Ανάπτυξης του ΑΠΘ, Φυλλιώ Κατσαβουνίδου, για την εργασία που εκπόνησε από κοινού με την δρ. Αρχιτέκτονα μηχανικό Παρασκευή Κούρτη.

Θα πρέπει να σημειωθεί πως η μόνη ηλικιακή ομάδα που παρουσιάζει αύξηση την ίδια χρονική περίοδο είναι τα άτομα ηλικίας 80 και άνω (+84,71%).

«Άδεια η πόλη, πού πήγαν όλοι...»

«Αναμφίβολα, αφού ήδη το 2011 η εικόνα ήταν αυτή, μπορούμε να υποθέσουμε, και δεδομένης της συνεχόμενης μείωσης του πληθυσμού της Ελλάδας συνολικά, ότι σε τρία χρόνια που θα γίνει η επόμενη απογραφή, θα είναι ακόμη δυσμενέστερη», προβλέπει η κ. Κατσαβουνίδου, ενώ σε ό,τι αφορά τα υπόλοιπα στοιχεία που ορίζουν την αστική συρρίκνωση διευκρινίζει: «Τα κενά καταστήματα είναι τα πιο ορατά σημάδια της συρρίκνωσης, η απώλεια πληθυσμού είναι όμως η περισσότερο δύσκολη να μελετηθεί, γιατί φυσικά πρέπει να αναρωτηθούμε πού πήγε όλος αυτός ο πληθυσμός, πού έχει μετοικήσει, για ποιους λόγους έχει φύγει και φυσικά να διερευνήσουμε ποια στοιχεία του αστικού χώρου συνετέλεσαν σ' αυτήν την έξοδο, μαζί φυσικά με κοινωνικο-οικονομικούς παράγοντες. Η ποιότητα και/ή η παλαιότητα του διαθέσιμου κτιριακού αποθέματος, η κατάσταση και ποιότητα των δημόσιων χώρων, η επάρκεια ή μη σε κοινωφελείς και κοινόχρηστες υποδομές, είναι μερικοί τέτοιοι παράγοντες. Παραδείγματος χάριν, οικογένειες με μικρά παιδιά αναζήτησαν άλλες περιοχές κατοικίας με περισσότερους δημόσιους χώρους, πιο ήσυχους δρόμους, εγγύτερους στη φύση, με καλύτερες παροχές σε σχολεία».

Άλλωστε, και από τα δημογραφικά στοιχεία φαίνεται ότι η συρρίκνωση των κεντρικών περιοχών πυροδότησε ακριβώς τη μεγέθυνση των περιαστικών περιοχών -χαρακτηριστικά, το Ρεντζίκι (Πεύκα) διπλασίασε τον πληθυσμό του μεταξύ 2001-2011, η Ευκαρπία τον υπερδιπλάσιασε (αύξηση 110,74%).

Ερωτηθείσα εάν με την παρατήρηση της εξέλιξης του φαινομένου της αστικής συρρίκνωσης μπορεί να γίνει προβολή του και στο μέλλον, ώστε να οδηγήσει και στον σχεδιασμό πολιτικών για την αναστροφή του η κ. Κατσαβουνίδου απαντά: «Ένα σημαντικό ζήτημα που υπάρχει στη χώρα μας είναι το πώς χαράσσονται και σχεδιάζονται οι πολιτικές και κυρίως πότε. Πολλές φορές αυτό δυστυχώς συμβαίνει όταν είναι πια πολύ αργά! Η συρρίκνωση είναι ένα κατεξοχήν πολυ-παραγοντικό αστικό φαινόμενο, είναι απόλυτα υπαρκτό στη Θεσσαλονίκη, αλλά δεν έχει μέχρι τώρα αναδειχθεί στη δημόσια συζήτηση, ούτε και στην ακαδημαϊκή σφαίρα, ως πρόβλημα. [...] Οπωσδήποτε, θα πρέπει στη συνέχεια η διερεύνηση του φαινομένου της συρρίκνωσης να προχωρήσει σε μικρο-γεωγραφική ανάλυση, αφού επιλέξουμε χαρακτηριστικές, συγκεκριμένες, μικρές σε έκταση υπο-περιοχές, και να φτάσουμε μέχρι την κλίμακα του οικοδομικού τετραγώνου. Η χωρική έρευνα είναι επίπονη και χρονοβόρα, αλλά πιστεύουμε ότι για να γίνει αυτή η προβολή στο μέλλον, απαραίτητο είναι να γνωρίζουμε το σήμερα, και εδώ η χώρα μας πάσχει».

«Ο χάρτης της πόλης στην εποχή του Airbnb»

Πώς όμως αλλάζουν τον αστικό χάρτη νέες δραστηριότητες και κυριαρχούσες τάσεις, όπως για παράδειγμα η αξιοποίηση των ακινήτων για βραχυχρόνια ενοικίαση μέσα από πλατφόρμες τύπου Airbnb;

«Η βραχυχρόνια μίσθωση μπορεί εφήμερα να γεμίζει τα κενά στο κτηριακό απόθεμα, αλλά δεν μπορεί να αποτελεί μια στρατηγική επανάκαμψης της αστικής ζωής. Ως πρακτική, είναι μία ακόμη έκφανση της μετατροπής του αστικού χώρου σε εμπόρευμα, άρσης της τοπικότητας και του δικαιώματος στην πόλη, που ανήκει πρωτίστως στους κατοίκους της», απαντά η κ. Κατσαβουνίδου.

«Η συρρίκνωση και ταυτόχρονη γήρανση του πληθυσμού στις κεντρικές περιοχές δημιουργεί, μικρογεωγραφικά, συνθήκες υποβάθμισης, άλλες πολύ ορατές -π.χ. μακριές σειρές από άδεια καταστήματα στους συνοικιακούς δρόμους- και άλλες λιγότερο, όπως η ερήμωση των δρόμων και των δημόσιων χώρων από ανθρώπους και το αίσθημα ανασφάλειας, η σμίκρυνση του σχολικού πληθυσμού, αλλά και μια σειρά από φαύλους κύκλους, που προκαλούν τα κενά διαμερίσματα, όπως πρακτικές δυσκολίες στη συντήρηση των πολυκατοικιών, και άρα ακόμη μεγαλύτερη υποβάθμιση», εξηγεί.

«Θεσσαλονίκη όπως Ρίγα»

Προφανώς, η Θεσσαλονίκη δεν είναι η μοναδική συρρικνούμενη πόλη ούτε στην Ελλάδα ούτε στην Ευρώπη . «Σε εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αν δει κανείς τον χάρτη των ευρωπαϊκών πόλεων όσον αφορά τη μεταβολή πληθυσμού, η Θεσσαλονίκη κατατάσσεται στην ίδια κατηγορία -δηλαδή έχει παρόμοιο μέγεθος και παρόμοια συρρίκνωση- με τη Ρίγα, την πρωτεύουσα της Λετονίας, που θεωρείται «η πρωτεύουσα των άδειων χώρων (The Capital of Empty Spaces)», σημειώνει η κ.Κατσβαουνίδου καταλήγοντας, όμως, με μία αισιόδοξη διαπίστωση: «Στον ίδιο χάρτη, ως μητροπολιτική περιοχή και όχι ως πόλη, η Θεσσαλονίκη φαίνεται ότι αυξάνει τον πληθυσμό της, εμφανίζεται ως αναπτυσσόμενη! Αυτό, με απλά λόγια, σημαίνει ότι η συρρίκνωση συμβαίνει ταυτόχρονα με τη διάχυση - και άρα τίθεται ένα θέμα σχέσης κέντρου-περιφέρειας, μία ιδιάζουσα πόλωση, και άρα πρέπει κι αυτό να ληφθεί υπόψη στην έρευνα».

  Πηγή: https://www.amna.gr/macedonia/article/300546/Se-surriknosi-i-Thessaloniki-me-maziki-exodo-tou-plithusmou-kai-prin-apo-tin-oikonomiki-krisi

Αν παρατηρήσετε κάποιο σφάλμα, επισημάνετε το επιθυμητό κείμενο και πιέστε Ctrl + Enter για να ενημερώσετε τον διαχειριστή για αυτό.
Προτείνω
Δεν υπάρχουν ακόμη συστάσεις

Σχόλια

Πολιτική
Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας επανέλαβε το χιλιοειπωμένο από την Άγκυρα σενάριο, περί “ελληνικών παραβιάσεων” σε συνθήκες που προβλέπουν αποστρατικοποίηση ελληνικών νησιών. Αναφέρεται στα Δωδεκάνησα και στη Λήμνο. Τα όσα επικαλείται καταρρίπτονται από το αδιαπραγμάτευτο και αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδας στην αυτοάμυνα. Κι αυτό το επιχείρημα το έκανε ακλόνητο ο στρατός που μέχρι πριν από μήνες διοικούσε ως Αρχηγός ο Ακάρ. Η τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974...
Διάφορα
Η άνοιξη είναι εδώ με τον καιρό να μας κάνει σκαμπανεβασματα και τις διατροφικές …αμαρτίες του χειμώνα να έχουν περάσει. Επιλέξτε αυτές τις θρεπτικές εποχικές τροφές, συνδυάστε τις με κάποιες άλλες αποδεδειγμένα αποτελεσματικές που είναι διαθέσιμες όλο το χρόνο και υποδεχθείτε το καλοκαίρι που πλησιάζει με λιγότερα κιλά και ανανεωμένη διάθεση. Τα οφέλη της κατανάλωσης των εποχικών φρούτων και λαχανικών είναι διπλά: είναι απόλυτα φρέσκα και στις περισσότερε...
Πολιτική
Την πεποίθησή του ότι η Θεσσαλονίκη και η Βόρεια Ελλάδα θα στείλουν «ηχηρό μήνυμα πολιτικής αλλαγής», εξέφρασε από τη Θεσσαλονίκη ο πρόεδρος της ΟΝΝΕΔ και υποψήφιος ευρωβουλευτής, Κώστας Δέρβος.  Ο κ. Δέρβος πραγματοποίησε περιοδεία στην πόλη την Πέμπτη και την Παρασκευή και έδωσε σειρά συνεντεύξεων σε ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς της πόλης. «Η καρδιά της Βόρειας Ελλάδας», δήλωσε ο κ. Δέρβος, «θα στείλει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας την κυβέρν...
Πολιτισμός
ην Παγκόσμια Ημέρα Ευχής γιορτάζει ο φιλανθρωπικός οργανισμός "Make-A-Wish"(«Κάνε-Μια-Ευχή Ελλάδος») σήμερα μαζί με τα υπόλοιπα παραρτήματά του σε 50 χώρες σε όλο τον κόσμο και διοργανώνει τον πιο "φωτεινό" Περίπατο Ευχών, στη Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης, υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Το "Make-A-Wish" καλεί τον κόσμο να φορέσει κάτι μπλε και να περπατήσει μαζί με τους φίλους και υποστηρικτές του, γιορτάζοντας την εκπλήρωση της πρώτης Ευ...
Διάφορα
Άνοιξαν οι ουρανοί εδώ και περίπου μία ώρα στη Θεσσαλονίκη, με τον καιρό να παραμένει και σήμερα Σάββατο (20/4) βροχερός, ενώ δυνατοί άνεμοι συνοδεύουν την βροχόπτωση. Από την βροχή που πλήττει πολλές περιοχές στην πόλη έχουν δημιουργηθεί μικροπροβλήματα στις συγκοινωνίες, χωρίς ωστόσο να έχει δημιουργηθεί κάποιο μεγάλο ζήτημα έως τώρα, σύμφωνα με την Πυροσβεστική. Δεν λείπουν όμως και τα πιο ακραία καιρικά φαινόμενα για την εποχή, καθώς αυτή την ώρα σημει...
Σπορ
Τα πάντα είναι έτοιμα για την Κυριακή, την ημέρα που ο ΠΑΟΚ -αν νικήσει το Λεβαδειακό- θα σηκώσει το πρώτο του πρωτάθλημα, εδώ και 34 χρόνια και μάλιστα στον… ουρανό της Τούμπας! Η ΠΑΕ ΠΑΟΚ έχει προγραμματίσει την κάθε λεπτομέρεια, με πρώτη και καλύτερη πρωτοβουλία το στήσιμο γιγαντοοθόνης στον Λευκό Πύργο, για όλους τους οπαδούς που δεν κατάφεραν να εξασφαλίσουν εισιτήριο για τον κυριακάτικο αγώνα. Όπως εξήγησε ο αντιδημάρχος Αθλητισμού του δήμου Θεσσαλον...
Διάφορα
Η έρευνα αστυνομικών του τμήματος διαχείρισης μετανάστευσης Θεσσαλονίκης οδήγησε χθες στη σύλληψη 61χρονου αλλοδαπού που ενέχεται σε υπόθεση μεταφοράς 59 αλλοδαπών. Συγκεκριμένα χθες το απόγευμα στην Εγνατία Οδό, στο ύψος του κόμβου Σοχού, αστυνομικοί ακινητοποίησαν φορτηγό που οδηγούσε ο συλληφθείς και το οποίο έφερε πινακίδες κυκλοφορίας για τις οποίες είχε δηλωθεί κλοπή στη Βουλγαρία. Έπειτα από έλεγχο που ακολούθησε, εντοπίστηκαν σε κρύπτη του εν λόγω...
Διάφορα
Στη γραμμή εκκίνησης μπαίνει πλέον και η σχεδίαση του ελληνικού σεληνιακού οχήματος, μετά την υπογραφή της συνεργασίας με τη αμερικανική NASA και την παρουσίαση -πλέον και στην Ελλάδα- την περασμένη Παρασκευή των προτάσεων που τέθηκαν από την ελληνική επιστημονική κοινότητα και το επιχειρείν της βιομηχανίας της αεροδιαστημικής τεχνολογίας. "Ξεκινά άμεσα η σχεδίαση του σεληνιακού οχήματος" εξήγησε μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό του ΑΠΕ- ΜΠΕ, "Πρακτορείο 1...
Κοινωνία
Συνάντηση με τον πρόεδρο της Αττικό Μετρό, Γιάννη Μυλόπουλο, είχε σήμερα ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Γιάννης Μπουτάρης, με αφορμή τις εργασίες για το μετρό στο κέντρο της πόλης. Στη συνάντηση τέθηκαν ζητήματα όπως η αξιοποίηση της οδού Αγίας Σοφίας από την Εγνατία μέχρι την εκκλησία της Αχειροποιήτου σε συνδυασμό με τα αρχαιολογικά ευρήματα στον σταθμό της Αγίας Σοφίας. Ο κ. Μπουτάρης χαρακτήρισε πολύ αποδοτική τη συνάντηση, τονίζοντας πως όλα έχουν μπει σε έ...
Σχετικά νέα
"Συμμαχία" Δ. Θεσσαλονίκης - Αττικό Μετρό για την ανάδειξη του άξονα της Αγίας Σοφίας
Ηχοπετάσματα στην Περιφερειακή Οδό Θεσσαλονίκης και στην Ε.Ο. Θεσσαλονίκης-Μουδανιών
Αντιεξουσιαστές εισέβαλαν σε υποκατάστημα του ΕΦΚΑ στη Θεσσαλονίκη
Γιατί αυξάνεται η τιμή στο σουβλάκι από 1η Μαΐου
Ellinair: Το ελληνικό κέντρο εκπαίδευσης για πιλότους όλου του κόσμου
Happy Easter στο Mediterranean Cosmos
Τα συντηρητικά των τροφίμων βρίσκονται στο στόχαστρο των ελέγχων της Πασχαλινής αγοράς
Αλλάζει η εικόνα της κεντρικής πλατείας στην Μηχανιωνα
Θεσσαλονίκη: Εμβόλισαν περιπολικά και επιτέθηκαν σε αστυνομικούς - Επεισοδιακή καταδίωξη λαθροδιακινητών
Το πρόγραμμα των παιδικών σταθμών του Δ. Θεσσαλονίκης ενόψει του Πάσχα