Σε συρρίκνωση η Θεσσαλονίκη με μαζική έξοδο του πληθυσμού και πριν από την οικονομική κρίση

Η Θεσσαλονίκη συρρικνώνεται και αυτό ξεκίνησε να εξελίσσεται πριν από την έναρξη της οικονομικής κρίσης. Την εικόνα αυτή μαρτυρούν τα μεγέθη, τα οποία ορίζουν μία «συρρικνούμενη πόλη» (shrinking city), δηλαδή «μία πυκνοκατοικημένη αστική περιοχή με πληθυσμό τουλάχιστον 10.000 κατοίκων, η οποία αντιμετωπίζει μία συνεχή μείωση του πληθυσμού της, για περίοδο τουλάχιστον δύο ετών, ενώ συντελούνται οικονομικές αλλαγές και υπάρχουν συμπτώματα δομικής κρίσης».

Τα στοιχεία που αποτυπώνουν την αστική συρρίκνωση της δεύτερης μεγαλύτερης πόλης της χώρας παρουσιάζονται, μεταξύ πολλών ερευνητικών εργασιών, στο Διεθνές Διεπιστημονικό Συνέδριο με τίτλο «Πόλη υπό κατασκευή: σχέδια διαδικασίες και πρακτικές για τον χώρο της Θεσσαλονίκης», που διοργανώνει, σήμερα και αύριο, ο Τομέας Πολεοδομίας, Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ).

«Μείωση 38% στην πληθυσμιακή ομάδα 6-14 και αύξηση 85% στους 80+»

«Αν εξετάσουμε τα δημογραφικά στοιχεία για πολλές υπο-περιοχές του Πολεοδομικού Συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης , η συρρίκνωση ανάγεται πριν από την έναρξη της οικονομικής κρίσης. Για παράδειγμα ο πληθυσμός του Δήμου Θεσσαλονίκης μεταξύ 2001 και 2011 μειώθηκε κατά 13,4%, και μάλιστα η μείωση αυτή είναι ιδιαίτερα έντονη στις μικρές και παραγωγικές ηλικίες: Για την ηλικιακή ομάδα 6-14 ετών η μείωση είναι 37,85%, για την ομάδα 15-24 είναι 25,79% και για την ομάδα 25-39 είναι 24,01%. Μιλάμε, δηλαδή, για πραγματική έξοδο πληθυσμού από τον κεντρικό Δήμο», εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η δρ. Αρχιτέκτων Μηχανικός του Τμήματος Μηχανικών Χωροταξίας και Ανάπτυξης του ΑΠΘ, Φυλλιώ Κατσαβουνίδου, για την εργασία που εκπόνησε από κοινού με την δρ. Αρχιτέκτονα μηχανικό Παρασκευή Κούρτη.

Θα πρέπει να σημειωθεί πως η μόνη ηλικιακή ομάδα που παρουσιάζει αύξηση την ίδια χρονική περίοδο είναι τα άτομα ηλικίας 80 και άνω (+84,71%).

«Άδεια η πόλη, πού πήγαν όλοι...»

«Αναμφίβολα, αφού ήδη το 2011 η εικόνα ήταν αυτή, μπορούμε να υποθέσουμε, και δεδομένης της συνεχόμενης μείωσης του πληθυσμού της Ελλάδας συνολικά, ότι σε τρία χρόνια που θα γίνει η επόμενη απογραφή, θα είναι ακόμη δυσμενέστερη», προβλέπει η κ. Κατσαβουνίδου, ενώ σε ό,τι αφορά τα υπόλοιπα στοιχεία που ορίζουν την αστική συρρίκνωση διευκρινίζει: «Τα κενά καταστήματα είναι τα πιο ορατά σημάδια της συρρίκνωσης, η απώλεια πληθυσμού είναι όμως η περισσότερο δύσκολη να μελετηθεί, γιατί φυσικά πρέπει να αναρωτηθούμε πού πήγε όλος αυτός ο πληθυσμός, πού έχει μετοικήσει, για ποιους λόγους έχει φύγει και φυσικά να διερευνήσουμε ποια στοιχεία του αστικού χώρου συνετέλεσαν σ' αυτήν την έξοδο, μαζί φυσικά με κοινωνικο-οικονομικούς παράγοντες. Η ποιότητα και/ή η παλαιότητα του διαθέσιμου κτιριακού αποθέματος, η κατάσταση και ποιότητα των δημόσιων χώρων, η επάρκεια ή μη σε κοινωφελείς και κοινόχρηστες υποδομές, είναι μερικοί τέτοιοι παράγοντες. Παραδείγματος χάριν, οικογένειες με μικρά παιδιά αναζήτησαν άλλες περιοχές κατοικίας με περισσότερους δημόσιους χώρους, πιο ήσυχους δρόμους, εγγύτερους στη φύση, με καλύτερες παροχές σε σχολεία».

Άλλωστε, και από τα δημογραφικά στοιχεία φαίνεται ότι η συρρίκνωση των κεντρικών περιοχών πυροδότησε ακριβώς τη μεγέθυνση των περιαστικών περιοχών -χαρακτηριστικά, το Ρεντζίκι (Πεύκα) διπλασίασε τον πληθυσμό του μεταξύ 2001-2011, η Ευκαρπία τον υπερδιπλάσιασε (αύξηση 110,74%).

Ερωτηθείσα εάν με την παρατήρηση της εξέλιξης του φαινομένου της αστικής συρρίκνωσης μπορεί να γίνει προβολή του και στο μέλλον, ώστε να οδηγήσει και στον σχεδιασμό πολιτικών για την αναστροφή του η κ. Κατσαβουνίδου απαντά: «Ένα σημαντικό ζήτημα που υπάρχει στη χώρα μας είναι το πώς χαράσσονται και σχεδιάζονται οι πολιτικές και κυρίως πότε. Πολλές φορές αυτό δυστυχώς συμβαίνει όταν είναι πια πολύ αργά! Η συρρίκνωση είναι ένα κατεξοχήν πολυ-παραγοντικό αστικό φαινόμενο, είναι απόλυτα υπαρκτό στη Θεσσαλονίκη, αλλά δεν έχει μέχρι τώρα αναδειχθεί στη δημόσια συζήτηση, ούτε και στην ακαδημαϊκή σφαίρα, ως πρόβλημα. [...] Οπωσδήποτε, θα πρέπει στη συνέχεια η διερεύνηση του φαινομένου της συρρίκνωσης να προχωρήσει σε μικρο-γεωγραφική ανάλυση, αφού επιλέξουμε χαρακτηριστικές, συγκεκριμένες, μικρές σε έκταση υπο-περιοχές, και να φτάσουμε μέχρι την κλίμακα του οικοδομικού τετραγώνου. Η χωρική έρευνα είναι επίπονη και χρονοβόρα, αλλά πιστεύουμε ότι για να γίνει αυτή η προβολή στο μέλλον, απαραίτητο είναι να γνωρίζουμε το σήμερα, και εδώ η χώρα μας πάσχει».

«Ο χάρτης της πόλης στην εποχή του Airbnb»

Πώς όμως αλλάζουν τον αστικό χάρτη νέες δραστηριότητες και κυριαρχούσες τάσεις, όπως για παράδειγμα η αξιοποίηση των ακινήτων για βραχυχρόνια ενοικίαση μέσα από πλατφόρμες τύπου Airbnb;

«Η βραχυχρόνια μίσθωση μπορεί εφήμερα να γεμίζει τα κενά στο κτηριακό απόθεμα, αλλά δεν μπορεί να αποτελεί μια στρατηγική επανάκαμψης της αστικής ζωής. Ως πρακτική, είναι μία ακόμη έκφανση της μετατροπής του αστικού χώρου σε εμπόρευμα, άρσης της τοπικότητας και του δικαιώματος στην πόλη, που ανήκει πρωτίστως στους κατοίκους της», απαντά η κ. Κατσαβουνίδου.

«Η συρρίκνωση και ταυτόχρονη γήρανση του πληθυσμού στις κεντρικές περιοχές δημιουργεί, μικρογεωγραφικά, συνθήκες υποβάθμισης, άλλες πολύ ορατές -π.χ. μακριές σειρές από άδεια καταστήματα στους συνοικιακούς δρόμους- και άλλες λιγότερο, όπως η ερήμωση των δρόμων και των δημόσιων χώρων από ανθρώπους και το αίσθημα ανασφάλειας, η σμίκρυνση του σχολικού πληθυσμού, αλλά και μια σειρά από φαύλους κύκλους, που προκαλούν τα κενά διαμερίσματα, όπως πρακτικές δυσκολίες στη συντήρηση των πολυκατοικιών, και άρα ακόμη μεγαλύτερη υποβάθμιση», εξηγεί.

«Θεσσαλονίκη όπως Ρίγα»

Προφανώς, η Θεσσαλονίκη δεν είναι η μοναδική συρρικνούμενη πόλη ούτε στην Ελλάδα ούτε στην Ευρώπη . «Σε εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αν δει κανείς τον χάρτη των ευρωπαϊκών πόλεων όσον αφορά τη μεταβολή πληθυσμού, η Θεσσαλονίκη κατατάσσεται στην ίδια κατηγορία -δηλαδή έχει παρόμοιο μέγεθος και παρόμοια συρρίκνωση- με τη Ρίγα, την πρωτεύουσα της Λετονίας, που θεωρείται «η πρωτεύουσα των άδειων χώρων (The Capital of Empty Spaces)», σημειώνει η κ.Κατσβαουνίδου καταλήγοντας, όμως, με μία αισιόδοξη διαπίστωση: «Στον ίδιο χάρτη, ως μητροπολιτική περιοχή και όχι ως πόλη, η Θεσσαλονίκη φαίνεται ότι αυξάνει τον πληθυσμό της, εμφανίζεται ως αναπτυσσόμενη! Αυτό, με απλά λόγια, σημαίνει ότι η συρρίκνωση συμβαίνει ταυτόχρονα με τη διάχυση - και άρα τίθεται ένα θέμα σχέσης κέντρου-περιφέρειας, μία ιδιάζουσα πόλωση, και άρα πρέπει κι αυτό να ληφθεί υπόψη στην έρευνα».

  Πηγή: https://www.amna.gr/macedonia/article/300546/Se-surriknosi-i-Thessaloniki-me-maziki-exodo-tou-plithusmou-kai-prin-apo-tin-oikonomiki-krisi

Αν παρατηρήσετε κάποιο σφάλμα, επισημάνετε το επιθυμητό κείμενο και πιέστε Ctrl + Enter για να ενημερώσετε τον διαχειριστή για αυτό.
Κοινωνία
Άνοιξε η πλατφόρμα για το επίδομα των 800 ευρώ που αφορά τους εργαζόμενους, αργά το βράδυ της Τρίτης. Όλοι οι εργαζόμενοι των επιχειρήσεων που η λειτουργία τους έχει ανασταλεί με απόφαση του κράτους ή πλήττονται σημαντικά από τα περιοριστικά μέτρα μπορούν να μπουν στη φόρμα και να υποβάλλουν την υπεύθυνη δήλωση Εργαζομένου ΕΔΩ. Οι εργαζόμενοι καλούνται να συμπληρώσουν τα προσωπικά τους στοιχεία στην ιστοσελίδα «supportemployees.yeka.gr». Μόλις αυτά ταυτοπο...
Εκπαίδευση
Με σύγχρονη εξ αποστάσεως διδασκαλία συνεχίζεται η παράδοση για σχεδόν το σύνολο των μαθημάτων -σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο- στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.     «Από την πρώτη στιγμή καταγράφεται εντυπωσιακή ανταπόκριση στα νέα δεδομένα και από τους φοιτητές και από τους διδάσκοντες, οι οποίοι ξεπερνώντας όποιες τεχνικές αδυναμίες εμφανίστηκαν, έδωσαν από την αρχή τον καλύτερο εαυτό τους για να μην χαθεί ούτε ώρα από το πρόγραμμα του εξαμήνου», δή...
Διάφορα
Η πρόγνωση του meteo για χιονοπτώσεις και στη Θεσσαλονίκη Νεφώσεις με βροχές και τοπικές καταιγίδες στα δυτικά, κεντρικά και βόρεια, κατά τόπους ισχυρά φαινόμενα στα βόρεια, χιονοπτώσεις σε περιοχές της Μακεδονίας με χαμηλό υψόμετρο, θυελλώδεις άνεμοι στο Βόρειο Αιγαίο μετά το απόγευμα, σημαντική πτώση της θερμοκρασίας κυρίως στα βόρεια. Πιο αναλυτικά: Βροχές και τοπικές καταιγίδες στα δυτικά, βόρεια και βαθμιαία στα κεντρικά τμήματα, χιονοπτώσεις αρχικά σ...
Κοινωνία
Με εντατικούς ρυθμούς συνεχίζεται ο καθαρισμός οδών και κτιρίων Συνεχίζονται με εντατικούς ρυθμούς οι καθαρισμοί κοινόχρηστων χώρων και εγκαταλελειμμένων κτηρίων καθώς και η απολύμανσή τους από εξειδικευμένα συνεργία στην περιοχή του Αγίου Νεκταρίου (Δενδροπόταμος) από την Υπηρεσία Καθαριότητας σε συνεργασία με την Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου Αμπελοκήπων-Μενεμένης. Ταυτόχρονα προχωράει με γοργούς ρυθμούς ο καθαρισμός-πλύσιμο των κάδων απορριμμάτων του δήμου...
Υγεία
Τα μέτρα πρέπει να παραμείνουν σε ισχύ για να αποφύγουμε τα χειρότερα, ανέφερε χαρακτηριστικά στη σημερινή ενημέρωσή του ο ο εκπρόσωπος του υπουργείου Υγείας, Σωτήρης Τσιόδρας, τονίζοντας: «Αν χαλαρώσουμε όλοι θα πληρώσουμε το τίμημα. Δεν θέλουμε την κορυφή της επιδημίας να έρθει γρήγορα, αλλά θέλουμε ο ρυθμός της να είναι βραδύς». Ο κ. Τσιόδρας αναφερόμενος σε μια δημοσίευση που αφορά τον κορονοϊό και 11 ευρωπαϊκές χώρες είπε ότι ο ιός διασπείρεται ταχύτα...
Υγεία
Τελικά πρέπει να φοράμε προστατευτικές μάσκες για τον κορονοϊό; Στο ζήτημα της χρήσης μάσκας από τον γενικό πληθυσμό, ως πρόληψη από τη μετάδοση του κοροναϊού, αναφέρθηκε ο λοιμωξιολόγος Σωτήρης Τσιόδρας, στην καθιερωμένη ενημέρωση για την πανδημία. Οπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Τσιόδρας, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επανατοποθετήθηκε τη Δευτέρα και αξιωματούχοι του ανακοίνωσαν πως εξακολουθούν να συστήνουν στους πολίτες να μη φορούν μάσκες προσώπου,...
Περιστατικά
Η άτυχη κοπέλα είχε βγει βόλτα με τον σκύλο της στο Παλαιόκαστρο Θεσσαλονίκης ε πτώση φαίνεται πως αποδίδεται ο θάνατος της 20χρονης που βρέθηκε νεκρή, χθες το βράδυ, στα παλιά λατομεία του Παλαιοκάστρου, έξω από τη Θεσσαλονίκη. Σύμφωνα με την Αστυνομία, η άτυχη κοπέλα εκτιμάται ότι είχε βγάλει βόλτα το σκυλί της, όταν, υπό συνθήκες που ερευνώνται, έπεσε από βραχώδη πλαγιά, ύψους 50 μέτρων, με συνέπεια να τραυματιστεί θανάσιμα. Τη σορό της εντόπισαν περαστ...
Διάφορα
Αίρονται οι απαγορεύσεις κυκλοφορίας όλων των φορτηγών αυτοκινήτων ωφέλιμου φορτίου άνω του 1,5 τόνου στα τμήματα των αυτοκινητοδρόμων και των εθνικών οδών κατά τις περιόδους των εορτασμών του Πάσχα και της Πρωτομαγιάς. Η άρση γίνεται με Κοινή Υπουργική Απόφαση του υπουργού Προστασίας του Πολίτη κ. Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, του Υφυπουργού Υποδομών και Μεταφορών κ. Γιάννη Κεφαλογιάννη και του Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Δημήτρη Οικονόμου. Με βάση την...
Διάφορα
Βασικές συμβουλές για επίδοξους μικροκαλλιεργητές των μπαλκονιών στην εποχή του κορονοϊού δίνει ο ο Δρ. Αναστάσιος Λιθουργίδης, διευθυντής του Αγροκτήματος του ΑΠΘ, που βρίσκεται στην περιοχή «Πράσινα Φανάρια» της Θέρμης. Οι αστικοί λαχανόκηποι του ΑΠΘ έφεραν στο προσκήνιο της διαβίωσης στην πόλη τον παλιό, γνώριμο στις παλαιότερες γενιές «μπαχτσέ», όταν πριν από 8 χρόνια έγιναν γνωστοί στους κατοίκους της Θεσσαλονίκης. Έτσι, σήμερα, είναι εφικτό «χωρίς πο...