Σε συρρίκνωση η Θεσσαλονίκη με μαζική έξοδο του πληθυσμού και πριν από την οικονομική κρίση

Η Θεσσαλονίκη συρρικνώνεται και αυτό ξεκίνησε να εξελίσσεται πριν από την έναρξη της οικονομικής κρίσης. Την εικόνα αυτή μαρτυρούν τα μεγέθη, τα οποία ορίζουν μία «συρρικνούμενη πόλη» (shrinking city), δηλαδή «μία πυκνοκατοικημένη αστική περιοχή με πληθυσμό τουλάχιστον 10.000 κατοίκων, η οποία αντιμετωπίζει μία συνεχή μείωση του πληθυσμού της, για περίοδο τουλάχιστον δύο ετών, ενώ συντελούνται οικονομικές αλλαγές και υπάρχουν συμπτώματα δομικής κρίσης».

Τα στοιχεία που αποτυπώνουν την αστική συρρίκνωση της δεύτερης μεγαλύτερης πόλης της χώρας παρουσιάζονται, μεταξύ πολλών ερευνητικών εργασιών, στο Διεθνές Διεπιστημονικό Συνέδριο με τίτλο «Πόλη υπό κατασκευή: σχέδια διαδικασίες και πρακτικές για τον χώρο της Θεσσαλονίκης», που διοργανώνει, σήμερα και αύριο, ο Τομέας Πολεοδομίας, Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ).

«Μείωση 38% στην πληθυσμιακή ομάδα 6-14 και αύξηση 85% στους 80+»

«Αν εξετάσουμε τα δημογραφικά στοιχεία για πολλές υπο-περιοχές του Πολεοδομικού Συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης , η συρρίκνωση ανάγεται πριν από την έναρξη της οικονομικής κρίσης. Για παράδειγμα ο πληθυσμός του Δήμου Θεσσαλονίκης μεταξύ 2001 και 2011 μειώθηκε κατά 13,4%, και μάλιστα η μείωση αυτή είναι ιδιαίτερα έντονη στις μικρές και παραγωγικές ηλικίες: Για την ηλικιακή ομάδα 6-14 ετών η μείωση είναι 37,85%, για την ομάδα 15-24 είναι 25,79% και για την ομάδα 25-39 είναι 24,01%. Μιλάμε, δηλαδή, για πραγματική έξοδο πληθυσμού από τον κεντρικό Δήμο», εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η δρ. Αρχιτέκτων Μηχανικός του Τμήματος Μηχανικών Χωροταξίας και Ανάπτυξης του ΑΠΘ, Φυλλιώ Κατσαβουνίδου, για την εργασία που εκπόνησε από κοινού με την δρ. Αρχιτέκτονα μηχανικό Παρασκευή Κούρτη.

Θα πρέπει να σημειωθεί πως η μόνη ηλικιακή ομάδα που παρουσιάζει αύξηση την ίδια χρονική περίοδο είναι τα άτομα ηλικίας 80 και άνω (+84,71%).

«Άδεια η πόλη, πού πήγαν όλοι...»

«Αναμφίβολα, αφού ήδη το 2011 η εικόνα ήταν αυτή, μπορούμε να υποθέσουμε, και δεδομένης της συνεχόμενης μείωσης του πληθυσμού της Ελλάδας συνολικά, ότι σε τρία χρόνια που θα γίνει η επόμενη απογραφή, θα είναι ακόμη δυσμενέστερη», προβλέπει η κ. Κατσαβουνίδου, ενώ σε ό,τι αφορά τα υπόλοιπα στοιχεία που ορίζουν την αστική συρρίκνωση διευκρινίζει: «Τα κενά καταστήματα είναι τα πιο ορατά σημάδια της συρρίκνωσης, η απώλεια πληθυσμού είναι όμως η περισσότερο δύσκολη να μελετηθεί, γιατί φυσικά πρέπει να αναρωτηθούμε πού πήγε όλος αυτός ο πληθυσμός, πού έχει μετοικήσει, για ποιους λόγους έχει φύγει και φυσικά να διερευνήσουμε ποια στοιχεία του αστικού χώρου συνετέλεσαν σ' αυτήν την έξοδο, μαζί φυσικά με κοινωνικο-οικονομικούς παράγοντες. Η ποιότητα και/ή η παλαιότητα του διαθέσιμου κτιριακού αποθέματος, η κατάσταση και ποιότητα των δημόσιων χώρων, η επάρκεια ή μη σε κοινωφελείς και κοινόχρηστες υποδομές, είναι μερικοί τέτοιοι παράγοντες. Παραδείγματος χάριν, οικογένειες με μικρά παιδιά αναζήτησαν άλλες περιοχές κατοικίας με περισσότερους δημόσιους χώρους, πιο ήσυχους δρόμους, εγγύτερους στη φύση, με καλύτερες παροχές σε σχολεία».

Άλλωστε, και από τα δημογραφικά στοιχεία φαίνεται ότι η συρρίκνωση των κεντρικών περιοχών πυροδότησε ακριβώς τη μεγέθυνση των περιαστικών περιοχών -χαρακτηριστικά, το Ρεντζίκι (Πεύκα) διπλασίασε τον πληθυσμό του μεταξύ 2001-2011, η Ευκαρπία τον υπερδιπλάσιασε (αύξηση 110,74%).

Ερωτηθείσα εάν με την παρατήρηση της εξέλιξης του φαινομένου της αστικής συρρίκνωσης μπορεί να γίνει προβολή του και στο μέλλον, ώστε να οδηγήσει και στον σχεδιασμό πολιτικών για την αναστροφή του η κ. Κατσαβουνίδου απαντά: «Ένα σημαντικό ζήτημα που υπάρχει στη χώρα μας είναι το πώς χαράσσονται και σχεδιάζονται οι πολιτικές και κυρίως πότε. Πολλές φορές αυτό δυστυχώς συμβαίνει όταν είναι πια πολύ αργά! Η συρρίκνωση είναι ένα κατεξοχήν πολυ-παραγοντικό αστικό φαινόμενο, είναι απόλυτα υπαρκτό στη Θεσσαλονίκη, αλλά δεν έχει μέχρι τώρα αναδειχθεί στη δημόσια συζήτηση, ούτε και στην ακαδημαϊκή σφαίρα, ως πρόβλημα. [...] Οπωσδήποτε, θα πρέπει στη συνέχεια η διερεύνηση του φαινομένου της συρρίκνωσης να προχωρήσει σε μικρο-γεωγραφική ανάλυση, αφού επιλέξουμε χαρακτηριστικές, συγκεκριμένες, μικρές σε έκταση υπο-περιοχές, και να φτάσουμε μέχρι την κλίμακα του οικοδομικού τετραγώνου. Η χωρική έρευνα είναι επίπονη και χρονοβόρα, αλλά πιστεύουμε ότι για να γίνει αυτή η προβολή στο μέλλον, απαραίτητο είναι να γνωρίζουμε το σήμερα, και εδώ η χώρα μας πάσχει».

«Ο χάρτης της πόλης στην εποχή του Airbnb»

Πώς όμως αλλάζουν τον αστικό χάρτη νέες δραστηριότητες και κυριαρχούσες τάσεις, όπως για παράδειγμα η αξιοποίηση των ακινήτων για βραχυχρόνια ενοικίαση μέσα από πλατφόρμες τύπου Airbnb;

«Η βραχυχρόνια μίσθωση μπορεί εφήμερα να γεμίζει τα κενά στο κτηριακό απόθεμα, αλλά δεν μπορεί να αποτελεί μια στρατηγική επανάκαμψης της αστικής ζωής. Ως πρακτική, είναι μία ακόμη έκφανση της μετατροπής του αστικού χώρου σε εμπόρευμα, άρσης της τοπικότητας και του δικαιώματος στην πόλη, που ανήκει πρωτίστως στους κατοίκους της», απαντά η κ. Κατσαβουνίδου.

«Η συρρίκνωση και ταυτόχρονη γήρανση του πληθυσμού στις κεντρικές περιοχές δημιουργεί, μικρογεωγραφικά, συνθήκες υποβάθμισης, άλλες πολύ ορατές -π.χ. μακριές σειρές από άδεια καταστήματα στους συνοικιακούς δρόμους- και άλλες λιγότερο, όπως η ερήμωση των δρόμων και των δημόσιων χώρων από ανθρώπους και το αίσθημα ανασφάλειας, η σμίκρυνση του σχολικού πληθυσμού, αλλά και μια σειρά από φαύλους κύκλους, που προκαλούν τα κενά διαμερίσματα, όπως πρακτικές δυσκολίες στη συντήρηση των πολυκατοικιών, και άρα ακόμη μεγαλύτερη υποβάθμιση», εξηγεί.

«Θεσσαλονίκη όπως Ρίγα»

Προφανώς, η Θεσσαλονίκη δεν είναι η μοναδική συρρικνούμενη πόλη ούτε στην Ελλάδα ούτε στην Ευρώπη . «Σε εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αν δει κανείς τον χάρτη των ευρωπαϊκών πόλεων όσον αφορά τη μεταβολή πληθυσμού, η Θεσσαλονίκη κατατάσσεται στην ίδια κατηγορία -δηλαδή έχει παρόμοιο μέγεθος και παρόμοια συρρίκνωση- με τη Ρίγα, την πρωτεύουσα της Λετονίας, που θεωρείται «η πρωτεύουσα των άδειων χώρων (The Capital of Empty Spaces)», σημειώνει η κ.Κατσβαουνίδου καταλήγοντας, όμως, με μία αισιόδοξη διαπίστωση: «Στον ίδιο χάρτη, ως μητροπολιτική περιοχή και όχι ως πόλη, η Θεσσαλονίκη φαίνεται ότι αυξάνει τον πληθυσμό της, εμφανίζεται ως αναπτυσσόμενη! Αυτό, με απλά λόγια, σημαίνει ότι η συρρίκνωση συμβαίνει ταυτόχρονα με τη διάχυση - και άρα τίθεται ένα θέμα σχέσης κέντρου-περιφέρειας, μία ιδιάζουσα πόλωση, και άρα πρέπει κι αυτό να ληφθεί υπόψη στην έρευνα».

  Πηγή: https://www.amna.gr/macedonia/article/300546/Se-surriknosi-i-Thessaloniki-me-maziki-exodo-tou-plithusmou-kai-prin-apo-tin-oikonomiki-krisi

Αν παρατηρήσετε κάποιο σφάλμα, επισημάνετε το επιθυμητό κείμενο και πιέστε Ctrl + Enter για να ενημερώσετε τον διαχειριστή για αυτό.
Προτείνω
Δεν υπάρχουν ακόμη συστάσεις

Σχόλια

Διάφορα
Δύο ή και περισσότερες μεγάλες σκηνές-κατασκευές θα χρησιμοποιηθούν, για να στεγάσουν τα 90 νήπια που αναμένεται να ξεκινήσουν τη νέα σχολική τους χρονιά στον οικισμό Ρομά «Αγία σοφία» στα Διαβατά. Από τον περασμένο Απρίλιο, η λειτουργία του λυόμενου νηπιαγωγείου του οικισμού ανεστάλη, έπειτα από επιδρομή αγνώστων, οι οποίοι έκλεψαν αντικείμενα, κατέστρεψαν τις αίθουσες, έσπασαν τα παράθυρα αφήνοντας πίσω τους κυριολεκτικά ένα ερείπιο. «Θα μας δοθούν κάποι...
Πολιτισμός
Στο πλαίσια της νέας ταινίας του Χρήστου Πασσαλή και του Σύλλα Τζουμέρκα “Η Πόλη και η Πόλη” αναζητούνται άτομα, τα οποία θα πλαισιώσουν ιστορίες που διαδραματίζονται στην Θεσσαλονίκη από το 1910 έως το 1980, ανασυστήνοντας κινηματογραφικά το σύγχρονο αστικό τοπίο της πόλης. Το «The City and the City» είναι ένα πολυπλατφορμικό καλλιτεχνικό εγχείρημα διάρκειας 70 λεπτών, που ισορροπεί ανάμεσα στην κινηματογραφική ταινία και το installation και παρουσιάζει...
Διάφορα
Έκτακτο δελτίο επιδείνωσης του καιρού εξέδωσε προ ολίγου η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία αναφέροντας πως θα μεταβολή θα παρουσιάσει ο καιρός από τα βόρεια, από αύριο Πέμπτη με βροχές και καταιγίδες κατά τόπους ισχυρές που θα συνοδεύονται πρόσκαιρα από χαλαζοπτώσεις και ισχυρούς ανέμους, καθώς και πτώση της θερμοκρασίας από βορρά προς νότο. Όπως αναφέρει:  1. Αύριο Πέμπτη (19-09-2019) από αργά το απόγευμα θα επηρεαστούν η Μακεδονία (κυρίως η Κεντρική), προς...
Διάφορα
Σε σκηνές της Ύπατης Αρμοστείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στέλνουν να κάνουν μάθημα περίπου 90 τσιγγανόπουλα νηπιακής ηλικίας, τα οποία διαμένουν στον οικισμό Αγία Σοφία», λίγο έξω από τη Θεσσαλονίκη. Από τον περασμένο Απρίλιο, όταν εγκληματικά στοιχεία και βάνδαλοι κατέστρεψαν το νηπιαγωγείο και έκλεψαν κουφώματα και μεταλλικές κατασκευές, κανείς δεν ασχολήθηκε για να δώσει λύση στο πρόβλημα, ώστε με την έναρξη της φετινής σχολικής χρονιάς να υπάρχει...
Πολιτισμός
«Άναψαν οι μηχανές» για την 85η ΔΕΘ που θα πραγματοποιηθεί από τις 5-13 Σεπτεμβρίου 2020 και έχει ήδη ξεκινήσει η υλοποίηση της σε όλα τα επίπεδα. Η οργανωτική προετοιμασία της Γερμανίας, που είναι η Τιμώμενη Χώρα της 85ης ΔΕΘ, εξελίσσεται με ταχείς ρυθμούς. Ενδεικτικό είναι το γεγονός πως ο Εκθεσιακός Οργανισμός της Κολωνίας (Koelnmesse), που διαχειρίζεται την υλοποίηση της Γερμανικής συμμετοχής, θα δέχεται αιτήσεις συμμετοχής στην 85η ΔΕΘ από Γερμανικές...
Κοινωνία
Σε δηλώσεις του μετά την συνάντηση που είχε με την διευθύντρια του πρωθυπουργικού γραφείου στη Θεσσαλονίκη, Μαρία Αντωνίου, ο ίδιος σημείωσε ότι «πρέπει να υπάρξει και ο έλεγχος των εισιτηρίων. Το φαινόμενο της φοροδιαφυγής ανθεί τα τελευταία χρόνια. Τείνει να δημιουργηθεί μια κουλτούρα «δεν πληρώνω». Βεβαίως είναι κατανοητό ότι όταν το παρεχόμενο μεταφορικό έργο είναι κακής ποιότητας, δεν μπορούμε να έχουμε απαιτήσεις. Σταδιακά είναι ορατή η βελτίωση των...
Κοινωνία
Ραντεβού για μια αξέχαστη βραδιά κάτω από τα αστέρια δίνουν μικροί και μεγάλοι σήμερα, Τετάρτη 18 Σεπτεμβρίου 2019, από τις 8 το βράδυ, στο Δημοτικό Κολυμβητήριο Συκεών. Η «Βουτιά στ’ αστέρια» φιλοδοξεί να αποχαιρετήσει με τον καλύτερο τρόπο το φετινό καλοκαίρι και να μείνει χαραγμένη στη μνήμη όσων την παρακολουθήσουν, αλλά και σε όσους συμμετάσχουν στο πάρτι-υπερπαραγωγή. Το κοινό που έχει αγκαλιάσει αυτόν τον νέο θεσμό υψηλό προδιαγραφών, που διοργανώνε...
Διάφορα
Βανδαλισμό από αγνώστους υπέστη και ο νέος συρμός του μετρό Θεσσαλονίκης. Συγκεκριμένα, άγνωστοι κατάφεραν και μπήκαν ξανά στο αμαξοστάσιο όπου βρίσκεται ο συρμός και στο αμαξοστάσιο, παρά το ότι ο χώρος φυλάσσεται, και ζωγράφισαν graffiti ενώ έγραψαν και συνθήματα με σπρέι. Υπενθυμίζεται ότι αντίστοιχο περιστατικό είχε συμβεί και τον περασμένο Μάιο. Δείτε τις φωτογραφίες που αναρτήθηκαν στο facebook από τον Παναγιώτη Κρινή: Πηγή: typosthes.gr
Πολιτισμός
Εξήντα χρόνων, άστεγη απο ιδρύσεώς της, με εντυπωσιακή παρουσία στα μουσικά πράγματα της χώρας, αλλά...με καινούργια μουσικά όργανα που κατάφερε - δίκην “ δώρου γενεθλίων” να εξασφαλίσει, η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης συνεχίζει την πορεία της στους μουσικούς δρόμους και εγκαινιάζει τη νέα καλλιτεχνική περίοδο (Σεπτεμβρίου-Δεκεμβρίου 2019) με τα ...εγκαίνια ενός πιάνου - “ όνειρο” με...ουρά.  Είναι το εξαιρετικής τεχνικής και μορφής πιάνο Fazioli ( grand...
Σχετικά νέα
Πρόεδρος ΟΑΣΘ: "Έρχονται" περισσότεροι έλεγχοι εισιτηρίων στα αστικά λεωφορεία (VIDEO)
Θεσσαλονίκη: Νυχτερινές βουτιές απόψε σε πισίνα δωρεάν για όλους!
ΠΑΟΚ: Συγκλονίζει ο πατέρας του Νάσου Κωνσταντίνου
Τέλος το κάπνισμα σε παιδικές χαρές και ανοιχτούς χώρους με παιδιά
Πρόγραμμα κυκλοφοριακής διαπαιδαγώγησης στην Καλαμαριά Θεσσαλονίκης
Θεσσαλονίκη: Η ΔΕΗ έκοψε το ρεύμα σε 94χρονη... χωρίς οφειλές!
Συγκέντρωση για τον Παύλο Φύσσα σήμερα στη Θεσσαλονίκη
Γιορτή - αφιέρωμα για το «Βέλος» στη νέα παραλία Θεσσαλονίκης
ΑΖΚ: Μεγάλη ευκαιρία για την εθνική οικονομία η δημιουργία του «Thess INTEC»
Στην Αθήνα εντοπίστηκε η 16χρονη που είχε χαθεί από τη Θεσσαλονίκη